T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/1942
Karar No : 2025/2215
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
... vekili Av. ... tarafından Milli Savunma Bakanlığına karşı açılan davada; Ankara 13. İdare Mahkemesinin 08/11/2022 tarih ve E:2022/1949, K:2022/2355 sayılı kararı, Manisa 2. İdare Mahkemesinin 24/11/2022 tarih ve E:2022/1150, K:2022/1188 sayılı kararı, İzmir 6. İdare Mahkemesinin 11/07/2024 tarih ve E:2024/925, K:2024/1068 sayılı kararı, Manisa 2. İdare Mahkemesinin 28/02/2025 tarih ve E:2024/654, K:2025/224 sayılı kararı ile Erzurum 2. İdare Mahkemesinin 25/03/2025 tarih ve E:2025/458, K:2025/431 sayılı kararları arasında çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklara dair hükümler" başlıklı 20/C maddesinin birinci fıkrasında; "Bu madde; Milli Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/06/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır. (Ek cümle: 30/6/2022- 7415/8 md.) Bu uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir." hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrasına, 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle eklenmiş olan cümleye ilişkin madde gerekçesinde; "askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan davaların Türkiye genelinde idari yargı mercilerinde görüldüğü, verilen kararlara ilişkin istinaf mercilerinin de yetkili bölge idare mahkemeleri olduğu, bu durumun, aynı olay veya aynı nitelikteki işlem ve eylemlere ilişkin olarak Türkiye’nin çeşitli yerlerindeki mahkemelerden farklı kararlar verilmesine yol açtığı ve askeri hizmetin sürekliliğini, askeri disiplinin tesis ve idamesini olumsuz yönde etkilediği, madde ile; Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda görev yapan personelin askeri hizmete ilişkin işlem ve eylemlerinden doğan uyuşmazlıklar hakkında verilen kararlarda yeknesaklığın sağlanması ve uygulama birliğinin tesisi amacıyla anılan davaların Ankara, İstanbul, İzmir, Konya, Adana, Bursa, Gaziantep, Samsun ve Erzurum Bölge İdare Mahkemelerinin bulunduğu idare mahkemelerinde görülmesinin amaçlandığı" hususlarına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Hakkari ili, 34. Hudut Tugay Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapmakta iken İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı tarafından icra edilen uzman erbaşlık sınavında başarılı olması üzerine, 01/08/2017 tarihinde terhis edilen ve 04/03/2020 tarihinde 39.219,50 TL sözleşmeli er ikramiyesi ödenen davacı tarafından; 34. Hudut Tugay Komutanlığı Maliye ve Bütçe Şube Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı "kişi borcu çıkarılmasına" ilişkin işlemi ile Şemdinli Mal Müdürlüğünün ... tarih ve ... yevmiye numaralı borç tahakkuk işleminin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrasına 7415 sayılı Kanunla eklenen düzenleme ile, Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde, ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olduğu kurala bağlanmış olduğundan, 34. Hudut Tugay Komutanlığında sözleşmeli er iken terhis olarak görevinden ayrılan davacının, kendisine ödenen sözleşmeli er ikramiyesinin iadesi yolunda tesis edilen işlemlerin iptali istemine yönelik olması itibarıyla askeri hizmete ilişkin işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrası uyarınca, davacının Milli Savunma Bakanlığı bünyesinde son görev yaptığı yer olan Hakkari ilinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Erzurum Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki Erzurum İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davanın görüm ve çözümünde Erzurum İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Erzurum 2. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 13. İdare Mahkemesine, Manisa 2. İdare Mahkemesine, İzmir 6. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 05/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.