T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/2323
Karar No : 2024/2140
DAVACI :... Odası
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : 26/03/2021 tarih ve 31435 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 25/03/2021 tarih ve 10114 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Dava konusu Kurul kararı ile özel sektör ve kamu sektörüne farklı fiyat belirlendiği ancak bu durumun gerekçesinin karardan anlaşılamadığı, görevli tedarik şirketlerine uygulanan düşük maliyetli enerjinin tüketicilere uygulanan fiyatlara yansıtılmadığı, kamu yararı ve hukuki güvenilirlik ilkelerine aykırı biçimde işlem tesis edildiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Öncelikle, usule ilişkin olarak, davanın süresinde açılmadığının tespiti hâlinde süre aşımı yönünden reddi gerektiği, dava konusu Kurul kararının davacının menfaatini etkilemediği ileri sürülmüştür.
Esasa ilişkin olarak ise, Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ)'den gelen teklif doğrultusunda EÜAŞ'ın mali yapısının izlenmesine ilişkin kendilerine verilen görevde gözetilerek dava konusu işlemin tesis edildiği, dava konusu işlemin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nda yer alan kurallar gereği tesis edildiği, EÜAŞ'tan genel aydınlatma amacı dışında yapılacak alımlar için belirlenen toptan satış fiyatının tarifeleri düşürücü etkiye sahip olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'İN DÜŞÜNCESİ: Dava; 26/03/2021 tarih ve 31435 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 25/03/2021 tarih ve 10114 sayılı Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) Genel Müdürlüğü tarafından uygulanacak aktif elektrik enerji toptan satış tarifesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanun'un amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanmasıdır." hükmü yer almış; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, Kanun'un; elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan veya perakende satışı, ithalat ve ihracatı, piyasa işletimi ile bu faaliyetlerle ilişkili tüm gerçek ve tüzel kişilerin hak ve yükümlülüklerini kapsadığı, belirtilmiş; Tanımlar ve Kısaltmalara yer verilen 3. maddesinin (ff) bendinde, "Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri," ifade edeceği; hükmü getirilmiş; 5. maddesinin 4. fıkrasında, "(4) Tarifesi düzenlemeye tabi lisans sahibi tüzel kişiler için aşağıda belirtilen hususlara ilişkin hükümler Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikte yer alır: ... c) Bu Kanun'da yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmeye, piyasa ihtiyaçlarını dikkate alarak son kaynak tedariği kapsamında ve/veya serbest olmayan tüketicilere yapılan elektrik satışında uygulanacak fiyatlandırma esaslarını tespit etmeye ve bu fiyatlarda enflasyon dâhil ihtiyaç duyulacak diğer ayarlamalara ilişkin formülleri uygulamaya dair yöntemler ve bunların denetlenmesine dair hükümler, ... d) Hizmet maliyetlerinin yansıtılmasına dair kurallar ile teknik ve teknik olmayan kayıpları asgariye indirecek önlemlerin uygulanmasına dair esasları içeren hükümler, ..." düzenlemesi getirilmiştir.
4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 4. maddesinde, "Kurum, tüzel kişilerin yetkili oldukları faaliyetleri ve bu faaliyetlerden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini tanımlayan Kurul onaylı lisansların verilmesinden, işletme hakkı devri kapsamındaki mevcut sözleşmelerin bu Kanun hükümlerine göre düzenlenmesinden, piyasa performansının izlenmesinden, performans standartlarının ve dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliklerinin oluşturulmasından, tadilinden ve uygulattırılmasından, denetlenmesinden, bu Kanunda yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten, piyasa ihtiyaçlarını dikkate alarak serbest olmayan tüketicilere yapılan elektrik satışında uygulanacak fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten ve bu fiyatlarda enflasyon nedeniyle ihtiyaç duyulacak ayarlamalara ilişkin formülleri uygulamaktan ve bunların denetlenmesinden ve piyasada bu Kanuna uygun şekilde davranılmasını sağlamaktan sorumludur." hükmüne yer verilmiş; 5. maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde, "Tüketicilere güvenilir, kaliteli, kesintisiz ve düşük maliyetli elektrik enerjisi hizmeti verilmesini teminen gerekli düzenlemeleri yapmak." Kurul'un görevleri arasında sayılmış; 5. maddesinin 7. fıkrasının (e) bendinde, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun, ilgili lisans hükümleri uyarınca hazırlanacak olan; Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketinin toptan satış fiyat tarifesini, iletim tarifesini, dağıtım tarifeleri ile perakende satış tarifelerini inceleme ve onaylama konularında yetkili olduğu; (f) bendinde, İletim, dağıtım, toptan satış ve perakende satış için yapılacak fiyatlandırmaların ana esaslarını tesbit etmek ve gerektiğinde ilgili lisans hükümleri doğrultusunda revize etmeye yetkili olduğu, hüküm altına alınmıştır.
19/06/2020 tarih ve 31160 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinin 8. maddesinde, Toptan satış tarifesi, "(1) Toptan satış tarifesi; dağıtım şirketlerinin teknik ve teknik olmayan kayıpları ile genel aydınlatma kapsamında EÜAŞ’tan temin edecekleri elektrik enerjisi ve görevli tedarik şirketleri tarafından tarifesi düzenlemeye tabi tüketiciler için EÜAŞ’tan tedarik edilecek elektrik enerjisinin toptan satış fiyatı ile tarifenin uygulanmasına ilişkin hüküm ve şartlardan oluşur. (2) Toptan satış fiyatı, EÜAŞ’ın mali yükümlülükleri esas alınarak Kurul tarafından belirlenir. (3) Dağıtım şirketlerinin teknik ve teknik olmayan kayıpları, genel aydınlatma, görevli tedarik şirketlerinin ise tarifesi düzenlemeye tabi tüketicilere yapacakları satışlar kapsamında EÜAŞ’tan tedarik edecekleri elektrik enerjisi için Kurul tarafından farklı toptan satış fiyatları belirlenebilir. (4) EÜAŞ’ın düzenlemeye tabi olmayan elektrik enerjisi tedariki kapsamındaki toptan ve perakende satış fiyatları Kurul onayına tabi olmayıp ilgili taraflar arasında serbestçe belirlenir." şeklinde düzenlenmiştir.
Dava konusu edilen Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile, "1) Dağıtım şirketlerine teknik ve teknik olmayan kayıp enerji satışları ile görevli tedarik şirketlerine yapılan satışlarda 16,9149 kr/kWh uygulanmasına, 2) Dağıtım şirketlerine genel aydınlatma kapsamında yapılan satışlarda 33,0000 kr/kWh uygulanmasına" karar verilmiştir.
Davacı oda tarafından, hiçbir hukuki ve ekonomik gerekçe belirtmeden EÜAŞ'ın sattığı elektrik enerjisini, dağıtım şirketlerine teknik ve teknik olmayan kayıp enerji satışları ile görevli tedarik şirketlerine 16,9149 kr/kWh olarak; aydınlatma giderleri kamu kurumları tarafından karşılanan genel aydınlatma kapsamında yapılan satışlarda ise 33,0000 kr/kWh olarak uygulanmasına karar verilmesinin, hukuka ve kamu yararına uygun olmadığı, özel ve kamuya farklı fiyat uygulanmasının amacının anlaşılamadığı gibi genel aydınlatma giderlerinin kamudan karşılandığı gözetildiğinde diğerlerine göre yüksek fiyat uygulanmasının açıkça hukuka aykırı bulunduğu öne sürülerek toptan satış tarifesinde farklı fiyatlandırma yapılması yolundaki düzenlemenin iptali istenilmektedir.
Elektrik Piyasası Kanunu'nun, "Toptan ve perakende satış faaliyetleri" başlıklı 10. maddesinde, "(1) Toptan ve perakende satış faaliyetleri, üretim şirketleri ile tedarik lisansı kapsamında kamu ve özel sektör tedarik şirketleri tarafından, bu Kanun ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmelikler uyarınca yürütülür. (2) Tedarik şirketleri, herhangi bir bölge sınırlaması olmaksızın serbest tüketicilere toptan veya perakende satış faaliyetlerinde bulunabilir. (3) Tedarik şirketleri, Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşmuş ülkelerden veya ülkelere, Kurul onayı ile elektrik enerjisi ithalatı ve ihracatı faaliyetlerini yapabilir. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. (4) Dağıtım şirketi tarafından yürütülmekte olan perakende satış faaliyeti, görevli tedarik şirketi tarafından yerine getirilir. Görevli tedarik şirketi, ilgili dağıtım bölgesinde bulunan serbest tüketici olmayan tüketicilere Kurul tarafından onaylanan perakende satış tarifeleri üzerinden elektrik enerjisi satışı yapar. (5) Görevli tedarik şirketi, serbest tüketici niteliğini haiz olduğu hâlde, başka bir tedarikçiden elektrik enerjisi temin etmeyen tüketicilere, son kaynak tedarikçisi sıfatıyla elektrik enerjisi sağlamakla yükümlüdür. Bu şirketin son kaynak tedarikçisi sıfatıyla faaliyet göstereceği bölge, ilgili dağıtım bölgesidir ve bu husus tedarik lisansına dercedilir. Son kaynak tedarikçisi sıfatıyla sağlanacak elektrik enerjisi tarifeleri, Kurul tarafından belirlenir. Son kaynak tedarik yükümlülüğü bulunan tedarik şirketinin lisansının sona ermesi veya iptali hâlinde, ilgili bölge için son kaynak tedarik yükümlüsü tedarik şirketi Kurul tarafından yetkilendirilir. Son kaynak yükümlülüklerine, son kaynak tedarik tarifelerine, tedarik süre, sınır ve şartlarının belirlenmesine ve son kaynak tedariği uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. (6) Tedarik lisansı sahibi özel sektör tüzel kişilerinin üretim ve ithalat şirketlerinden satın alacağı elektrik enerjisi miktarı, bir önceki yıl ülke içerisinde tüketilen elektrik enerjisi miktarının yüzde yirmisini geçemez. Ayrıca, söz konusu özel sektör tüzel kişilerinin nihai tüketiciye satışını gerçekleştireceği elektrik enerjisi miktarı da bir önceki yıl ülke içerisinde tüketilen elektrik enerjisi miktarının yüzde yirmisini geçemez. (7) Görevli tedarik şirketinin piyasada rekabeti kısıtlayıcı veya engelleyici etki doğuran davranış veya ilişkilerinin tespiti hâlinde ilgili tedarik şirketi, Kurulca öngörülecek tedbirlere uymakla yükümlüdür. Kurul, bu tedarik şirketinin yönetiminin yeniden yapılandırılması veya dağıtım şirketiyle sahiplik ya da kontrol ilişkisinin belli bir program dâhilinde kısıtlandırılmasını ya da sonlandırılmasını da içeren tedbirleri alır.
" kuralı; 17. maddesinin c) bendinde, "Toptan satış tarifesi: Kurumun belirleyeceği usul ve esaslar kapsamında, elektrik toptan satış fiyatları taraflarca serbestçe belirlenir. Dağıtım şirketlerinin teknik ve teknik olmayan kayıpları ile genel aydınlatma kapsamında temin edeceği elektrik enerjisi ile tarifesi düzenlemeye tabi tüketicilere yapılacak elektrik enerjisi satışı için TETAŞ’tan tedarik edilecek elektrik enerjisinin toptan satış tarifesi TETAŞ’ın mali yükümlülüklerini yerine getirebilme kapasitesi dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenir."; Kanun'un "EÜAŞ'ın hak ve yükümlülükleri" başlıklı 26. maddesinde, "... 9) (Ek: 2/7/2018-KHK-703/9 md.) EÜAŞ, görevli tedarik şirketlerine tarifesi düzenlemeye tabi olan tüketiciler için toptan satış tarifesinden elektrik enerjisi satar. (10) (Ek: 2/7/2018-KHK-703/9 md.) EÜAŞ’ın tarifesi düzenlemeye tabi olmayan tüketiciler için görevli tedarik şirketlerine elektrik enerjisi satışına ilişkin fiyat, hüküm ve şartlar taraflar arasında serbestçe belirlenir. (11) (Ek: 2/7/2018-KHK-703/9 md.) Kurul tarafından son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirilen tedarikçiler, son kaynak tedarikçisi kapsamındaki müşteriler için temin ettiği elektrik enerjisinin Kurul tarafından her yıl belirlenecek oranı kadarını, EÜAŞ’tan temin etmekle yükümlüdür. (12) (Ek: 2/7/2018-KHK-703/9 md.) Dağıtım şirketleri, genel aydınlatma ile teknik ve teknik olmayan kayıplarından dolayı enerji ihtiyaçlarını EÜAŞ’tan temin ederler. (13) (Ek: 2/7/2018-KHK-703/9 md.) EÜAŞ; dokuzuncu, onbirinci ve onikinci fıkralarda belirtilen elektrik enerjisi miktarını mevcut sözleşmeler kapsamında karşılayamaması durumunda yerli kömür yakıtlı elektrik üretim santrallerini işleten şirketlerden temin eder. Söz konusu teminle ilgili miktar, süre ve fiyat belirleme dâhil diğer usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. (14) (Ek: 2/7/2018-KHK-703/9 md.) Bakanlık ve Kurum, EÜAŞ’ın alım yükümlülüklerini tam olarak karşılayabilmesi ve bu yükümlülüklerden kaynaklanan herhangi bir mali yükün ortaya çıkmamasını teminen, enerji piyasasında faaliyet gösteren diğer kamu iktisadi teşebbüslerinin mali yapılarını olumsuz etkilemeyecek şekilde, ilgili bakanlık ve kamu kurumlarının görüşlerini almak suretiyle her türlü önlemi almaya yetkili ve yükümlüdür.
" düzenlemesi yer almaktadır.
Mevzuat uyarınca, dağıtım şirketlerinin genel aydınlatma ile teknik ve teknik olmayan kayıplarından dolayı enerji ihtiyaçlarını EÜAŞ'tan temin edeceği, EÜAŞ'ın görevli tedarik şirketlerine tarifesi düzenlemeye tabi olan tüketiciler için toptan satış tarifesinden elektrik enerjisi satacağı, dağıtım şirketlerinin genel aydınlatma ile teknik ve teknik olmayan kayıplarından dolayı temin edeceği elektrik enerjisi ile tarifesi düzenlemeye tabi tüketicilere yapılacak elektrik enerjisi satışı için EÜAŞ'tan tedarik edilecek elektrik enerjisinin toptan satış tarifesinin mali yükümlülüklerini yerine getirebilme kapasitesi dikkate alınarak Kurul tarafından belirleneceği, yani; toptan satış tarifesinin düzenlemeye tabi bir tarife olduğu, bunun da Kurul tarafından belirlendiği görülmektedir.
Dava konusu Kurul kararı da, 4628 ve 6446 sayılı Kanunlar ile düzenlenen tarife belirleme yetkisi kapsamında, düzenlemeye bağlı bir tarife olarak, EÜAŞ'ın (mülga TETAŞ'ın) mali yükümlülüklerini yerine getirebilme kapasitesi dikkate alınarak genel aydınlatma kapsamındaki satışlar için farklı bir toptan satış fiyatı onaylanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDÎ OLAY VE HUKUKÎ SÜREÇ:
26/03/2021 tarih ve 31435 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 25/03/2021 tarih ve 10114 sayılı Kurul kararı ile EÜAŞ'ın toptan ve genel aydınlatma amaçlı elektrik satışlarında uygulayacağı fiyatlar belirlenmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından dava konusu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları geçerli görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 4. maddesinde, "Kurum, tüzel kişilerin yetkili oldukları faaliyetleri ve bu faaliyetlerden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini tanımlayan Kurul onaylı lisansların verilmesinden, işletme hakkı devri kapsamındaki mevcut sözleşmelerin bu Kanun hükümlerine göre düzenlenmesinden, piyasa performansının izlenmesinden, performans standartlarının ve dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliklerinin oluşturulmasından, tadilinden ve uygulattırılmasından, denetlenmesinden, bu Kanun'da yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten, piyasa ihtiyaçlarını dikkate alarak serbest olmayan tüketicilere yapılan elektrik satışında uygulanacak fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten ve bu fiyatlarda enflasyon nedeniyle ihtiyaç duyulacak ayarlamalara ilişkin formülleri uygulamaktan ve bunların denetlenmesinden ve piyasada bu Kanuna uygun şekilde davranılmasını sağlamaktan sorumludur." kurallarına yer verilmiştir.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanun'un amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanmasıdır."; "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinde, "(ff) Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri, (...) ifade eder."; 17. maddesinde, "Bu Kanun kapsamında düzenlenen ve bir sonraki dönem uygulanması önerilen tarifeler, ilgili tüzel kişi tarafından Kurulca belirlenen usul ve esaslara göre, tarife konusu faaliyete ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedellerini içerecek şekilde hazırlanır ve onaylanmak üzere Kuruma sunulur. Kurul, mevzuat çerçevesinde uygun bulmadığı tarife tekliflerinin revize edilmesini ister veya gerekmesi hâlinde resen revize ederek onaylar. İlgili tüzel kişiler Kurul tarafından onaylanan tarifeleri uygulamakla yükümlüdür. İlgili faaliyete ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedellerini içeren Kurul onaylı tarifelerin hüküm ve şartları, bu tarifelere tabi olan tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar. Bir gerçek veya tüzel kişinin tabi olduğu tarifede öngörülen ödemelerden herhangi birini yapmaması hâlinde, söz konusu hizmetin durdurulabilmesini de içeren usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. (...) Kurulca düzenlemeye tabi tarife türleri şunlardır: (...) c) Toptan satış tarifesi: Kurumun belirleyeceği usul ve esaslar kapsamında, elektrik toptan satış fiyatları taraflarca serbestçe belirlenir. Dağıtım şirketlerinin teknik ve teknik olmayan kayıpları ile genel aydınlatma kapsamında temin edeceği elektrik enerjisi ile tarifesi düzenlemeye tabi tüketicilere yapılacak elektrik enerjisi satışı için TETAŞ’tan tedarik edilecek elektrik enerjisinin toptan satış tarifesi TETAŞ’ın mali yükümlülüklerini yerine getirebilme kapasitesi dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenir.; "EÜAŞ'ın hak ve yükümlülükleri" başlıklı 26. maddesinde; "...(9) EÜAŞ, görevli tedarik şirketlerine tarifesi düzenlemeye tabi olan tüketiciler için toptan satış tarifesinden elektrik enerjisi satar. (...) (11) Kurul tarafından son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirilen tedarikçiler, son kaynak tedarikçisi kapsamındaki müşteriler için temin ettiği elektrik enerjisinin Kurul tarafından her yıl belirlenecek oranı kadarını, EÜAŞ’tan temin etmekle yükümlüdür. (12) Dağıtım şirketleri, genel aydınlatma ile teknik ve teknik olmayan kayıplarından dolayı enerji ihtiyaçlarını EÜAŞ’tan temin ederler. (...) (14) Bakanlık ve Kurum, EÜAŞ’ın alım yükümlülüklerini tam olarak karşılayabilmesi ve bu yükümlülüklerden kaynaklanan herhangi bir mali yükün ortaya çıkmamasını teminen, enerji piyasasında faaliyet gösteren diğer kamu iktisadi teşebbüslerinin mali yapılarını olumsuz etkilemeyecek şekilde, ilgili bakanlık ve kamu kurumlarının görüşlerini almak suretiyle her türlü önlemi almaya yetkili ve yükümlüdür.
." kuralları yer almıştır.
19/06/2020 tarih ve 31160 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nin "Toptan satış tarifesi” başlıklı 8. maddesinde, "(1) Toptan satış tarifesi; dağıtım şirketlerinin teknik ve teknik olmayan kayıpları ile genel aydınlatma kapsamında EÜAŞ’tan temin edecekleri elektrik enerjisi ve görevli tedarik şirketleri tarafından tarifesi düzenlemeye tabi tüketiciler için EÜAŞ’tan tedarik edilecek elektrik enerjisinin toptan satış fiyatı ile tarifenin uygulanmasına ilişkin hüküm ve şartlardan oluşur. (2) Toptan satış fiyatı, EÜAŞ’ın mali yükümlülükleri esas alınarak Kurul tarafından belirlenir. (3) Dağıtım şirketlerinin teknik ve teknik olmayan kayıpları, genel aydınlatma, görevli tedarik şirketlerinin ise tarifesi düzenlemeye tabi tüketicilere yapacakları satışlar kapsamında EÜAŞ’tan tedarik edecekleri elektrik enerjisi için Kurul tarafından farklı toptan satış fiyatları belirlenebilir. (4) EÜAŞ’ın düzenlemeye tabi olmayan elektrik enerjisi tedariki kapsamındaki toptan ve perakende satış fiyatları Kurul onayına tabi olmayıp ilgili taraflar arasında serbestçe belirlenir." kuralları yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan mevzuat hükümlerinden, dağıtım şirketlerinin teknik ve teknik olmayan kayıpları ile genel aydınlatma nedeniyle ihtiyaç duydukları enerjiyi EÜAŞ''tan tedarik edecekleri, bu şekilde tedarik edilecek elektrik enerjisi için Kurul tarafından farklı toptan satış fiyatları belirlenebileceği anlaşılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, dava konusu işlem tesis edilmeden önce yapılan hazırlık çalışması aşamasında EÜAŞ Toptan Satış Tarifesi'ne ilişkin olarak EÜAŞ'ın... tarih ve ... sayılı yazısı ile teklif edilen en güncel değerlerin kullanıldığı, bu kapsamda EÜAŞ'ın dağıtım şirketlerine teknik ve teknik olmayan kayıplar kapsamında yapacağı satışlar ile GTŞ'lere yapacağı satışlarda elektrik enerjisi bedelinin 16,9149 kr/kWh olarak uygulanmasına, dağıtım şirketlerine genel aydınlatma için yapacağı satışlarda ise elektrik enerjisi bedeliinin 33,0000 kr/kWh olarak uygulanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu Kurul kararının uygulanmaya başladığı 2021 yılı birinci çeyreğinde serbest elektrik piyasasındaki elektrik fiyatının 36 kr/kWh düzeyinde gerçekleştiği, EÜAŞ'ın yapacağı toptan satışlarda uygulanacak fiyatların ise piyasa fiyatının altında bir tutar olan 16,9149 kr/kWh olarak belirlendiği, EÜAŞ'ın toptan satışlarına ilişkin olarak piyasa fiyatının altında olacak şekilde yapılan belirlemenin düzenlemeye tabi tarifeleri düşürücü etki yaratabilecek nitelikte olduğu, diğer yandan, genel aydınlatma kapsamında yapılacak satışlara ilişkin birim fiyatında piyasa takas fiyatları gözetilerek ve yine gerçekleşen piyasa takas fiyatının altında bir tutar olan 33 kr/kWh olarak belirlendiği görülmektedir.
Dairemizin 11/10/2021 tarihli ara kararı ile dava konusu Kurul kararıyla onaylanan aktif elektrik enerji toptan satış tarifesinin nasıl hesaplandığının ayrıntılı olarak açıklanması istenilmiş olup, EÜAŞ tarafından ara kararımıza cevaben sunulan 16/11/2021 tarihli yazı ve eklerinin incelenmesinden, toptan satış tarifesinin; enerji alım ve üretim maliyeti, faaliyet dışı gelir, Hazine ve Maliye Bakanlığı kar hedefi, EDAŞ, TTOK ve EPSAŞ dışındaki gruplardan elde edilecek hasılat ve bunlara yapılacak satış miktarı ile faaliyet dışı gelir kalemleri için ayrı ayrı yapılan çalışmalar neticesinde elde edilen veriler dikkate alınarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu Kurul kararının EÜAŞ tarafından elektrik piyasasına ilişkin olarak yapılan ayrıntılı çalışma sonucunda elde edilen veriler ile piyasa fiyatları dikkate alınarak tesis edildiği, toptan satış ve genel aydınlatma amaçlı elektrik kullanımına ilişkin fiyatların piyasa fiyatlarının altında belirlenmesi suretiyle tüketicilere kaliteli, sürekli ve düşük maliyetli elektriğin ulaştırılmasının amaçlandığı, ayrıca EÜAŞ'ın mali yükümlülüklerini yerine getirebilme kapasitesinin de gözetildiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 14/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.