T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/3791
Karar No:2024/5078
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Enerji Üretim A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... RES projesi için verilen … tarih ve … numaralı üretim lisansının 124,8 MWm/108 MWe olan tesis kurulu gücünün 124,8 MWm/120,2 MWe şeklinde tadil edilmesi yönünde yapılan başvurunun reddine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (Kurul) … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirkete ait tesisin üretim sahasında yer alan türbinlerden 7 tanesine Balıkesir Büyükşehir Belediyesi (Belediye) tarafından olumsuz görüş verildiği, bunun üzerine türbin sayısı ve buna bağlı olarak projenin kurulu gücünün düşürüldüğü, her ne kadar davacı şirketin söz konusu projenin kurulu gücünü düşürmek yönündeki beyanı davalı idarece feragat olarak nitelendirilmiş ise de, feragatin kayıtsız ve şartsız olması gerektiği, olayda ise kurulu güç düşümünün Belediyenin olumsuz görüş vermesinden kaynaklandığı, bu bağlamda davacı şirketin idareden kaynaklanan bir sebepten dolayı öne sürdüğü iradenin feragat olarak kabul edilemeyeceği, öte yandan davacı şirketin olumlu görüş verilen türbinlerin kurulu gücünün tesis kurulu gücüne eklenmesine yönelik olarak tadil talebinde bulunduğu, talebine konu kurulu gücün başlangıçta tesisin kurulu gücü sınırları içinde olduğu anlaşıldığından talebinin elektriksel kapasite artışı olarak değerlendirilemeyeceği, bu anlamda talebi ile ilgili olarak lisansa dercedilen üretim tesisi sahasının dışına çıkılmadığı, Enerji İşleri Genel Müdürlüğü (EİGM) ve Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğünden (TEİAŞ) alınan tadil kapsamındaki görüşlerin olumlu olduğu, sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde, talebe konu asgari sermaye ve teminat miktarı şartlarının sağlandığı, yükümlülüklerin yerine getirildiğinin tespit edildiğinin görüldüğü;
Bu durumda, davacı şirketin imar mevzuatı nedeniyle Belediye tarafından olumlu görüş verilmeyen türbinler nedeniyle kurulu proje gücünün düşürülmesini istemesinin feragat olarak nitelendirilemeyeceği, rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla aldığı lisans kapsamında lisansında belirlenen sahaların dışına çıkılmaması ile TEİAŞ ve EİGM'den alınan tadil kapsamındaki görüşlerin olumlu olması şartını sağladığı anlaşıldığından, davacı şirketin lisans tadil talebinin ilgili mevzuat uyarınca kabul edilmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı, idarelerinin harçtan muaf olduğu, davacının kendi yatırım kararları ile türbin sayısını belirlediği, güç eksiltmeden türbin güç değişikliği ile ilerleyebilecek iken güç düşümü yaptığı, fiyat performans gereği herhangi bir zorunluluk yok iken ilk kurulu gücü kendisinin düşürdüğü, elektriksel güç tadilinin tesis tamamlanıp faaliyete geçince yapılabileceği, aksi durumda herkese geriye dönük güç artışına imkan tanınacağı, Belediyenin olumsuz görüşü üzerine türbin koordinatlarını tadil edebileceği veya ünite gücünü artırabileceği, 17/03/2015 tarihinde Belediyece olumlu görüş verilmesine rağmen 12/06/2018 tarihinde başvuruda bulunduğu, bu süreçte tadil ve ünite değişimi yapılırken bu konudan bahsedilmediği, baştan yüksek güç ile yürütebileceği projenin tamamlanmasına yakın talepte bulunduğu, davacının Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması'ndan (YEKDEM) yararlanmak için elektriksel kapasite artış şartlarına takılmadan güç artışı yapmaya çalıştığı, bu haksız talebin kamu yararına aykırı olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
USUL YÖNÜNDEN:
Davalının usule yönelik itirazları yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davacı şirkete Balıkesir ili, Merkez ilçesinde kurulması planlanan 125 MWm/125 MWe kurulu gücündeki ... RES üretim tesisi için … tarih ve … numaralı üretim lisansı verilmiş, … tarih ve … sayılı Kurul kararı çerçevesinde inşaat öncesi dönem tarihi 15/04/2015, tesis tamamlanma tarihi 15/08/2018 şeklinde lisansa derç edilmiş, davacı tarafından 19/02/2015 tarihinde yapılan başvuru ile, "(...) Balıkesir Büyükşehir Belediyesinin 09/01/2015 tarihli yazısıyla 7 adet türbinin mevcut köy/mahalle yollarına yakınlığı sebebiyle türbin yerlerinin uygun görülmediğinin bildirildiği, bu türbinler için saha içinde teknik ve ekonomik açıdan uygun lokasyonların da bulunmadığı belirtilerek 52 adet olan türbin sayısının 45, 125 MW olan proje kurulu gücünün 108 MW olarak tadil edilmesi" talep edilmiş, … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla davacının talebi uygun görülerek ünite sayısı 45 adet, 125 MW olan tesis toplam kurulu gücü ise 108 MWm/108 MWe olarak tadil edilmiştir.
Davacının 11/04/2018 tarihli başvurusu üzerine, … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile tesisin kurulu gücü 124,8 MWm/108 MWe olarak tadil edilip lisansına derç edilmiştir. Davacının 12/06/2018 ve 04/07/2018 tarihli yazılarıyla, "Balıkesir Büyükşehir Belediyesince olumsuz görüş verilerek projede güç düşümüne neden olan 7 türbinden 5'i yönünden … tarih ve … sayılı yazı ile olumlu görüş verildiği, uygun bulunmayan türbin sayısının 2'ye düştüğünü, mücbir sebep halinin 5 türbin için ortadan kalktığı" belirtilerek olumlu görüş verilen 5 türbinin 12,2 MW kurulu gücünde olması nedeniyle, bu gücün 108 MWe'ye eklenerek üretim lisansının ilk lisans sınırları içerisinde olan 124,8 MWm/120,8 MWe şeklinde tadil edilmesi talep edilmiş, bu taleple ilgili EİGM ve TEİAŞ'tan görüş istenilmiş, bu sırada davacı tarafından 15/01/2019 tarihli dilekçe ile talebinin Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 24. maddesinin 5. fıkrası uyarınca elektriksel kapasite artışı değil daha önce mücbir sebep nedeniyle düşürülmek durumunda kalınan tesis kurulu gücünün mücbir sebebin ortadan kalkmış olması nedeniyle yeniden lisansına eklenmesine yönelik olduğunun EİGM ve TEİAŞ'a bildirilmesi istenilmiş, EİGM ve TEİAŞ'ın görüşleri ile davacının talebine ilişkin sunmuş olduğu bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile; şirketin 19/02/2015 tarihli yazısıyla yaptığı feragat nedeniyle tesis kurulu gücünün … tarihli Kurul kararı ile … MWm/108 MWe şeklinde tadilinden sonra 04/07/2018 tarihinde yapılan tadil talebinin reddine karar verilmiş, bu karara karşı yapılan itirazın … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile reddi üzerine … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 7. maddesinin yedinci fıkrasında, "Rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla alınan lisanslar kapsamındaki tesisler için, TEİAŞ ve ilgili dağıtım şirketinden alınan tadil kapsamındaki bağlantı görüşünün olumlu olması halinde, Kuruma yapılan ilk lisans başvurusundaki sahada başka lisans başvurusu olmaması ve kapasite artışı sonunda oluşacak yeni güç için mevcut iletim/dağıtım hattı ile mevcut bağlantı noktası ve gerilim seviyesinin kullanılması koşullarıyla kapasite artışı, modernizasyon, yenileme yatırımları ve tadilatlara izin verilir." kuralı yer almakta iken anılan kural 14/02/2019 tarih ve 7164 sayılı Kanun'un 43. maddesi ile, "Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla alınan lisanslar ve/veya bu lisanslar kapsamındaki tesisler için lisanslarında belirlenen sahaların dışına çıkılmaması ve TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım şirketinden alınan tadil kapsamındaki bağlantı görüşünün olumlu olması halinde kapasite artışı, modernizasyon, yenileme yatırımları ve tadilatlara izin verilir." şeklinde değiştirilmiştir.
02/11/2013 tarih ve 28809 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Lisans tadil başvurularının incelenmesi, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması" başlıklı 24. maddesinin beşinci fıkrasında, "(5) Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla alınan lisanslar kapsamındaki tesisler için kapasite artışı, modernizasyon, yenileme yatırımları ve tadilatlara;
a) TEİAŞ ve ilgili dağıtım şirketinden alınan tadil kapsamındaki bağlantı görüşünün olumlu olması,
b) Kuruma yapılan ilk lisans başvurusundaki sahada başka lisans başvurusu olmaması,
c) Kapasite artışı sonunda oluşacak yeni güç için mevcut iletim veya dağıtım hattı ile mevcut bağlantı noktası ve gerilim seviyesinin kullanılması,
ç) Lisansa derç edilen üretim tesisi sahasının dışına çıkılmaması, kaydıyla izin verilir. Bu fıkra kapsamında Kuruma, üretim tesisinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten sonra başvurulabilir." düzenlemesi yer almakta iken anılan düzenleme 23/08/2019 tarih ve 30867 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişikliğin 5. maddesiyle, "Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim lisansları kapsamındaki tesisler için kurulu güç artışı veya azalışı, modernizasyon, yenileme yatırımları ve tadilatlar;
a) TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım şirketinden alınan tadil kapsamındaki bağlantı görüşünün olumlu olması,
b) Lisansa dercedilen üretim tesisi sahasının dışına çıkılmaması,
c) Hidrolik kaynaklara dayalı üretim tesisleri için DSİ’den uygun görüş alınması, rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisleri için Enerji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan teknik değerlendirmenin uygun olması, kaydıyla uygun bulunabilir. (...)" şeklinde değiştirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan Kanun ve Yönetmelik değişikliğiyle, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislere yönelik kapasite artışı için aranılan Kuruma yapılan ilk lisans başvurusundaki sahada başka lisans başvurusu olmaması ve lisansa derç edilmiş elektriksel gücün tamamının geçici kabulü yapıldıktan sonra başvurulması şartlarının kaldırıldığı, halihazırda TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketinden alınan tadil kapsamındaki bağlantı görüşünün olumlu olması, lisansa derç edilen üretim tesisi sahasının dışına çıkılmaması ve rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisleri için EİGM'ce yapılacak teknik değerlendirmenin uygun bulunması kaydıyla kapasite artışı yapılabileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının lisans kurulu gücünü, Balıkesir Büyükşehir Belediyesinin 7 adet türbinin yerini uygun bulmaması nedeniyle düşürülmesi için başvuruda bulunması üzerine 12/01/2016 tarihli Kurul kararıyla tesis kurulu gücünün 108 MWe olarak tadil edildiği, sonrasında Balıkesir Belediyesince bu 7 türbinden 5'i yönünden 17/03/2015 tarih ve 1210 sayılı yazı ile olumlu görüş verildiği ve mücbir sebep hali ortadan kalktığından bahisle 5 türbinin oluşturduğu 12,2 MWe kurulu gücün 108 MWe'ye eklenerek üretim lisansının ilk kapasite sınırları içerisinde 124,8 MWm/120,8 MWe şeklinde tadil edilmesi talebiyle 04/07/2018 tarihinde yapılan başvurunun dava konusu Kurul kararıyla reddedildiği görülmektedir.
İdare Mahkemesince Belediyenin 7 türbine olumsuz görüş vermesinden kaynaklı mücbir sebep ve zorunluluk nedeniyle türbin sayısı ve buna bağlı olarak tesis kurulu gücünün düşürüldüğü belirtilmiş ise de, davacının Belediyenin söz konusu görüşü sonrası projenin uygun bulunan diğer kısmının gerçekleştirilebilmesi için tesisin kurulu gücünün düşürülmesini talep ettiği, bu talebin 12/01/2010 tarihli Kurul kararıyla kabul edilmesi üzerine belirlenen yeni tesis kurulu gücü üzerinden projeye devam edildiği anlaşılmıştır.
Elektrik üretim lisanslarının gerekli şartları sağlaması koşuluyla tadil edilebileceği, yapılan her tadilden sonra lisansın artık o haliyle geçerli olacağı, lisansın mevcut halinde yapılacak değişikliklerin yeni bir tadilin konusu olabileceği, geçmişte bir sebepten ötürü lisansta yapılan tadil için belli süre geçtikten sonra tadili gerektiren sebebin ortadan kalktığı veya değiştiği gerekçesi ile geçmişe etkili olacak şekilde lisansı eski hale getirme gibi bir durumun söz konusu olamayacağı, aksi halde sürekli geriye doğru işlem yapılmasının idari istikrar ve belirlilik ilkelerine aykırılık oluşturacağından yeni bir durum kapsamında yapılan başvurunun yeni lisans tadili olarak değerlendirilmesi ve koşulların buna göre incelenmesi gerekmektedir.
Bu durumda, davacıya ait lisansın kurulu gücünün türbin noktalarına ilişkin Belediyenin olumsuz görüşü nedeniyle davacının talebi doğrultusunda kapasite düşürülmesi yönünde tadil edildiği, 17/03/2015 tarihinde 5 türbin yönünden olumsuz görüşün ortadan kalktığından bahisle 04/07/2018 tarihli başvuruyla Belediyenin görüşü mücbir sebep kapsamında değerlendirilerek olumlu görüş verilen 5 türbin için 12,2 MWe kurulu gücün üretim lisansına eklenmesinin istenildiği, belli bir süre geçtikten sonra tadili gerektiren sebebin ortadan kalktığı veya değiştiği gerekçesi ile geçmişe etkili olacak şekilde lisansın eski hale getirilemeyeceği, davacının talebinin yeni bir tadil talebi olarak ve yeni şartlara göre değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, davacı tarafından daha önce lisans kapasitesinin düşürülmesine sebep olan durumun ortadan kalktığından bahisle lisansın vazgeçilen kurulu güç miktarınca tadil edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine yönelik dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Davalı idare harçtan muaf olduğundan, temyiz aşamasında yatırmış olduğu toplam …-TL harcın istemi halinde davalı idareye iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 28/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.