T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/3224
Karar No:2024/4014
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Ofisi A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Depolama lisansı sahibi davacı şirkete ait tesiste yer alan tanklardan 23/11/2009 tarihinde yapılan denetim sonucu alınan numunelerin TÜBİTAK MAM'da yapılan analizleri neticesinde numunelerin teknik düzenlemelere aykırı olduğunun tespit edildiği, bu haliyle davacının teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal ettiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 280.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin, depolama tesisinde bulunan 6 ve 22 numaralı tanklardan 23/11/2009 tarihinde alınan numunelerin TÜBİTAK-MAM'da yapılan analizleri neticesinde teknik düzenlemelere aykırı olduğunun tespit edildiği, davacı şirketin aynı fiili 2 takvim yılı geçmeden işlediğinden bahisle 560.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin 08/07/2010 tarih ve 2647 sayılı Kurul kararının alındığı, bu Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Dairemizin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve bu kararın kanun yolu aşamalarından geçerek kesinleştiği, anılan kararın davalı idareye tebliği üzerine ... tarih ve ... sayılı Olur ile aynı konuda tekrar soruşturma başlatıldığı, yürütülen soruşturma sonrası düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporu ve şirketin konu hakkında alınan yazılı savunmasının değerlendirilmesi sonucunda davacı şirkete 280.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Kurul kararının alındığı, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, olayda, davacı şirkete ait tesisteki tanklardan 23/11/2009 tarihinde yapılan denetim sonucu alınan akaryakıt numunelerinin 24/11/2009 tarihinde TÜBİTAK-MAM'a teslim edildiği, 04/03/2010 tarihinde analizlerine başlanarak 12/03/2010 tarihinde bitirildiği, yapılan analiz sonucu alınan numunenin teknik düzenlemelere aykırı olduğunun raporlara bağlandığı, hazırlanan raporda, oktan sayısı parametresi bakımından ortaya çıkan sonuca itibar edilebilmesi için ilgili mevzuatta öngörülen 15 günlük süre içerisinde analizlerin yapılması gerektiği, zira bu süre içerisinde analiz yapılmasına başlanmayan numunelere ait özelliklerin değişime uğrama (deformasyon) ihtimalinin söz konusu olduğu gibi numunelerin ışığa maruz kalması neticesinde oktan sayısını ifade eden RON-MON değerlerinde değişiklikler meydana gelebileceği, somut olayda, dört aya yakın (24/11/2009-04/03/2010 tarihleri arasında 108 gün) bekletilmiş bir numunenin alındığı ürünü temsil özelliğini taşımayacağı anlaşıldığından, bu analiz sonucu hazırlanan rapor dayanak alınarak tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; ilgili mevzuatta yer alan düzenleme ile etkin, hızlı, güvenilir ve denetime açık bir soruşturma sürecinin gerçekleştirilmesinin amaçlandığı, bu yönde disipliner nitelikte “en geç beş iş günü içerisinde” ve “on beş gün içinde yapar” şeklinde ifadeye yer verildiği, bu sürelerin aşılmasının numunenin bozulacağı şeklinde değerlendirilemeyeceği, numune alma ve saklama koşullarına uyulmadığının davacı tarafından tevsiki dışında, ilgili Yönetmelikte belirlenen sürenin aşılmasının işlemi sakatlamayacağı, süre sınırlamasının numunenin bozulma özelliğinden dolayı olduğuna ilişkin bilgi, belge veya açıklama bulunmadığı, ilgili düzenlemede yer alan ''numune özellikleri değişime uğramadan'' ibaresinin ise 15 günlük sürede numunenin bozulacağına değil, her hâlükârda numunenin özelliklerinin değişime uğramasına sebep olabilecek unsurlardan kaçınılmasına atıf olduğu, olayda, davacı şirketin, depolama tesisinde bulunan... ve ... numaralı tanklardan 23/11/2009 tarihinde alınan numunelerin TÜBİTAK-MAM'da yapılan analizleri neticesinde düzenlenen ...ve ... numaralı analiz raporlarına göre, numunenin araştırma oktan sayısı ve motor oktan sayısı yönlerinden teknik düzenlemelere aykırı olduğunun tespit edildiği, davacının teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal etmesi fiilinin sübuta erdiği anlaşıldığından dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun reddine; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ve 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu işlemin soruşturma zamanaşımı dolduktan sonra tesis edildiği, alınan numunelerin analizinde ilgili mevzuatta öngörülen sürelerin aşıldığı, söz konusu numunelerin ulusal marker seviyelerinin geçerli çıktığı, dava konusu işleme esas alınan analiz raporunda, oktan sayısı parametresi bakımından ortaya çıkan minimal düzeydeki hatalı sonucun, analiz esnasında yapılan teknik yanlışlık veya kullanılan araç, gereç veya malzemedeki kusurdan kaynaklanmış olabileceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.,
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Depolama lisansı sahibi davacı şirkete ait tesiste... tarihinde yapılan denetim sonucu ... ve ... numaralı tanklardan alınan benzin numunesi, 24/11/2009 tarihinde inceleme yapılmak üzere TÜBİTAK-MAM'a teslim edilmiştir.
Analiz sonucunda düzenlenen 15/03/2010 tarih ve B-09/5141, B-09/5142 numaralı Benzin (95 Oktan) Muayene Raporları'nda benzin numunesinin ulusal marker seviyesinin geçerli olduğu, ancak "Araştırma Oktan Sayısı" ile "Motor Oktan Sayısı" parametrelerinin teknik düzenlemelerde yer alan özelliklere uygun olmadığı belirtilmiştir.
Bu durumun 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (ı) bendine aykırılık teşkil ettiğinden bahisle anılan Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi ve aynı maddenin altıncı fıkrası uyarınca tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle davacı şirkete 560.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Kurul kararı alınmış, anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "... İlk fiilin işlendiği tarihten itibaren iki takvim yılının geçmesinden çok sonra işlenen fiil nedeniyle tekerrür hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı ..." gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Dairemizin anılan kararının kanun yolları aşamalarından geçerek kesinleşmesi üzerine, davacı şirket hakkında 18/04/2017 tarih ve 18327 sayılı Başkanlık Makamı Olur'u kapsamında yapılan soruşturma sonrasında düzenlenen 21/04/2017 tarih ve 493 sayılı Soruşturma Raporu ve şirketin konu hakkında alınan yazılı savunması ile Denetim Dairesi Başkanlığı'nın yazılı savunma ve konuya ilişkin görüşünün değerlendirilmesi sonucunda davacı şirkete 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 280.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin 15/06/2017 tarih ve 7131-59 sayılı Kurul kararının alınmıştır.
Anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (ı) bendinde, bu Kanun'a göre faaliyette bulunanların, piyasa faaliyetlerinde Kurul'un belirleyeceği teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlamakla yükümlü oldukları; işlem tarihinde yürürlükte bulunan 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde, 4. madde hükümlerinin ihlâli hâlinde sorumlularına ikiyüzellibin Türk Lirası idari para cezası verileceği kurala bağlanmıştır.
Petrol piyasasına ilişkin faaliyetler kapsamındaki tesislerin ve piyasaya sunulan petrol ve madenî yağın teknik düzenlemelere ve standartlara uygunluğu ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla çıkarılan ve 10/09/2004 tarih ve 25579 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, akaryakıtın teknik düzenlemelere uygun olmasının zorunlu olduğu; (b) bendinde, ürünlerin öncelik sırasıyla TS veya EN standartlarına veya bu standartlar da yoksa, TSE tarafından kabul gören diğer standartlara uygun olmasının esas olduğu; 7. maddesinin (d) bendinde ise, lisans sahiplerinin akaryakıtı teknik düzenlemelere uygun olarak arz etmekle yükümlü oldukları kural altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacıya ait akaryakıt istasyonundan alınan numunenin ulusal marker seviyesi geçerli bulunmuş, "Araştırma Oktan Sayısı" ve "Motor Oktan Sayısı" dışındaki tüm parametreler teknik düzenlemelere uygun çıkmıştır.
Benzer bir uyuşmazlıkta, Dairemizin E:... sayılı dosyasından yapılan 10/12/2013 ve 06/03/2014 tarihli ara kararları ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi, Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) ve ODTÜ Petrol Araştırma Merkezi'nden; bütün diğer parametreler sınır değerlere uygun tutulmak suretiyle araştırma oktan sayısı ile motor oktan sayısı parametrelerinin sonradan müdahale ile değiştirilmesinin (arttırılması veya azaltılması yönünde) teknik olarak mümkün olup olmadığı ve bu parametrelerin numunenin alımı, taşınması veya saklanması koşullarından veya iklim koşullarından kaynaklanan sebeplerle etkilenip etkilenmeyeceğinin sorularak konuya ilişkin tüm bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verildiği; TÜPRAŞ ve TÜBİTAK tarafından ara kararlarına verilen cevapların değerlendirilmesinden, ulusal marker ve diğer teknik özellikler değiştirilmeksizin sadece araştırma oktan sayısı ile motor oktan sayısını değiştirecek bir müdahalenin teknik olarak mümkün olmadığı; numunenin alımı, taşınması veya saklama koşullarının analiz sonuçlarına etki edebileceği, numunenin gün ışığına veya floresan ışığına maruz kalması hâlinde söz konusu oktan sayılarının değişebileceği yönünde görüş bildirildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, anılan ara kararı cevabı ile dosyadaki diğer hususlar birlikte değerlendirildiğinde, ulusal marker seviyesi geçerli olan akaryakıtın sadece "Araştırma Oktan Sayısı" ile "Motor Oktan Sayısı" parametrelerinin teknik düzenlemelere aykırı olarak değerlendirilmesi, diğer parametrelerin tamamının uygun bulunması, davacının numunesi alınan akaryakıta dışarıdan müdahale ettiği yönünde davalı idarece bir tespit de yapılmadığı dikkate alındığında, davacı şirketin teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlama yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahsedilemeyeceği anlaşıldığından, davacı şirket hakkında idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.