T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/977
Karar No:2025/1188
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Petrol Nakliyat Turizm Tekstil Gıda Otomotiv Sanayi
ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Malmüdürlüğü
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait LPG otogaz istasyonunda 11/11/2009 tarihinde gerçekleştirilen denetimde tüp dolumuna yarayan aparat bulundurulduğu ve mutfak tüpüne dolum yapıldığının tespit edildiğinden bahisle, 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 16. maddesi uyarınca ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile verilen 280.000,00-TL idari para cezasının tahsili amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait LPG otogaz istasyonunda 11/11/2009 tarihinde yapılan denetime ait tutanakta, mutfak tüplerine dolum yapmakta kullanılan dolum aparatı bulundurulduğu ve mutfak tüplerine LPG dolumu yapıldığı hususlarının kayıt altına alındığı, bunun üzerine davacı şirkete ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile 280.000,00-TL idari para cezası verildiği, anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen 26/12/2012 tarih ve E:2011/51, K:2012/4102 sayılı karara yönelik temyiz başvurusunun Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/10/2013 tarih ve E:2013/2921, K:2013/3191 sayılı kararı ile reddedildiği, karar düzeltme yoluna başvurulmaması üzerine anılan kararın kesinleşmesi sonucunda ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu yazısı ile dava konusu idari para cezasının 6183 sayılı Kanun uyarınca tahsil edilmesinin davalı idareden istenildiği, bu durumda, idari para cezasının verilen süre içerisinde ödenmediği ve ödeme emrinin düzenlendiği tarih itibarıyla kesinleşerek tahsil edilebilir aşamaya gelmiş olduğu anlaşıldığından, bahse konu idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, uyuşmazlık konusu idari para cezasının ödenmesi hususunda sorumluluklarının bulunmadığı, sorumluluklarından bahsedilecek olsa dahi anılan idari para cezası miktarının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, dava konusu ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiği, bu nedenle bahse konu borcun tahakkuk etmediği ve zamanaşımına uğradığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirkete ait LPG otogaz istasyonunda 11/11/2009 tarihinde gerçekleştirilen denetimde tüp dolumuna yarayan aparat bulundurulduğu ve mutfak tüpüne dolum yapıldığının tespit edildiğinden bahisle, 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile 280.000,00-TL idari para cezası verilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda Dairemizce verilen 26/12/2012 tarih ve E:2011/51, K:2012/4102 sayılı karara yönelik temyiz başvurusu Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/10/2013 tarih ve E:2013/2921, K:2013/3191 sayılı kararı ile reddedilmiş, karar düzeltme yoluna başvurulmaması üzerine kararın kesinleşmesi sonucunda ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu yazısı ile dava konusu idari para cezasının 6183 sayılı Kanun uyarınca tahsil edilmesi davalı idareden istenilmiştir.
Bunun üzerine davacı şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrasının (4) numaralı bendinde, otogaz bayilerinin, "Otogaz istasyonlarında LPG tüpü dolumu ve satışı yapmamak, LPG tüpü dolumuna yarayan hiçbir alet, makine ve teçhizatı istasyon dâhilinde bulundurmamak" ile yükümlü oldukları; dava konusu işleme ilişkin fiil tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 16. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde, bu Kanun'un 5, 6 ve 7. madde hükümlerinin ihlali halinde sorumlulara ikiyüzellibin Türk Lirası idari para cezası verileceği belirtilmiştir.
7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 35. maddesi ile 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesi yeniden düzenlenmiş ve maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi ile 7. maddenin ikinci fıkrasının (4) numaralı bendinin ihlali halinde otogaz bayilik lisansı sahiplerine yüzbin Türk Lirasından az olmamak ve beşyüzbin Türk Lirasını geçmemek üzere fiilin işlendiği tarihten bir önceki yılda ilgili lisansa konu LPG piyasası faaliyetine ilişkin net satış hasılatının binde onu oranında idari para cezası uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
7164 sayılı Kanun'un 37. maddesi ile 5307 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 8. maddesinin ikinci fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Kurul kararına bağlanmış, ancak tahsilatı tamamlanmamış olan idari para cezaları, işlenen fiil için bu Kanunla birlikte daha düşük bir idari para cezası uygulanmasının öngörülmesi hâlinde, ilgili vergi dairesince 16. maddenin ilgili bentlerinde belirlenmiş olan asgarî maktu hadden tahsil edilir. Kısmen veya tamamen tahsil edilen idari para cezaları iade edilmez." kuralına yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 2. maddesinde, "Kabahat" deyiminin, Kanun'un karşılığında idari yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık anlamına geldiği; 3. maddesinde, bu Kanun'un, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, diğer genel hükümlerinin, idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı; "Zaman bakımından uygulama" başlıklı 5. maddesinde, 26/09/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerinin kabahatler bakımından da uygulanacağı, kabahatler karşılığında öngörülen idari yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından ise derhal uygulama kuralının geçerli olduğu; bu maddenin atıf yaptığı 5237 sayılı Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrasında da, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanunun uygulanacağı ve infaz olunacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
5307 sayılı ve 5326 sayılı Kanun'un aktarılan hükümleri uyarınca, idari yaptırımlar bakımından ceza verilmesinin dayanağı kuralın yürürlükten kaldırılması veya lehe düzenleme yapılması yoluyla ortaya çıkan yeni hukuki durumun tahsilat aşamasında da dikkate alınması gerekir.
Dava konusu ödeme emrinin davacı şirkete ait istasyonda tüp dolumuna yarayan aparat bulundurulduğu ve mutfak tüpüne dolum yapıldığının tespit edilmesi nedeniyle verilen idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlendiği; ancak, söz konusu idari para cezasının verildiği tarihten sonra yürürlüğe giren 7164 sayılı Maden Kanunu İle Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 35. maddesi ile 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinde yapılan değişiklikle, dava konusu ödeme emrinin dayanağı idari para cezasına konu eylem nedeniyle, yüzbin Türk Lirasından az olmamak ve beşyüzbin Türk Lirasını geçmemek üzere fiilin işlendiği tarihten bir önceki yılda ilgili lisansa konu LPG piyasası faaliyetine ilişkin net satış hasılatının binde onu oranında idari para cezası uygulanabileceği; ayrıca, anılan Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca, Kurulca karara bağlanmış ancak tahsilatı tamamlanmamış olan idari para cezalarının, işlenen fiil için bu Kanunla birlikte daha düşük bir idari para cezası uygulanmasının öngörülmesi halinde, ilgili vergi dairesince 16. maddenin ilgili bentlerinde belirlenmiş olan asgari maktu hadden tahsil edileceği anlaşılmaktadır.
5307 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi ile her ne kadar idari para cezasının ilgili vergi dairesince tahsilat aşamasında asgari maktu hadden tahsil edileceği düzenlenmiş ise de, ödeme emrinin iptali istemiyle açılan işbu davada lehe kanunun varlığının tespitinin yargı organlarınca yapılması, idari para cezalarına ilişkin düzenlemeler incelendiğinde özellikle alt ve üst sınırın belirlendiği ve nispi oranda cezalandırmanın öngörüldüğü düzenlemelerde yargı organlarınca gerekli araştırma yapılarak tespit edilecek miktarın verilen idari para cezasına göre lehe olduğunun tespiti halinde ödeme emrinin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.
Dava konusu işleme dayanak Kurul kararında belirtilen fiile yönelik uygulanan ceza bakımından lehe düzenleme bulunup bulunmadığı hususunda yapılan incelemede 5307 sayılı Kanun'da yapılan değişiklikle dayanak Kurul kararında belirtilen fiile ilişkin olarak idari para cezasının alt sınırının 100.000,00-TL, üst sınırının 500.000,00-TL olmak üzere fiilin işlendiği tarihten bir önceki yılda ilgili lisansa konu LPG piyasası faaliyetine yönelik net satış hasılatının binde onu oranında idari para cezası verilebileceği görülmektedir.
Bu çerçevede, Dairemizin 10/12/2024 tarihli ara kararıyla davalı idareden, "davacının ... tarih ve ... sayılı lisansına konu LPG piyasası faaliyetine ilişkin net satış hasılatının (2008 yılı için) miktar belirtilmek suretiyle açıklanmasının" istenildiği, davalı idarece ara karara verilen cevabi yazı ekinde sunulan "Tek Düzen Hesap Planı Ayrıntılı Bilanço ve Ayrıntılı Gelir Tablosu"nun incelenmesinden, davacının 2008 yılı net satış hasılatının 187.685,62-TL olduğu görülmüştür.
Bu durumda, davacının 2008 yılına ait net satış hasılatı üzerinden yapılan hesaplamada çıkan sonucun 100.000,00-TL'nin altında olduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemin fiil için belirlenen idari para cezasının asgari maktu hadden 100.000,00-TL olarak düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.