T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/271
Karar No:2024/3981
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Petrol A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda 07/11/2016 tarihinde gerçekleştirilen denetimde otomasyon sistemine yansımayan tank dolumlarının olduğu ve buna ilişkin olarak Kuruma bildirimde bulunulmadığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.026.994,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; idari yaptırımların hukuki rejimine yönelik ilkeler çerçevesinde incelendiğinde, dağıtıcı lisansına sahip olan ve bayilerinde kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlü olan davacı şirkete, 5015 sayılı Kanun’un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca idari para cezası verilmiş ise de, anılan Kanun’da sonradan yapılan değişikliklere uyum sağlamak üzere ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının alındığı ve bahse konu kararda “uzaktan erişim sistemine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi” fiilinin, 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinde belirtilen niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiiller arasında sayıldığı ve anılan düzenlemenin davacı şirketin lehine olduğu;
Bu durumda, her ne kadar dağıtıcı lisansına sahip davacı şirkete, bayisinin otomasyon sistemine yansımayan tank dolumlarının olduğu ve buna ilişkin olarak Kuruma bildirimde bulunulmadığından bahisle idari para cezası verilmiş ise de, 5015 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklere uyum sağlamak üzere alınan düzenleyici Kurul kararı ile söz konusu fiilin niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiiller arasında sayıldığı dikkate alındığında, davacı şirketin, lehe düzenlemeyle getirilen ihtar kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, söz konusu fiil sebebiyle idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu fiilin “uzaktan erişim sistemine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi” olarak belirlendiği ve 5015 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklere uyum sağlamak üzere alınan düzenleyici Kurul kararı ile dağıtıcının mevzuata aykırı fiilinin niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiiller arasında sayıldığı dikkate alındığında, davacı şirketin, lehe düzenlemeyle getirilen ihtar kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, söz konusu fiil sebebiyle idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; dava konusu işlemde fiilin “bayisinin otomasyon sistemine yansımayan tank dolumlarının olduğu ve buna ilişkin olarak Kuruma bildirimde bulunulmaması” şeklinde tanımlandığı, dolayısıyla İdare Mahkemesi'nce dava konusu idari para cezasına sebep unsurunun hatalı tespit edildiği ve bu hatalı tespite göre hüküm kurulduğu;
İdari yaptırıma konu olan ve davacıya atfedilen “Sözleşmeli bayisinin otomasyon sistemine yansımayan tank dolumlarının olduğu ve buna ilişkin olarak Kuruma bildirimde bulunulmaması” şeklindeki fiil için idari para cezası öngören 5015 sayılı Kanun’un 19. maddesinin, dava konusu Kurul kararının tesis edildiği tarihten sonra 28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren 14/02/2019 tarih ve 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 32. maddesi ile yeniden düzenlenmiş ve yeni düzenlemenin 19. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin (2) no'lu alt bendinde, “5 inci, 6 ncı ve 7 nci maddelerin ihlali” halinde sorumlulara bir milyon iki yüz elli bin Türk Lirasından az olmamak ve altı milyon iki yüz elli bin Türk Lirasını geçmemek üzere fiilin işlendiği tarihten bir önceki yılda ilgili lisansa konu petrol piyasası faaliyetine ilişkin net satış hasılatının binde onikisi oranında idari para cezası verileceği kuralına yer verildiği;
5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinde yer verilen kural kapsamında, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile, niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiillerin belirlendiği, “otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı veriler içermemesi ve bayisinde tespit edilen aykırılıkların kuruma bildirilmemesi” bu fiiller arasında sayılmadığı;
İdari yaptırıma konu olan ve davacıya atfedilen “Sözleşmeli bayisinin otomasyon sistemine yansımayan tank dolumlarının olduğu ve buna ilişkin olarak Kuruma bildirimde bulunulmaması” şeklindeki yükümlülüğün yürürlükten kaldırılmadığı, başka bir ifade ile idari para cezası verilecek fiiller kapsamından çıkarılmadığı ve söz konusu fiil için öngörülen idari para cezası miktarında ise; daha önceden “sekiz yüz elli bin Türk Lirası” şeklinde maktu olarak belirlenen para cezasının “bir milyon iki yüz elli bin Türk Lirasından az olmamak ve altı milyon iki yüz elli bin Türk Lirasını geçmemek üzere alt ve üst sınır gösterilmek suretiyle” nispi olarak düzenlendiği ve bu şekilde yeni düzenleme ile söz konusu fiil karşılığı idari para cezasında bir azalma meydana gelmediği, aksine idari para cezası oranının yükseltildiği, dolayısıyla davacının fiili yönünden lehe bir durum yaratmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı;
Dağıtıcı lisans sahibi olan davacı şirketin, sözleşmeli bayisi olan akaryakıt istasyonunda Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlü olduğu, bununla birlikte istasyonda bulunan otomasyon sistemine yönelik olarak akaryakıt satım hareketlerini izleme ve raporlama yükümlülüğü bulunduğu ve bu yükümlülüklerini uygulaması gerektiği; olayda ise, kurulu bulunan otomasyon sistemine yansımayan tank dolumlarının olduğu 07/11/2016 tarihli tutanak ile sabit olmasına rağmen dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin buna ilişkin olarak Kuruma bildirimde bulunulmadığı açık olduğundan, 5015 sayılı Kanun’un 7. maddesinin altıncı fıkrasına aykırı hareket edildiğinden bahisle idari para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık, dava konusu işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, otomasyon sistemine bağlı olmayan tanklardan fiilen akaryakıt satışı yapılmadığı, sistemin çalışmadığına dair iddianın açıklamaya muhtaç olduğu, hangi nedenle üst sınırdan ceza verildiğinin belli olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 15/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.