T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/977
Karar No:2024/4958
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Bağımsız Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Pazarlama Kitap Kırtasiye Yayın ve Bilişim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin (...) 01/01/2016-31/12/2016 hesap dönemine ait finansal tablolarına yönelik yürütülen bağımsız denetim çalışmalarının kalite güvence sistemi incelemeleri kapsamında Kurum uzmanlarınca incelenmesi sonucunda düzenlenen ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu'nda tespit edilen mevzuata aykırılıklara istinaden davacı bağımsız denetim kuruluşuna uyarı yaptırımı uygulanmasına ve 67.617,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından, ... şirketinin 2016 faaliyet dönemine ait finansal tablolarının bağımsız denetimine ilişkin yürütülen çalışmalarının, 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, Bağımsız Denetim Standartları (BDS) ve ilgili mevzuat kapsamında incelenmesi neticesinde hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu ile, denetim çalışmasında Türkiye Denetim Standartları (TDS) çerçevesinde mesleki yeterlik ve özen ilkesine uyulmadığı, kaliteli ve güvenilir bir denetim gerçekleştirilmediği kanaatine varıldığından bahisle, Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 41/1-c maddesi gereğince faaliyet izninin askıya alınması gerekmekte ise de, kaliteli ve güvenilir bir denetim gerçekleştirilmesi yükümlülüğünün davacı şirkette olduğu kadar denetimi davacı şirket adına yürüten ve denetim raporunu imzalayan sorumlu denetçide de olması, davacı şirkete Kurum tarafından verilmiş herhangi bir idari yaptırımın bulunmaması, şirketin kamu yararını ilgilendiren kuruluş (KAYİK) olmaması nedenleriyle ilgili Yönetmeliğin 43. maddesinin 3. fıkrası uyarınca uyarı yaptırımının uygulanması ve 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 26. maddesinin 3. fıkrası ile Yönetmeliğin 39. maddesinin 2. fıkrası uyarınca da idari para cezası uygulanması gerektiğinin teklif edildiği, buna istinaden davacı şirket hakkında uyarı yaptırımının uygulanması ve 67.617,00- TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının tesis edildiği;
Dava konusu işleme dayanak alınan tespitleri içeren ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu ve eki belgelere bakıldığında, denetim kuruluşu davacı şirket tarafından, bankalara ilişkin olarak sadece 01/12/2016-31/12/2016 dönemine ilişkin cari ekstrelerin temin edildiği, mutabakat alınmadığı, stokların sayımına iştirak edilmeyerek sadece şubeler ve merkezdeki stok miktarlarını içeren Excel tablolarının temin edildiği, söz konusu tablonun içerisinde mevcut stoklara ilişkin birim fıyatların yer almadığı ve stok alımlarına ilişkin detay testlerinin uygulanmadığı, alınan ve verilen sipariş avanslarına yönelik sadece ekran görüntülerinin temin edildiği, hasılata, banka kredilerine, dönem içinde satılan taşıtlara, amortismanlar hariç genel yönetim giderleri ve pazarlama satış dağıtım giderlerine yönelik herhangi bir detay testinin uygulanmadığı, stoklara, reeskonta, şüpheli ticari alacak karşılığına ve kıdem tazminatı giderine yönelik düzeltmelerin yapıldığı, ancak bu düzeltmelerin nasıl yapıldığını gösteren ve bu çalışmalara mesnet teşkil eden çalışmaların denetim dosyası içerisinde yer almadığı, detay mizanının oluşturulmasına dayanak teşkil eden yevmiye kayıtlarının temin edilmediği, Maddi Duran Varlıklar, Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı, Nakit Akım Tablosu, Kıdem Tazminatı, Finansal Yatırımlar, Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler, Özkaynak Değişim Tablosu, Kar veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tablosunda hataların yer aldığı, risk değerlendirme prosedürlerinin ve ilgili faaliyetlerin uygulandığını, işletmenin iç kontrolü dahil işletme ve çevresinin tanıma yükümlülüğünün yerine getirildiğini ve müteakip denetim prosedürlerinin tasarlanması ve uygulanmasına dayanak teşkil etmesi amacıyla önemli yanlışlık risklerinin belirlendiğini ve değerlendirildiğini gösteren çalışma kağıdının bulunmadığı, genel denetim strateji ve denetim planının oluşturulduğunu gösteren çalışma kağıdının bulunmadığı, genel önemlilik seviyesi ile performans önemliliğini ve altında kalan yanlışlıkların bariz biçimde önemsiz sayılacağı tutarın belirlendiğini gösteren çalışma kağıdının bulunmadığı, yönetimin yıllık faaliyet raporuna dair ayrı bir raporun hazırlanmadığı, denetim ekibinde yer alan kişilerden denetim öncesi alınması gereken yazılı bağımsızlık taahhüdünün alınmadığı, denetim sözleşmesinde denetim ekibinin 2 (iki) sorumlu denetçi ve 1 (bir) denetçi olmak üzere üç kişiden oluştuğu, ancak sözleşmede denetçi olarak belirtilen ...'un Kurum resmi sicilinde tescil edilmiş denetçi olmadığı, İşletme Yönetiminden yazılı açıklama alınmadığı ve çalışma kağıtlarında, denetim çalışmasını kimin yürüttüğünün, ilgili çalışmanın tamamlanma tarihinin, yürütülen denetim çalışmasını kimin gözden geçirdiğinin, ilgili gözden geçirmenin tarih ve kapsamının bulunmadığı hususlarının, inceleme raporu ekinde bulunan tutanaklar ve inceleme kapsamında davacı şirketten istenilen bilgi ve belgeler ile tespit edildiği, söz konusu tespitlerin davacının denetim faaliyetini yürütürken uymakla yükümlü olduğu Bağımsız Denetim Standartlarına aykırı olduğunun açık olduğu ve davacı tarafından ilgili tespitlerin aksini ortaya koyan herhangi bir bilgi ve belgenin ise dava dosyasına sunulamadığı görüldüğünden, mesleki yeterlik ve özen ilkesine uymayarak kaliteli ve güvenilir bir denetim gerçekleştirmediği anlaşılan davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, bağımsız denetim standartlarının sadece ilave hususlar için geçerli olduğu, denetimin KAYİK DIŞI bir denetim olduğu, raporda uyulmadığı iddia edilen standartlarla bir ilgisinin olmadığı, uyulması gerekenlere küçük işletme kavramı içinde harfiyen uyulduğu, idarenin KAYİK DIŞI denetimlerde denetim kuruluşlarını sorumlu tutmaması şeklindeki anlayışının kendilerine uygulanmadığı, kuralların aynı olduğu ve herkese eşit uygulanması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.