T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/1311
Karar No:2024/4000
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Orman Genel Müdürlüğü İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü Kanlıca Orman İşletme Müdürlüğünce 30/04/2019 tarihinde kapalı teklif (artırma) usulüyle gerçekleştirilen "Adalar Orman İşletme Şefliği Amenajman Planı 13-14 Nolu Bölmeler İçerisinde Kalan ve 4,7 Ha Alanı Bulunan Zeytinlik B Tipi Mesire Yeri İşletme Hakkının 29 Yıllık Süre İçin Kiraya Verilmesi" ihalesi ile davacının tarafından yapı kayıt belgesine sahip 2 adet yapının işletme hakkı kiralanan yerin içerisinde bulunup bulunmadığının bildirilmesi, bulunuyorsa kiralanan yerin içerisinden çıkarılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ...sayılı Kanlıca Orman İşletme Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen kararda; her ne kadar davacı tarafından ihale konusu alan içerisinde kendisine ait yapı kayıt belgesi bulunan yapıların da bulunduğu belirtilerek, ihale sonucunda yapı kayıt belgelerinin fiilen hükümsüz hale geleceği ve yapı kayıt belgesi bulunan binaların ihaleyi alan kiracıya teslim edileceğinden dolayı ihalenin iptali istenilmiş ise de; öncelikle davalı idarece gerçekleştirilen ihaleyi kusurlandırıcı, ihale mevzuatına aykırı bir hususun tespit edilemediği, ihale konusu yerin Hazine adına kayıtlı orman vasfında bir alan olduğu, Heybeliada ... ada ... parsel sayılı taşınmazın, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın ifrazından geldiği, ifraz sonucu 94 ada ... parselin orman sınırları dışarısında bırakıldığı, ... parselin orman sınırları içerisinde kaldığı ve orman vasfıyla Hazine adına kayıtlı olduğu, davacının ise ... parsel sayılı taşınmazın maliki olduğu, davacının yapı kayıt belgesi aldığı yapıların ise orman vasfındaki ... parsel sınırlarında kaldığı, bu alanda kalan ve sonradan davacının yapı kayıt belgesi aldığı binalar için ... Asliye Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla müsadere kararı verildiği, kararın 12/05/2011 tarihinde kesinleştiği, yine davacının ... ada ... parsel sayılı orman vasfındaki taşınmazdaki haksız kullanımı ve işgali sebebiyle ... Sulh Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla mahkum edildiği, ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:..., K:... sayılı müsadere kararının uygulanması ve yapıların boşaltılarak tahliyesine ilişin Adalar Orman İşletme Şefliği işleminin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, dolayısıyla davacı tarafından yapı kayıt belgesi ile korunmaya çalışılan yapıların kesinleşen mahkeme kararıyla müsaderesine karar verilen yapılar olduğu, söz konusu binaların orman vasfında kalan Hazineye ait parselde kaldığı ve alanın doğal sit alanı içerisinde kaldığı, bu alanın idaresinin özel kanunlara tabi olduğu, tüm bu nedenlerle yapı kayıt belgesine ilişkin hükümlerden yararlanamayacağı, kaldı ki aynı yapılar hakkında davalı idarece de yapı kayıt belgesi alındığı anlaşıldığından, davacının yapı kayıt belgelerine dayanarak iptalini istediği ihale ile yapı kayıt belgesi aldığı yapıların ihale konusu alandan çıkartılmasına yönelik talebinin reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesi ile ilgili tebliğde yapı kayıt belgesi alınabilmesini önleyen istisnalar arasında orman vasfındaki Hazine arazilerinde yapı kayıt belgesi alınamayacağına ilişkin bir istisnaya yer verilmediği, yapı kayıt belgelerinin bedeli ödenerek alındığı, geçersiz oldukları yönünde bir karar bulunmadığı, ihale konusu alandan çıkarılması talep edilen 2 adet yapının müsadere kararı verilen yapılardan olmadığı, müsadere kararı verilen yapıların ... parselde, uyuşmazlığa konu yapıların ise yapı kayıt belgelerinde de görüleceği üzere ... parselde bulunduğu, ... parseldeki yapılara ilişkin bir karar, ceza, müsadere ya da herhangi bir idari işlem bulunmadığı, yapı kayıt belgesine ilişkin hükümlerden yararlanılamayacağı şeklindeki gerekçenin hukuki dayanağının bulunmadığı, ihale şartnamesinde envanter listesinde bulunmayan ve kiracılara teslim edilmemiş olan, kullandığı 2 adet yapının ihaleye çıkarılan toplam 47 dönüm alandan çıkarılması gerektiği, yapının toplam alanının 200 m2 olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi gereğince birlikte toplanan Danıştay Onüçüncü ve Altıncı Dairelerince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay Onüçüncü ve Altıncı Daireleri Müşterek Kurulunun 15/10/2020 tarihli ara kararıyla 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesinin Anayasa'nın 2. ve 169. maddelerine aykırı olduğu kanısına ulaşılması nedeniyle bu kuralın iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmiş; Anayasa Mahkemesinin 01/06/2022 tarih ve E:2021/15, K:2022/63 sayılı kararıyla, "... 8. Bakılmakta olan dava, orman niteliği haiz mesire yerinin işletilmesi hakkının kiraya verilmesi ihalesine konu parselde yer alan ve yapı kayıt belgesine konu olan yapıların ihale kapsamından çıkarılmasına yönelik başvurunun reddi ile söz konusu ihalenin iptali talebine ilişkindir.
9. Bu bağlamda kuralın bakılmakta olan davada uygulanma imkânının bulunup bulunmadığının tespiti için özel kanunlarla korunan yerlerde bulunan yapılar hakkında uygulanıp uygulanmayacağının belirlenmesi gerekir.
10. 3194 sayılı Kanun’un “İstisnalar” başlıklı 4. maddesinde 12/3/1982 tarih ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu, 21/07/1983 tarih ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, bu Kanun’un ilgili maddelerine uyulmak kaydıyla 2960 sayılı Kanun ve 10/07/2014 tarih ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nu ile diğer özel kanunlarla belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanun’un özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
11. Orman niteliğini haiz arazilerin hukuki rejimi ise 31/8/1956 tarih ve 6831 sayılı Orman Kanunu’nda düzenlenmiştir. Anılan Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasında hayvanların planlı otlatılmasını sağlayan, gecelemesini emniyet altına alan ve dağılmalarını engelleyen geçici çevirmeler şeklinde düzenlemeler dışında, her çeşit bina, ağıl ve hayvanların barınmasına mahsus yerler yapılmasının, tarla açılmasının, işlenmesinin, ekilmesinin ve orman içinde yerleşilmesinin yasak olduğu hükme bağlanmış; söz konusu maddenin üçüncü fıkrasında da yalnızca savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, doğalgaz, hava ayrıştırma, altyapı, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesislerinin, baraj, gölet, sokak hayvanları bakımevi ve mezarlıkların, devlete ait sağlık, eğitim, adli hizmet ve spor tesisleri ile ceza infaz kurumlarının ve bunlarla ilgili her türlü yer ve binanın devlet ormanları üzerinde bulunması veya yapılmasında kamu yararı ve zaruret olması hâlinde gerçek ve tüzel kişilere bedeli mukabilinde Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilebileceği öngörülmüştür.
12. Bu itibarla 6831 sayılı Kanun’a göre ormanlarda yapılaşma yasağının bulunduğu, itiraz konusu kuralın ise anılan Kanun’a aykırı hükümler içerdiği gözetildiğinde ormanlarda inşa edilen yapılar hakkında 3194 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca özel kanun niteliğinde olan 6831 sayılı Kanun’un uygulanacağı anlaşıldığından itiraz konusu kuralın bakılmakta olan davada uygulanma imkânının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır." gerekçesiyle 3194 sayılı İmar Kanunu’nun geçici 16. maddesinin bakılan davada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Dairemizin 09/07/2022 tarihli ara kararına verilen cevaplardan, uyuşmazlığa konu davacıya ait 2 adet yapı kayıt belgesinin Çam Devlet Ormanı sınırları içerisinde kalan ve orman vasfı ile Hazine adına kayıt ve tescilli olan Adalar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 2 adet yapıya ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 16/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.