T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2022/3178
Karar No : 2025/3075
DAVACI : ... Yayıncılık A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Üst Kurulu
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU :
Davacı tarafından, 2021 yılı için beyan edilen gelir tablosundaki 236.876.311,47-TL net satış tutarının binde beşi oranında 1.184.381,56-TL koşullu erişim ücreti tahakkuk ettirilmesine ilişkin bila tarih ve E-10350 sayılı, "2021 yılı Koşullu Erişim Ücreti" konulu işlem ile bu işlemin dayanağı olan 01/08/2019 tarih ve 30849 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmeliğin (Yönetmelik) 12. maddesinin üçüncü fıkrası ile 16. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Dava konusu bireysel işlem yönünden;
Dava konusu işlemin dayanağı olan Yönetmelik hükümlerinin yasal dayanaktan yoksun olduğu ve bu haliyle Anayasa'ya ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne (AİHS) açıkça aykırı olduğu, Danıştayın yerleşik içtihatlarına göre, üst hukuk normlarına aykırı bir yönetmelik hükmünün, iptal edilmemiş olsa dahi uygulanamayacağı, bu durumun da böyle bir yönetmelik hükmünün uygulanmasıyla tesis edilen bireysel idari işlemlerin her halükarda iptal edilmesini gerektirdiği,
Yönetmelik hükümlerinin, koşullu erişim gelirlerinden Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) payı ödenmesini sağlamak amacıyla düzenlenmesine rağmen, davalı idare tarafından bu amaç aşılarak, koşullu erişim geliri elde eden kuruluşların bu gelirleriyle sınırlı olmaksızın tüm gelirlerinden pay alınması şeklinde yorumlanmasının, düzenlemelerin amacına aykırılık yanında Anayasa'daki eşitlik ve hakkaniyet ilkelerini de ihlal ettiği,
“Koşullu erişim” kavramının, Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde, “Yayın hizmetlerine abonelik veya başka bir yöntemle önceden izin verilmesi yoluyla koşullu olarak erişimi sağlayan her türlü teknik tedbir ve düzenleme” şeklinde tanımlandığı,
Medya hizmet sağlayıcı (yayıncı) kuruluşların sunduğu ve platform işletmecilerinin ilettiği yayınların, izleyici ve dinleyicilere doğrudan ulaştırabileceği gibi koşullu erişim yoluyla da ulaştırılabildiği, hizmetinden koşullu erişim yoluyla yararlanılan bütün kuruluşların bu hizmeti ücret karşılığında sunmak zorunda olmadığı, bazılarının bu hizmeti ücret almadan sunduğu, bazılarının ise erişime belirli bir ücret karşılığında imkan verdiği,
Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrasında ve 16. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde düzenlenen koşullu erişim payını, sadece koşullu erişim hizmetini ücret karşılığında sunan kuruluşların ödemekle yükümlü olduğu, diğer bir ifadeyle, koşullu erişim söz konusu olmaksızın yayın hizmetlerine doğrudan ulaşılabilen kuruluşların ve hizmetlerinden koşullu erişim yoluyla yararlanılabildiği halde bu hizmetten ücret almayan kuruluşların söz konusu yükümlülüğünün bulunmadığı,
Diğer yandan, yayıncı kuruluşların tek gelirinin koşullu erişim ücretlerinden elde edilen gelirler olmadığı, başta “ticari iletişim gelirleri” olmak üzere başka gelir kalemlerinin de mevcut olduğu, yayıncı kuruluşların hangi gelirlerinden ne kadar Üst Kurul payı alınacağı hususunun, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 41. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde düzenlendiği, aynı maddenin ikinci fıkrasında, birinci fıkranın (ç) bendinde öngörülen ticari iletişim gelirlerinden ayrılacak payların elde edildikleri ayı takip eden üçüncü ayın en geç yirmisinde ilgili medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar tarafından ödeneceğinin, üçüncü fıkrasında ise birinci fıkranın (ç) bendine göre alınacak payların ödenmesine ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Üst Kurulca hazırlanacak yönetmelikle düzenleneceğinin kurala bağlandığı, nitekim üçüncü fıkra hükmüne dayanılarak, Medya Hizmet Sağlayıcı Kuruluşlarının Elde Ettiği Ticari İletişim Gelirlerinin Denetimi ve Bu Gelirler Üzerinden Alınacak Üst Kurul Paylarının Beyan ve Ödenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin çıkarıldığı,
Ancak bundan farklı olarak, dava konusu Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrasıyla “Yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yıllık net satışlarının binde beşini izleyen yılın Nisan ayı sonuna kadar Üst Kurula öderler.” hükmünün getirildiği, “Medya hizmet sağlayıcı kuruluşların yükümlülükleri” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde de yayıncı kuruluşların “Yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunmaları halinde yıllık net satışlarının binde beşini izleyen yılın Nisan ayı sonuna kadar Üst Kurula ödemekle,” yükümlü olduklarının belirtildiği,
Mülkiyet hakkına müdahale niteliğindeki bu yükümlülüklerin yasal dayanaktan yoksun olduğu, bunun yanında bu düzenlemelerin amacının da irdelenmesi gerektiği,
Yönetmelikteki bu düzenlemelerin, koşullu erişim gelirlerinden Üst Kurul tarafından pay alınmasını sağlamak amacıyla yapıldığı, o halde düzenlemelerin amaçsal yorumunun, binde beşlik payların sadece koşullu erişimden elde edilen net satışlar üzerinden hesaplanmasını gerektirdiği,
Düzenlemelerin münhasıran lafzi yorumuyla davalı idarenin düzenlemenin kapsamını genişlettiği ancak, bu lafzi yorumun, düzenlemenin amacına uymadığı gibi, aynı zamanda ölçüsüz yükümlülükler getirdiği ve hakkaniyete de açıkça aykırı sonuçlar doğurduğu,
Şirketin 2021 yılı gelirlerinin abonelik (koşullu erişim) gelirleri yanında, ticari iletişim gelirleri, internet gelirleri, sponsorluk gelirleri, yapım danışmanlık gelirleri şeklinde gerçekleştiği, toplam 236.876.312,00-TL gelirin sadece 140.440.534,00-TL’lik kısmının abonelik (koşullu erişim) geliri olduğu,
İlgili Yönetmelik hükümleri yönünden;
Koşullu erişim hizmetini ücret karşılığında sunan yayıncı kuruluşlara koşullu erişim payı tahakkuk ettirilmesini öngören düzenlemelerle mülkiyet hakkına müdahale edildiği, bu kuruluşlar açısından Anayasa'nın 35. maddesi anlamında korunmaya değer ekonomik bir menfaatin mevcut olduğu, nitekim, Anayasa Mahkemesinin 06/08/2019 tarih ve 30854 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2015/19953 Başvuru numaralı kararında (Elegance Hotel Turizm İşletmeleri A.Ş.), maliki olduğu otel bünyesinde talih oyunları salonu işletilmesi sebebiyle Kültür ve Turizm Bakanlığınca katkı payı tahakkuk ettirilen başvurucu şirket yönünden Anayasa'nın 35. maddesi anlamında korunmaya değer ekonomik bir menfaatin mevcut olduğu hususunda tereddüt bulunmadığı, başvurucu şirkete katkı payı tahakkuk ettirilmesiyle mülkiyet hakkına müdahale edildiğinin tartışmasız olduğunun vurgulandığı,
AİHS'e ek 1 No.lu Protokolün 1. maddesi ve Anayasa'nın “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35. maddesinin açıkça ortaya koyduğu ve Anayasa Mahkemesinin birçok kararında da vurgulandığı üzere, mülkiyet hakkına yapılan bir müdahalenin AİHS'e ve Anayasa'ya uygun olabilmesi için, her şeyden önce, kanuna dayanmasının şart olduğu, Anayasa'nın mülkiyet hakkı da dahil olmak üzere, temel hak ve hürriyetlerin ancak kanunla sınırlanabileceğini temel bir ilke olarak benimsediği, hak ve hürriyetlere yapılacak müdahalelerin ve sınırlandırmaların kanunla düzenlenmesinin, bu haklara ve hürriyetlere keyfi müdahaleyi engelleyen, hukuk güvenliğini sağlayan demokratik hukuk devletinin en önemli unsurlarından biri olduğu, müdahalenin kanuna dayalı olmasının öncelikle şekli anlamda bir kanunun varlığını zorunlu kıldığı, mülkiyet hakkına müdahale edilmesinin, ancak yasama organınca “kanun” adı altında çıkarılan düzenleyici işlemlerde müdahaleye imkan tanıyan bir hükmün bulunması şartına bağlı olduğu, aksi durumun mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi anayasal temelden yoksun bırakacağı,
Diğer yandan, Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda, kanunun, temel esasları, ilkeleri ve çerçeveyi belirlemiş olmasının da şart olduğu, bu açıdan, 6112 sayılı Kanun'un 29/A maddesinde internet ortamından yayın hizmeti sunmak isteyen kuruluşlara yayın lisansı verme, bu kuruluşları ve internet ortamından sunulan yayınları denetleme yetkilerinin Üst Kurula verilmiş olması ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceğinin belirtilmesinin, yönetmelikle koşullu erişim payı yükümlülüğü getirilmesine imkan vermediği, zira böyle bir mali yükümlülüğe ilişkin olarak 6112 sayılı Kanun'da herhangi bir ibare bulunmadığı gibi, başka hiçbir kanunda da bu yönde bir düzenleme olmadığı, keza, 6112 sayılı Kanun'un Üst Kurulun görev ve yetkilerini düzenleyen 37. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (h) bentlerindeki yetkilerinin de böyle bir mali yükümlülük getirilebileceğine dair hiçbir ifade içermediği,
AİHS ve Anayasa düzenlemelerine, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, mülkiyet hakkının kanunla sınırlandığı durumlarda bile “ölçülülük”, “belirlilik” ve “öngörülebilirlik” ilkeleri ile uluslararası hukukun genel ilkelerine aykırı olarak sınırlama getirilemeyeceğinin belirtildiği, buna rağmen sayılan ilkelere de aykırı bir şekilde münhasıran Yönetmelik hükümleriyle getirilen sınırlamanın evleviyetle iptal edilmesi gerektiği,
Bir mali yükümlülüğün yasal dayanağının bulunmasının dahi o yükümlülüğün hukuka uygun olduğunu göstermeye tek başına yetmediği, aynı zamanda söz konusu düzenlemenin uluslararası hukukun genel ilkelerine de uygun bulunması gerektiği, Anayasa'nın 13. maddesinde de temel hak ve hürriyetlerin kanunla dahi sınırlanmasının ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağının açıkça ifade edildiği, dava konusu Yönetmelik hükümlerinin özellikle “ölçülülük”, “belirlilik” ve “öngörülebilirlik” ilkeleri ile uluslararası hukukun genel ilkelerine de açıkça aykırı olduğu, zira davalı idarenin yorum tarzıyla yapılan bir uygulamada; koşullu erişim gelirleri dışında bütün gelirleri bir diğer yayıncı kuruluşunkiyle aynı olan bir kuruluşun sırf cüz’i miktarda bir koşullu erişim geliri elde ettiği yıllarda bu geliriyle sınırlı olmaksızın bütün gelirlerinin binde beşi kadar pay ödemek zorunda bırakılmasının ve bunun sonucunda diğer gelirler açısından kendisiyle aynı durumda olan kuruluştan daha kötü bir ekonomik duruma düşürülmesinin; koşullu erişim hizmetiyle uzaktan yakından ilgisi bulunmayan başka gelir kalemlerinden koşullu erişim geliri elde etmeyen kuruluşlar Üst Kurula hiçbir pay ödemek zorunda değilken az miktarda da olsa koşullu erişim geliri elde eden kuruluşların diğer alakasız gelir kalemleri üzerinden de binde beş pay ödemeye mecbur bırakılmasının “ölçülülük” ilkesiyle bağdaşmadığı, keza bu durumların, uluslararası hukukun ve Anayasamızın “eşitlik” ilkesine ve hakkaniyete de açıkça aykırı olduğu,
Diğer yandan, koşullu erişim gelirlerinden pay ödenmesini sağlamak amacıyla getirilen ve davalı İdarenin genişletici yorumuyla karşılaşılana kadar bütün yayıncı kuruluşlar tarafından sadece bu gelirler üzerinden alınacağı şeklinde yorumlanan bu düzenlemelerin; amacı hiç gözetilmeksizin, davalı İdare tarafından lafzına sıkıya bağlı kalınarak genişletici bir yorumla bütün gelir kalemlerini kapsayacak şekilde uygulanmasının, bunların, “belirlilik” ve “öngörülebilirlik” ilkelerine de aykırı bir şekilde çok farklı anlamlarda yorumlanmaya ve çok farklı kapsamlarda uygulanmaya elverişli düzenlemeler olduğunu gösterdiği, nitekim Anayasa Mahkemesinin 26/10/2017 tarih ve 2014/13518 Başvuru numaralı kararında (Ford Motor Company Kararı) da bu durumun hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine ters düşeceğini vurguladığı,
Belirtilen ilkelerin her birinin, mülkiyet hakkının kanunla sınırlandırıldığı durumlarda bile uyulması zorunlu olan ilkeler olduğu, bir başka ifadeyle, mülkiyet hakkına sınırlama getiren kanun hükümleri dahi, bu ilkelerden herhangi birine aykırı bulunursa Anayasa'ya ve AİHS'e aykırı sayılacağı, hal böyle iken, yasal dayanaktan yoksun bir Yönetmelikle getirilen sınırlamalarda söz konusu ilkelerin tamamen göz ardı edilmesinin mazur görülmesinin evleviyetle imkansız olduğu ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI : Süresinde savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ :
Dava konusu Yönetmelik hükümlerinin ve hükümlere dayanarak tesis edilen dava konusu işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'NIN DÜŞÜNCESİ :
01/08/2019 tarihli ve 30849 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin 3. fıkrası ile 16. maddesinin (k) bendinin ve davacı şirket adına 2021 yılı için 1.184.381,56 lira koşullu erişim ücreti tahakkukunu içeren E-10350 sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmektedir.
Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmeliğin iptali istenen 12. maddesinin 3. fıkrasında, “Yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yıllık net satışlarının binde beşini, izleyen yılın Nisan ayı sonuna kadar Üst Kurula öderler.” hükmüne yer verilmiş, 16. maddesinin 1. bendinin (k) fıkrasında da, “İnternet ortamından yayın lisansı verilen medya hizmet sağlayıcı kuruluşların, “Yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunmaları halinde yıllık net satışlarının binde beşini izleyen yılın Nisan ayı sonuna kadar Üst Kurula ödemekle” yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Olayda, internet ortamından isteğe bağlı yayın hizmeti lisansına sahip olan davacı şirket adına Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin 3. fıkrasına dayanılarak 2021 yılı için beyan ettiği gelir tablosundaki 236.876.311,47 lira net satış tutarının binde beşi oranındaki 1.184.381,56 lira koşullu erişim ücreti tahakkuk ettirildiği ve bu tutarın 5.5.2022 tarihine kadar Üst Kurul hesaplarına ödenmesi gerektiğini içeren dava konusu işlemin tesis edildiği görülmekte olup, bu idari işlem ile dayanağı olan Yönetmelik hükümlerinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 29/A maddesinin 5. bendinde, “İnternet ortamından radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinin sunumuna, bu hizmetlerin iletimine, internet ortamından medya hizmet sağlayıcılara yayın lisansı, platform işletmecilerine de yayın iletim yetkisi verilmesine, söz konusu yayınların denetlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Üst Kurul ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükmüne yer verilmiş, davaya konu Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmeliğin amacının da, 1. maddesinde yer aldığı üzere 6112 sayılı Yasanın 5. bendindeki bu usul ve esasları belirlemek olduğu tespit edilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkartabileceği hüküm altına alınmış ve 6112 sayılı Kanunun 37. maddesinin 1. bendinin (m) fıkrasında, “Görev alanına giren konularla ilgili ikincil düzenlemeleri yapmak” Üst Kurulun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
İdarenin düzenleme yetkisi esasen ikincil, türev nitelikte olup, Anayasa'ya göre, idarenin, düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gerektiği gibi kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması da zorunludur.
Öte yandan, Anayasa'nın 73. maddesinin 3. fıkrasında, vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı belirtilmiştir. Bu temel hukuk ilkesine göre harç benzeri bütün mali yükümlülüklerin kanunla düzenlenmesi gerektiğinden, bu yetkinin sınırlandırılmasının en temel araçlarından birisi olan yasallık ilkesi de, keyfi ve takdiri şekilde kişiler hakkında mali yükümlülük getirilmesini önleyerek, mali hak ve hürriyetleri korumakta ve kamu gücüne dayalı olarak getirilen bütün mali yükümlülükleri kapsamaktadır.
6112 sayılı Kanunun 37. maddesinin 1. bendinin (d) fıkrasında, “Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sağlayıcı kuruluşlardan alınacak yayın lisans ücretleri, karasal ortamdan sunulacak yayın hizmetleri için yıllık televizyon kanal, multipleks kapasitesi ve radyo frekansı kullanım ücretleri ile platform, multipleks, altyapı işletmecileri ve verici tesis ve işletim şirketinden alınacak yayın iletim yetkilendirme ücretini belirlemek.” Kurulun görev ve yetkileri arasında sayılmış, yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlardan koşullu erişim faaliyeti nedeniyle yıllık net satışlarının binde beşi oranında tahsil edilecek ayrı bir mali yükümlülüğe ise yer verilmemiştir.
Nitekim, aynı Kanun’un “Malî kaynaklar ve bütçe” başlıklı 41. maddesinde de, “(1) Üst Kurulun gelirleri şunlardır: a) Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlardan alınacak yayın lisansı ücretleri. b) Karasal ortamdan yayın yapan kamu ve özel medya hizmet sağlayıcı kuruluşlardan 24 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 164 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Başbakan veya görevlendireceği” ibaresi “Cumhurbaşkanı veya görevlendireceği Cumhurbaşkanı yardımcısı ya da” şeklinde değiştirilmiştir. alınacak televizyon kanal, multipleks kapasite ve radyo frekans yıllık kullanım ücretleri. c) 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yayın hizmetlerinin iletimi faaliyetinde bulunan platform, multipleks ve altyapı işletmecileri ile verici tesis ve işletim şirketinden alınacak yayın iletim yetkilendirme ücretleri. ç) Medya hizmet sağlayıcılarının, program destekleme gelirleri hariç aylık brüt ticari iletişim gelirlerinden ayrılacak yüzde birbuçuk paylar. d) Gerektiğinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı bütçesinden alınacak Hazine yardımı. e) Sair gelirler.” Üst Kurul’un gelirleri arasında olduğu belirtilmiştir.
Görüleceği üzere Üst Kurulun bu gelirleri arasında, yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar için koşullu erişime bağlı olarak -aylık brüt ticari iletişim gelirlerinden ayrılacak yüzde birbuçuk paylar ve lisans ücretleri dışında- başka bir mali yükümlülük sayılmamış, koşullu erişim ücreti adı altındaki bu yükümlülük ilk elden davaya konu Yönetmelik hükümleri ile getirilmiştir.
Her ne kadar davalı idare tarafından, davacı şirket adına 2021 yılı için tahakkuk ettirilen 1.184.381,56 lira koşullu erişim ücretinin, 6112 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (e) bendindeki “sair gelirler” arasında olduğu ileri sürülmekte ise de, dava konusu Yönetmelik hükümlerinin, yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar için yıllık net satışlarının binde beşi tutarında tahakkuk ettirilecek koşullu erişim payını, izleyen yılın Nisan ayı sonuna kadar Üst Kurula ödeme yükümlülüğü getirdiği, bu yükümlülüğün de, medya hizmet sağlayıcı kuruluşlardan alınacak ücret ve paylar dışında, konu ve amaç yönünden farklı nitelikte ve 6112 sayılı Yasada veya başka bir kanunda düzenlenmemiş yeni bir mali yükümlülük olduğu açıktır.
Bu itibarla, davalı idarenin 6112 sayılı Kanun’un 41. maddesinde sayılan gelirleri arasında, yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar tarafından koşullu erişim nedeniyle ödenmesi zorunlu bir pay veya ücrete yer verilmediği halde, bu ek mali yükümlülüğünün alt düzenleyici işlem niteliğindeki davaya konu Yönetmelik hükümleri ile getirilmesi Anayasa’ya ve hukuka aykırı olduğundan, dava konusu Yönetmeliğin 12. maddesinin 3. fıkrası ile 16. maddesinin 1. bendinin (k) fıkrasının ve bu düzenleyici işlemlere dayalı olarak tesis edilen ve davacı şirket adına 2021 yılı için 1.184.381,56 lira koşullu erişim ücreti tahakkukunu içeren E-... sayılı davalı idare işleminin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler ile 20/05/2025 tarihli ara karara verilen cevaplar incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davalı idare tarafından "... Anonim Şirketi" unvanlı ve "..." logolu davacı kuruluşa ... tarih ve ... sayılı Üst Kurul kararı ile 15/10/2021 tarihinden itibaren 10 (on) yıl süreyle geçerli, "Genel Yayın" türünde internet ortamından televizyon (İnternet-TV) yayın lisansı ve ... tarih ve ... sayılı Üst Kurul kararı ile 07/01/2021 tarihinden itibaren 10 (on) yıl süreyle geçerli, "Genel Yayın" türünde internet ortamından isteğe bağlı yayın hizmeti (İnternet-İBYH) lisansı verilmiş, 01/08/2019 tarih ve 30849 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde, davacı şirketçe 2021 yılı için beyan edilen gelir tablosundaki 236.876.311,47-TL net satış tutarının binde beşi oranında 1.184.381,56-TL tutarındaki koşullu erişim ücreti tahakkuk ettirilerek bila tarih ve E-... sayılı, "2021 yılı Koşullu Erişim Ücreti" konulu işlem ile 05/05/2022 tarihine kadar Üst Kurul hesaplarına ödenmesi bildirilmiştir.
Bunun üzerine davacı şirket tarafından bila tarih ve E-... sayılı, "2021 yılı Koşullu Erişim Ücreti" konulu işlem ile bu işlemin dayanağı olan Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrası ile 16. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un işbu dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı; radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinin düzenlenmesi ve denetlenmesi, ifade ve haber alma özgürlüğünün sağlanması, medya hizmet sağlayıcılarının idarî, malî ve teknik yapıları ve yükümlülükleri ile Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun kuruluşu, teşkilâtı, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.", "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yargı yetkisi altında, her türlü teknik, usul ve araçlarla ve her ne isim altında olursa olsun elektromanyetik dalgalar veya diğer yollarla yapılan radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetleriyle ilgili hususları kapsar. ...","Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Kanunun uygulanmasında; ...
h) İsteğe bağlı yayın hizmeti: Programların kullanıcının seçtiği bir zamanda ve münferit isteği üzerine medya hizmet sağlayıcı tarafından düzenlenmiş bir program kataloğuna bağlı olarak izlendiği veya dinlendiği yayın hizmetini,
...
l) Medya hizmet sağlayıcı: Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti içeriğinin seçiminde editoryal sorumluluğu bulunan ve bu hizmetin düzenlenme ve yayınlanma biçimine karar veren tüzel kişiyi,
...
z) Ticarî iletişim: Radyo ve televizyon reklamları, program desteklemesi, tele-alışveriş ve ürün yerleştirmeyi de kapsamak üzere, ekonomik bir faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişinin, ürün, hizmet veya imajını, doğrudan veya dolaylı olarak tanıtmak amacıyla tasarlanmış sesli veya sessiz görüntülerin bir ücret veya benzeri bir karşılıkla ya da öz tanıtım amacıyla bir programla birlikte ya da bir program içine yerleştirilerek verilmesini,
...
ff) Yayın hizmeti: Medya hizmet sağlayıcının editoryal sorumluluğu altında ve temel amacı kamuoyunu bilgilendirmek, eğlendirmek veya eğitmek üzere elektronik iletişim şebekeleri yoluyla program sunmak olan, bireysel iletişim hariç olmak üzere, televizyon yayın hizmeti, isteğe bağlı yayın hizmeti ve ticarî iletişim ile radyo yayın hizmetini,
hh) Yayın lisansı: Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara, bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmelik ve diğer düzenlemelerde belirtilen şartları haiz oldukları takdirde kablo, uydu, karasal ve benzeri ortamlardan her türlü teknoloji ile yayın yapabilmeleri için her bir yayın türü, tekniği ve ortamına ilişkin olarak ayrı ayrı olmak üzere Üst Kurulca verilen izin belgesini, ifade eder."; "Yayın hizmetlerinin internet ortamından sunumu" başlıklı 29/A maddesinde, "(1) Üst Kuruldan geçici yayın hakkı ve/veya yayın lisansı bulunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar, bu hak ve lisansları ile yayınlarını bu Kanun ve 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun hükümlerine uygun olarak internet ortamından da sunabilirler. Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini sadece internet ortamından sunmak isteyen medya hizmet sağlayıcılar Üst Kuruldan yayın lisansı, bu yayınları internet ortamından iletmek isteyen platform işletmecileri de Üst Kuruldan yayın iletim yetkisi almak zorundadır.
...
(5) İnternet ortamından radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinin sunumuna, bu hizmetlerin iletimine, internet ortamından medya hizmet sağlayıcılara yayın lisansı, platform işletmecilerine de yayın iletim yetkisi verilmesine, söz konusu yayınların denetlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Üst Kurul ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir."; "Görev ve yetkiler" başlıklı 37. maddesinde, "(1) Üst Kurulun görev ve yetkileri şunlardır: ...
ç) Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun görev ve yetkileri saklı kalmak kaydıyla, platform, multipleks, altyapı işletmecileri ile verici tesis ve işletim şirketinin radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinin iletimi faaliyetlerine ilişkin uymaları gereken idarî, malî ve teknik şartları belirlemek, bunlara yayın iletim yetkisi vermek ve gerektiğinde iptal etmek.
d) Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sağlayıcı kuruluşlardan alınacak yayın lisans ücretleri, karasal ortamdan sunulacak yayın hizmetleri için yıllık televizyon kanal, multipleks kapasitesi ve radyo frekansı kullanım ücretleri ile platform, multipleks, altyapı işletmecileri ve verici tesis ve işletim şirketinden alınacak yayın iletim yetkilendirme ücretini belirlemek.
...
j) 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla ve bireysel amaçlı iletişim yöntemleri hariç, teknolojik gelişmelere bağlı olarak ortaya çıkan yeni yayın iletim yöntemleri de dâhil olmak üzere yayın hizmetleri ile ilgili düzenlemeler yapmak ve deneme yayını izni vermek.
...
m) Görev alanına giren konularla ilgili ikincil düzenlemeleri yapmak. ..."; "Gelirlerin tahsili" başlıklı 42. maddesinde, "... (3) Medya hizmet sağlayıcıları, her takvim ayı içinde elde ettikleri ticari iletişim gelirlerini, takip eden ayın son gününe kadar şekil ve içeriğiyle verilme usul ve esasları Üst Kurul tarafından belirlenen beyanname ile beyan ederler. İlgili dönemde gelir elde edilmemiş olsa dahi beyanname verilmesi zorunludur."; "Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna ilişkin hükümler" başlıklı 44. maddesinde, "(1) Yayın hizmetlerinin iletimine ilişkin teknik ve idarî konularda Üst Kurul ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu işbirliği yapar. ... (7) Bu Kanunun uygulanması açısından, 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun hükümleri saklıdır." kuralları yer almaktadır.
5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'un "Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi" başlıklı 8/A maddesinde, "(1) Yaşam hakkı ile kişilerin can ve mal güvenliğinin korunması, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi veya genel sağlığın korunması sebeplerinden bir veya bir kaçına bağlı olarak hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, Cumhurbaşkanlığı veya millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi veya genel sağlığın korunması ile ilgili bakanlıkların talebi üzerine Başkan tarafından internet ortamında yer alan yayınla ilgili olarak içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı verilebilir. ..." kuralına yer verilmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin işbu dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde,"(1) Bu Yönetmelik; 15/2/2011 tarihli ve 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 19 uncu, 27 nci, 29 uncu, 29/A nıncı, 32 nci, 33 üncü, 37 nci, 42 nci ve 44 üncü maddeleri ile 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun 8/A nıncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır."; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; ...
o) Koşullu erişim: Yayın hizmetlerine abonelik veya başka bir yöntemle önceden izin verilmesi yoluyla koşullu olarak erişimi sağlayan her türlü teknik tedbir ve düzenlemeyi,
...
ş) Net satış: 4/2/1924 tarihli ve 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanununun Ek 37 nci maddesinde tanımlanan net satışları, ... ifade eder."; "İnternet ortamından yayın lisans ücreti ve mali yükümlülükler" başlıklı 12. maddesinde, "(3) Yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yıllık net satışlarının binde beşini izleyen yılın Nisan ayı sonuna kadar Üst Kurula öderler."; "Medya hizmet sağlayıcı kuruluşların yükümlülükleri" başlıklı 16. maddesinde, "(1) İnternet ortamından yayın lisansı verilen medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar; ...
j) 26/8/2011 tarihli ve 28037 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Medya Hizmet Sağlayıcı Kuruluşların Elde Ettiği Ticari İletişim Gelirlerinin Denetimi ve Bu Gelirler Üzerinden Alınacak Üst Kurul Paylarının Beyan ve Ödenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre elde ettiği ticari iletişim gelirlerini beyan etmekle ve buna isabet eden Üst Kurul payını ödemekle,
k) Yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunmaları halinde yıllık net satışlarının binde beşini izleyen yılın Nisan ayı sonuna kadar Üst Kurula ödemekle, yükümlüdürler." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrası ile 16. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinin iptali istemi yönünden;
İdarelerin genel olarak düzenleyici işlem yapabilme yetkisi, Anayasa'nın 124. maddesine dayanan anayasal bir yetki olup, mevzuatla verilen görevlerin yerine getirilmesi amacıyla idareler tarafından düzenleyici işlemler yapılabileceği kuşkusuzdur.
Düzenleyici ve denetleyici kurumlar ise, ilgili bulundukları sektörde düzenleme ve denetleme görevi üstlenmekte olup, bu kuruluşların temel işlevi, toplumsal ve ekonomik hayatın temel hak ve özgürlükler ile yakından ilişkili alanlardaki kamusal ve özel kesim etkinliklerini birtakım kurallar koyarak düzenlemek, konulan kurallara uyulup uyulmadığını izlemek ve denetlemektir. Kamu hizmetlerinin değişen koşullara uyarlanması ve geliştirilmesi ihtiyacı, idarelere, kamu hizmetinin sunumuna ilişkin düzenleyici işlemlerin değiştirilebilmesi ya da yürürlükten kaldırılabilmesi imkanını tanımakta olup, diğer idareler ile karşılaştırıldığında, bağımsız idari otoritelerin düzenleme yapma ve mevcut düzenlemelerde değişiklik yapma yetkisinin, düzenlemeye tabi sektörün dinamik ve teknik yapısı gereği daha kapsamlı olduğu konusunda tereddüt bulunmamaktadır.
Bu kapsamda Üst Kurulca 6112 sayılı Kanun’un 19, 27, 29, 29/A, 32, 33, 37. 42 ve 44. maddeleri ile 5651 sayılı Kanun'un 8/A maddesine dayanılarak Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelik hazırlanmış ve 01/08/2019 tarih ve 30849 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuş, davacı tarafından işbu Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde, davacı şirketçe 2021 yılı için beyan edilen gelir tablosundaki net satış tutarının binde beşi oranında hesaplanan koşullu erişim ücretinin tahakkuk ettirilerek bildirilmesi üzerine söz konusu tahakkuk işlemi ile bu işleme dayanak Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrası ile 16. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinin iptali istemiyle işbu dava açılmıştır.
Ne var ki, işbu dava devam ederken 28/12/2023 tarihli Resmî Gazete’de yayınlanan 27/12/2023 tarih ve 7491 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un;
- 01/01/2023 tarihinden itibaren elde edilen gelirler ve kazançlara uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren 66. maddesi ile 6112 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasına, “kk) Koşullu erişim: Yayın hizmetlerine abonelik veya başka bir yöntemle önceden izin verilmesi yoluyla koşullu olarak erişimi sağlayan her türlü teknik tedbir ve düzenlemeyi,
ll) Net satış: Brüt satışlardan, satış indirimlerinin düşülmesi sonucu kalan tutarı,” bentleri eklenmiş,
- 67. maddesi ile 6112 sayılı Kanun'un 41. maddesinin birinci fıkrasına (ç) bendinden sonra gelmek üzere “d) Koşullu erişim sağlayan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar ve internet platform işletmecilerinin yıllık net satış tutarlarından ayrılacak yüzde birbuçuk paylar.” bendi eklenmiş, sonraki bentler buna göre teselsül ettirilmiş ve üçüncü fıkrasında yer alan “(ç) bendine” ibaresi “(ç) ve (d) bentlerine” şeklinde değiştirilmiş,
- 68. maddesi ile ise 6112 sayılı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrasına “yirmisinde” ibaresinden sonra gelmek üzere “, (d) bendinde öngörülen net satış tutarlarından ayrılacak paylar, elde edildikleri yılı takip eden yılın Temmuz ayı sonuna kadar” ibaresi, “kuruluşlar” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile internet platform işletmecileri” ibaresi eklenmiş ve altıncı fıkrasında yer alan “ve (ç)” ibaresi, "(ç) ve (d)” şeklinde değiştirilmiştir.
Bilahare söz konusu kanuni düzenlemelere uyum sağlanması amacıyla dava konusu Yönetmelikte değişikliğe gidilerek 05/06/2024 tarih ve 32567 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesinde yer alan "Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır." şeklindeki hüküm ile işbu dava konusu Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmış, Yönetmeliğin 16. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi ise aynı değişiklik kapsamında "Yayın hizmetlerini koşullu erişim yoluyla sunmaları hâlinde yıllık net satışlarının yüzde birbuçuğunu izleyen yılın Temmuz ayı sonuna kadar Üst Kurula ödemekle," şeklinde değiştirilmiştir.
Dairemizce söz konusu mevzuat değişikliklerinin amacının tespit edilmesi için 22/05/2025 tarihli ara karar ile davalı idareden dava konusu Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrasının yürürlükten kaldırılmasının ve 16. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde değişiklik yapılmasının gerekçesi sorulmuş, davalı idarece sunulan 05/06/2024 tarih ve 32567 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin genel gerekçesinde, "21/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanunun 66 ıncı, 67 nci ve 68 inci maddeleri ile 6112 sayılı Kanunun 3 üncü, 41 inci ve 42 nci maddelerinde değişikliğe gidilerek koşullu erişim ve net satış kavramları tanımlanmış, koşullu erişim yöntemiyle yayın hizmeti sağlayan medya hizmet sağlayıcılar kuruluşlar ile internet platform işletmecilerinin yıllık net satışları üzerinden yüzde bir buçuk oranında Üst Kurula ödemede bulunmaları, söz konusu ödemelerin elde edildikleri yılı takip eden yılın Temmuz ayı sonuna kadar gerçekleştirilmesi ve ödeme usul ve esaslarının Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Üst Kurulca hazırlanacak yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüştür.
Bu doğrultuda, Kanun'da yapılan değişikliklere uyum sağlanmasını teminen Yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki net satış tanımı yeniden düzenlenmiş, ayrıca medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar ve internet platform işletmeleri tarafından ödenen koşullu erişim ücretinin oranı 16 ncı ve 17 nci maddelerde yapılan düzenlemelerle binde beşten yüzde bir buçuğa çıkartılmış, koşullu erişim tanımının abonelik yöntemiyle sunulan yayın hizmetlerini de kapsadığı gözetilerek 16 ncı maddenin metninde değişikliğe gidilmiştir.
Öte yandan, Yönetmeliğin 12 nci maddesinin üçüncü fıkrası ile 15 inci maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ilga edilmiş, koşullu erişim ücretlerinde ödeme usul ve esaslarının medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar ve internet platform işletmecileri için aynı madde
başlığı altında belirlenebilmesi amacıyla Yönetmeliğin sistematiğine uygun şekilde 15/A maddesi ilave edilmiştir. Söz konusu maddeyle koşullu erişim ücretlerinin elde edildikleri yılı takip eden yılın Temmuz ayı sonuna kadar ödenmesi, ayrıca aynı gelir matrahı üzerinden mükerrer tahsilat yapılmasının önlenmesi amacıyla da ilgili yıla ilişkin beyan edilen ticari iletişim gelirlerinin net satış gelirlerinden mahsup edilerek tahakkukun gerçekleştirilmesi öngörülmüştür. Ek olarak, yıllık net satış tahakkuklarının belirlenebilmesi amacıyla Üst Kurulun medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar, internet platform işletmecileri ve ilgili kurum ve kuruluşlardarı bilgi ve belge temin edebilmesine imkân sağlanmıştır." ifadelerine yer verildiği görülmüştür.
Bu çerçevede, 7491 sayılı Kanun ile 6112 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik ile daha önce 6112 sayılı Kanun'da yer almayan "Koşullu erişim" ve "Net satış" tanımlarının 6112 sayılı Kanun'a eklendiği, yine daha önce 6112 sayılı Kanun'da yer almayan "Koşullu erişim sağlayan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar ve internet platform işletmecilerinin yıllık net satış tutarlarından ayrılacak yüzde birbuçuk paylar"ın Üst Kurul gelirleri arasına eklendiği ve tahsil usulünün düzenlendiği ve söz konusu Kanun değişikliklerine uyum sağlanması amacıyla işbu dava konusu Yönetmelikte dava tarihinden sonra Kanun değişikliğine paralel düzenleme yapıldığı hususları bir arada değerlendirildiğinde işbu dava tarihi itibariyle davacı tarafından iptali istenen Yönetmelik hükümlerinin yasal dayanağının olmadığı, dolayısıyla dava konusu hükümlerde dava tarihi itibarıyla hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
2021 yılı için koşullu erişim ücreti tahakkuk ettirilmesine ilişkin bila tarih ve E-10350 sayılı, "2021 yılı Koşullu Erişim Ücreti" konulu işlem yönünden;
Dava konusu işlem ile Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde, davacı şirketçe 2021 yılı için beyan edilen gelir tablosundaki 236.876.311,47-TL net satış tutarının binde beş oranı hesaplanarak 1.184.381,56-TL tutarındaki koşullu erişim ücreti tahakkuk ettirilmiş ve 05/05/2022 tarihine kadar Üst Kurul hesaplarına ödenmesi bildirilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklama ve değerlendirmeler çerçevesinde dava konusu işlem tarihi itibarıyla yasal dayanağı olmayan Yönetmelik hükmüne dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrası ile 16. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinin İPTALİNE,
2. Bila tarih ve E-... sayılı dava konusu işlemin İPTALİNE,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL
yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 13/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.