T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/280
Karar No:2024/3927
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Dağıtım İthalat İhracat
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisine ait istasyonda 07/12/2017 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, bayisinin otomasyon sisteminin çalışmaması, otomasyon sistemine müdahale etmesi ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmemesi fiilinin işlendiğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca, 1.066.327,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; işbu dava dosyası ile Mahkemenin E:... sayılı dava dosyasının incelenmesinden, Mersin İl Jandarma Komutanlığı tarafından ... Gıda Nakliye Ticaret Ltd. Şti.'ye ait akaryakıt istasyonunda 07/12/2017 tarihinde gerçekleştirilen denetim sonucu düzenlenen tutanakta belirtilen fiiller nedeniyle dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin, bayisinin otomasyon sisteminin çalışmaması, otomasyon sistemine müdahale etmemesi ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmemesi fiilini işlediğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.066.327,00-TL tutarında idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Kurulca hem dava konusu kararın alındığı hem de ... tarih ve ... sayılı kararının alındığı ve böylece davacı şirketin aynı fiil nedeniyle iki defa olmak üzere 1.066.327,00-TL tutarında idari para cezası ile cezalandırıldığının görüldüğü, aynı fiil nedeniyle birden fazla idari para cezası uygulanamayacağından, 07/12/2017 tarihinde gerçekleştirilen denetimde tespit edilen fiiller nedeniyle davacı şirketin idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararından sonra davacı şirketin aynı fiiller nedeniyle yeniden idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; olayda davacı şirketin sözleşmeli bayisi olan aynı ünvanlı ancak lisans numaraları farklı iki bayide yapılan farklı denetimler neticesinde tespit edilen aykırılıklar nedeniyle aynı tarih ve farklı sayılı Kurul kararları ile iki farklı idari para cezası verildiği anlaşıldığından, aynı fiil nedeniyle birden fazla idari para cezası uygulanamayacağından, 07/12/2017 tarihinde gerçekleştirilen denetimde tespit edilen fiiller nedeniyle davacı şirketin idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Kurulun ... tarih ve ... sayılı kararından sonra davacı şirketin aynı fiiller nedeniyle yeniden idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı;
Dava konusu idari para cezasının esasına yönelik olarak ise, dağıtıcı lisans sahibi olan davacı şirketin, sözleşmeli bayisi olan akaryakıt istasyonunda Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlü olduğu, bununla birlikte istasyonda bulunan otomasyon sistemine yönelik olarak akaryakıt satım hareketlerini izleme ve raporlama yükümlülüğü bulunduğu ve bu yükümlülüklerini uygulaması gerektiği, olayda ise, 05/12/2017 tarihinde akaryakıt istasyonu takip edilerek bazı araçların yakıt aldıkları ve ödeme yaptıkları halde bu araçlara ilişkin satış kayıtlarının otomasyonda bulunamadığı, 5-6/12/2017 tarihleri arasında yapılan satışların sisteme yansımadığı, otomasyon sistemine müdahale edilerek satışların silindiği ve kayıt dışı ikmal yapıldığı açık olduğundan idari para cezası uygulanmasına ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, temyize konu kararda somut gerekçe olmadığı, 7164 sayılı Kanun ile 5015 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik ile "Uzaktan erişim sistemine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi"nin niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiiller arasında sayıldığı, dava konusu olayda ise şirketin "bayisinin otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı veriler içermemesi ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma birdirilmemesi" fiili sebebiyle cezalandırıldığı, bu fiillerin "Uzaktan erişim sistemine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, Kurum tarafından ön araştırma ve soruşturma prosedürü atlanarak sadece kendisine sunulan tutanak ve kolluk evrakları üzerinden, orantılılık ve ölçülülük ilkeleri dikkate alınmaksızın cezalandırma yoluna gidildiği, ceza verilmesine ilişkin Kanun'da öngörülen üç aylık sürenin hak düşürücü nitelikte olduğu, aradan yıllar geçtikten ve deliller kaybolduktan sonra bayinin eylemlerine ilişkin olarak dağıtım şirketinin savunmasının talep edilmesinin ve ceza uygulanmasının hukuka ve hakkaniyete sığmadığı, arıza durumlarında dahi bayi tarafından bildirilen arızaların, dağıtıcı lisansı sahibi şirketten farklı bir tüzel kişiliği bulunan uzman otomasyon şirketi tarafından giderilmesinin sağlanarak servis raporlarının oluşturulduğu, dağıtıcı şirketin re'sen sisteme müdahale etmesinin zaten mümkün olmadığı, şirketin dağıtıcı lisansı sahibi olarak faili olmadığı eylemden/suçtan ötürü cezalandırıldığı, otomasyon sisteminin fiziki güvenliğinden ve müdahalelerin engellenmesinden bayinin sorumlu olduğu, otomasyon sistemindeki aksaklıklardan dağıtım şirketinin sorumlu tutulmasının, faili olmadığı suçtan ve hukuka aykırılıktan dağıtım şirketinin cezalandırılması sonucunu doğurduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 14/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.