T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/3587
Karar No:2025/568
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurulu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Holding A.Ş. (...) pay piyasasında 24/12/2019-18/02/2020 döneminde IV-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (f) bentlerinde yer alan eylemlerin gerçekleştirildiğinin tespit edildiğinden bahisle 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104. maddesi uyarınca 7.682,919,14-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali ve ... tarihinde ödenen 5.762.189,36-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının ... pay piyasasında 24/12/2019-18/02/2020 döneminde gerçekleştirdiği işlemlerle ilgili olarak Sermaye Piyasası Kurulu Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesinin ... tarih ve ... sayılı yazısında, yapılan inceleme üzerine tespit edilen hususlara yönelik olarak davacının savunmasının alınması sonrasında yapılan incelemelere istinaden ... pay piyasasında 24/12/2019-18/02/2020 döneminde gerçekleşen olağandışı pay fiyat ve işlem miktarı değişimlerinin 6362 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmesi sonucunda Kurul uzmanlarınca ... tarih ve ... sayılı Denetleme Raporunun düzenlendiği;
Denetleme raporunda özetle, 17/10/2019 tarihinde 13,94-TL olan pay ağırlıklı ortalama fiyatının (AOF) 07/11/2019 tarihine kadar yükselerek 17,75-TL seviyesine geldiği, bu tarihten itibaren ise düşmeye başladığı ve 11/11/2019 tarihinde 15,14-TL seviyesine gerilediği, 15/11/2019 tarihinde 15,48-TL olan pay AOF'sinin 11/12/2019 tarihine kadar yükselerek 18,36-TL seviyesine geldiği, bu tarihten itibaren ise düşmeye başladığı ve 12/12/2019 tarihinde 16,95-TL seviyesine gerilediği, 24/12/2019 tarihinde 17,74-TL olan pay AOF'sinin %25,89 oranında artarak 18/02/2020 tarihinde 22,34-TL seviyesine geldiği, bu tarihten itibaren pay fiyatında 2 gün düşüş yaşandığı, pay fiyatında yükselişin yaşandığı 24/12/2019-18/02/2020 tarihleri arasında 16/01/2020 tarihinde payda gerçekleşen işlem miktarının dikkat çekici olduğu, zira 07/01/2020-15/01/2020 tarihleri arasında 7 işlem gününde payda gerçekleşen işlem miktarı 3.684.400 adet iken, 16/01/2020 tarihinde tek işlem gününde 3.868.155 adet olduğu, bu olağandışı fiyat ve miktar hareketleri dikkate alınarak, 24/12/2019-18/02/2020 tarih aralığının İnceleme Dönemi olarak belirlendiği, ... pay piyasasında inceleme döneminde en fazla işlem gerçekleştiren kişilerin 3.239.071 adet alış (toplam alış işlemlerine oranı %21,11) ve 2.232.726 adet satış (toplam satış işlemlerine oranı %14,55) işlemi ile davacı, 2.133.592 adet alış (toplam alış işlemlerine oram % 13,91) ve 1.838.738 adet satış (toplam satış işlemlerine oranı %11,98) işlemi ile K.M. adlı şahsın olduğu; inceleme döneminde, ... pay piyasasında adet bazında en fazla fiyat yükseltici işlem gerçekleştiren yatırımcıların, 624 adet ile (toplam FYİ miktarına oranı %15,72) ile P. Y. adlı şahsın, 352 adet (toplam FYİ miktarına oranı % 8,87) ile davacı ve 179 adet (toplam FYİ miktarına oranı % 4;51) ile K.M. adlı şahsın olduğu; inceleme döneminde, ... pay piyasasında en fazla kendinden kendine gerçekleştiren yatırımcıların, 191.192 adet (KKİ/Alım İşlemi Miktarı % 5,90) ile davacı, 80.883 adet (KKİ/Alım İşlemi Miktarı % 7,93) ile M.L. International ve 9.260 adet (KKİ/Alım İşlemi Miktan% 1,75) ile P.Y. olduğu, inceleme döneminde en fazla net alım işlemi gerçekleştiren yatırımcıların sırasıyla, davacı (1.006.345 adet net alım), K.M. (294.854 adet net alım) ve S.D. (276.923 adet net alım) isimli şahıs olduğu, davacı ve K.M. isimli şahsın akraba oldukları, ... no'lu IP'den K.M. ile ... tarihinde ... ve ... paylarına, davacının 08/05/2020 tarihinde ..., ..., ... ve ... paylarına emir ilettiği, her ikisinin de inceleme dönemindce ..., ..., ..., ... paylarına emir ilettiği hususları göz önünde bulundurularak, davacı ve K.M. isimli şahsın birlikte hareket ettikleri kanaatiyle bu kişilerin işlemlerinin "Grup, Yatırımcı Grubu" adı altında incelendiği;
Grubun, inceleme döneminde ... pay piyasasında 5.372.663 adet (toplam işlemlerin %35,02'si) alış işlemi ve 4.071.464 adet (toplam işlemlerin %26,53'ü) satış işlemi gerçekleştirdiği, 40 işlem gününden oluşan inceleme döneminin her gününde alış ve satış işlemi gerçekleştirdiği, toplam işlemlerinin oranı 21 işlem gününde %30'u geçtiği, toplamda ise inceleme döneminde ... pay piyasasındaki işlemlerin yaklaşık olarak %30'unun grup hesapları aracılığıyla gerçekleştirildiği, grubun alış işlem payı 30/01/2020 tarihinde %77,06'ya, satış işlem payı ise 11/02/2020 tarihinde %65,44'e kadar ulaştığı, inceleme dönemi boyunca paya iletilen 27.029.433 adet alış emrinin %46,89'u (12.675.313 adet), 21.415.226 adet satış emrinin %22,99'unun gruba (4.923.611 adet) ait olduğu, inceleme dönemi genelinde ... pay piyasasında günlük ortalama 172 farklı fiyat kademesine alım emri iletildiği, yatırımcı grubunun günlük ortalama 134 farklı fiyat kademesine alım emri ilettiği (yatırımcı grubunun gün içinde alım emri iletilen fiyat kademelerinin %77,90'ına alım emri ilettiği), ... pay piyasasında grup tarafından pasif kademelere iletilen 4.444.493 adet alım emrinin 3.949.893 adedinin (%88,87) en iyi ilk 5 fiyat kademesine iletildiği, grup tarafından 40 günlük inceleme döneminin 28 gününde 87 defa bir dakikadan daha az zaman dilimlerinde aynı fiyat seviyesinden ters yönlü emir iletildiği, 06/01/2020 tarihli işlemlerin seans analizinde, grubun yatırım saikinden ziyade, payın piyasasında yoğun talep varlığı izlenimi yaratmak ve payın piyasasında gelecek olası satış emirlerini karşılayarak fiyatın düşmesini engellemek amacıyla çok sayıda farklı fiyat kademelerine alım emirleri ilettiği, bu suretle payın piyasasında yapay derinlik ve genişlik yaratmış olduğu, başka yatırımcıların satış işlemleri sonucu fiyatın düştüğü anlarda yüksek miktarlı fiyat arttırıcı alış emirleri ile fiyatı yükselttiği, seans boyunca sisteme ilettiği benzeri emirlerin ve gerçekleştirdiği işlemlerin borsa ve teşkilatlanmış diğer piyasaların güven, açıklık ve istikrar içinde çalışmasını bozan ya da sermaye piyasası araçlarının fiyatları, fiyat değişimleri, arz ve talepleri hakkında yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandıran veya adil ve dürüst işlem yapılmasını, piyasanın rekabetçi bir ortamda işleyişini ya da fiyatın doğru ve dürüst bir şekilde oluşmasını zorlaştıran ya da engelleyen nitelikle olduğu, 29/01/2020 tarihli işlemlerin seans analizinde, grubun farklı fiyat kademelerine yüksek miktarlı alım emirleri ileterek pay piyasasında yapay derinlik ve genişlik yarattığı, ayrıca en iyi alım emri fiyatından ilettiği yüksek miktarlı alım emirleriyle aktif satış emirlerini karşılayarak fiyatın düşmesini engellediği ve küçük miktarlı aktif alış emirleriyle ise fiyat yükseltici işlemler gerçekleştirmek suretiyle, payın fiyatını 20,58-TL-20,60-TL bandında tuttuğu, bu şekilde paya olan talep hakkında yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandırarak fiyatın doğru ve dürüst bir şekilde oluşmasını engellediği yönünde tespitlere yer verildiği;
Bu kapsamda, VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrası ile hangi hallerin, borsa ve teşkilatlanmış diğer piyasaların güven, açıklık ve istikrar içinde çalışmasını bozan ya da sermaye piyasası araçlarının fiyatları, fiyat değişimleri, arz ve talepleri hakkında yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandıran veya adil ve dürüst işlem yapılmasını, piyasanın rekabetçi bir ortamda işleyişini ya da fiyatın doğru ve dürüst bir şekilde oluşmasını zorlaştıran ya da engelleyen nitelikte olduğunun belirlendiği;
Uyuşmazlıkta, yatırımcı grubunun, en iyi alım emri fiyat seviyelerinden sürekli olarak yoğun alım emrinin iletildiği, en iyi fiyat seviyesinden gelen alım emirlerini alım emri miktarından az olacak şekilde aktif satış emirleriyle karşıladığı, başka yatırımcılar tarafından piyasaya iletilen yoğun satış emirleri nedeniyle fiyatın düşmesinden sonra sisteme yüksek fiyatlı alım emirlerinin girildiği, payın fiyatını başta en iyi alım emrinin fiyat seviyesi olmak üzere çok sayıda farklı fiyat kademesinden ilettiği yüksek miktarlı alım emirleriyle sabit tutmak ve en iyi satım emrinin fiyat seviyesinden ilettiği aktif alış emirleriyle yükseltmek suretiyle payın piyasasını kontrol ettiği, payın fiyatı ve piyasası üzerinden hakimiyet kurarak paya olan talep hakkında yanıltıcı izlenim uyandırdığı, dolayısıyla yatırımcı grubu tarafından gerçekleştirilen işlemlerin Vl-104.1 sayılı Tebliğ'in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (f) bentlerine aykırılık teşkil ettiği;
Bu durumda, ... pay piyasasında inceleme döneminde gerçekleştirilen işlemlerin Vl-104.1 sayılı Tebliğ'in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (f) bentlerine aykırılık teşkil ettiğinden bahisle 6362 sayılı Kanun’un 104. maddesi uyarınca elde etmiş olduğu net realize menfaatin iki katı olan 7.682.919,14-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan davacının iade talebininin de kabulünün mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, idari işlemin hukuka uygunluk denetiminin yine idarenin uzmanlarının hazırladığı raporla yapıldığı, bilirkişi incelemesi talebi olmasına rağmen bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı, dava dışı K.M. ile yalnızca akraba oldukları, aynı IP adresinden alım ve satım emri ilettikleri ve aynı pay piyasalarında işlem yaptıkları gerekçesiyle işlem tesis edildiği, akraba olduklarından dolayı aynı eve gidip aynı evin interneti üzerinden emir iletmiş olabilecekleri, idarenin bir yol bulsak da cezalandırsak mantığıyla hareket ettiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 04/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.