T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/1168
Karar No:2025/25
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gıda Turizm Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: "... Mahallesi, ... Caddesi, ... Apartmanı, No:... Gölhisar/Burdur" adresinde bulunan akaryakıt istasyonu için ... tarih ve ... sayılı Olur ile verilen ... sayılı bayilik lisansının geri alınmasına ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; "... Mahallesi, ... Caddesi, ... Apartmanı, No:... Gölhisar/Burdur" adresinde kurulu bulunan tesis için davacı şirketçe lisans başvuru üzerine ... tarih ve ... sayılı Olur ile 12 yıl süreyle bayilik lisansı verildiği, belirtilen adreste kurulu akaryakıt istasyonunun daha önce...- ... Petrol adına verilen lisansla faaliyette olduğu, istasyonda yapılan denetimler sonucu Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı kararları ile uygulanan idari para cezalarının ilgili vergi dairesince tahsil edildiği,... hakkında, 06/03/2020 tarihli eylemi sebebiyle ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... sayılı esasına kayıtlı kovuşturmanın derdest olması nedeniyle söz konusu lisansın geri alınması üzerine bakılan davanın açıldığı;
Olayda, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla... hakkında "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına" karar verildiği ve 09/05/2022 tarihli kesinleşme şerhine göre kararın...'e yönelik kısmının itiraz edilmeden kesinleştiği, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ile ilk derece mahkemesince gerçekleştirilen kovuşturma sürecinin sona erdiği;
5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca kaçakçılık fiili sebebiyle yapılan kovuşturmada verilen Mahkeme kararı kesinleşinceye kadar başka bir gerçek ve tüzel kişiye lisans verilmeyeceği anlaşılmakla birlikte... hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması yönündeki kararın kesinleşerek kovuşturmanın sona erdiği anlaşıldığından, derdest kovuşturma bulunduğundan bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından,...- ... Petrol'e ait ... tarih ve ... sayılı lisanla faaliyet gösteren akaryakıt istasyonda 06/03/2020 tarihinde yapılan denetimde, marker seviyesi geçersiz akaryakıt bulunduğunun tespit edilmesi üzerine akaryakıt istasyonunun devredilmesinin engellenmesi amacıyla 15/02/2022 tarihli işlemle söz konusu lisansın sonlandırıldığı, davacı şirketin lisans başvurusu üzerine... hakkında herhangi bir soruşturma/kovuşturma veya kesinleşmiş mahkeme kararının bulunup bulunmadığının araştırıldığı,... hakkında 06/03/2020 tarihli fiille ilgili olarak ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı esasına kayıtlı kamu davasının derdest olduğu tespit edildiğinden bahisle davacı şirkete verilen bayilik lisansının geri alındığı, İdare Mahkemesince... hakkında ceza mahkemesince verilen kararın kesinleştiği ve derdest bir kovuşturma olmadığı gerekçesiyle iptal kararı verilmişse de diğer sanıklar yönünden kararın kesinleşmediği, dava konusu işlem tarihinde diğer sanıklar yönünden kovuşturmanın derdest olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, uyuşmazlığa konu akaryakıt istasyonunun önceki lisans sahibi... hakkında açılan ceza davasında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması yönündeki kararın kesinleşerek kovuşturmanın sona erdiği, idari para cezaları da ödendiğinden bayilik lisansı almalarına engel bir durumun kalmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Lisans başvurusuna konu "... Mahallesi, ... Caddesi,... Apartmanı, No:... Gölhisar/Burdur" adresinde bulunan ve...-... Petrol adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı lisans ile faaliyet gösterilen akaryakıt istasyonunda 06/03/2020 tarihinde yapılan denetimde, alınan numunelerin ulusal marker seviyesinin geçersiz olduğunun tespit edilmesi üzerine bayilik lisansı, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 17. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca ... tarih ve ... sayılı karar ile sonlandırılmıştır.
Söz konusu akaryakıt istasyonu için, davacı şirket tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile bayilik lisansı başvurusunda bulunulması üzerine ... tarih ve ... sayılı Olur ile davacı şirkete ... sayılı bayilik lisansı verilmiştir. Davalı idarece bu aşamada, önceki lisansla ilgili herhangi bir soruşturma/kovuşturma veya kesinleşmiş mahkeme kararının bulunup bulunmadığı araştırılmış,... hakkında 06/03/2020 tarihli fiille ilgili olarak ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı esasına kayıtlı kamu davasının derdest olduğunun anlaşıldığından bahisle davacı şirkete verilen bayilik lisansı ... tarih ve ... sayılı işlemle geri alınmıştır.
Bunun üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde, "5607 sayılı Kanunda belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan kuraldan, kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetlerin, kaçakçılık fiilini işleyenler hakkında yürütülecek soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi yahut söz konusu fiili işleyenler hakkında dava açılması halinde verilecek olan mahkeme kararı kesinleşinceye kadar faaliyetlerin durdurulacağı, bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmeyeceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu akaryakıt istasyonunda 06/03/2020 tarihinde yapılan denetimde tespit edilen fiillerle ilgili olarak bayilik lisansı sahibi..., akaryakıt istasyonunun sözleşmeli dağıtıcısı olan şirket yetkilisi C.D. ve marker seviyesi geçerli olmayan akaryakıtı naklettiğinden bahisle M.M. hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesinde, "ulusal marker içeren veya hiç içermeyen akaryakıtı ticari amaçla satışa arz etmek veya satmak, ulusal marker içeren veya hiç içermeyen akaryakıtı ticari amaçla üretmek, bulundurmak veya nakletmek" suçlarından dava açıldığı; davalı idare ve Ticaret Bakanlığının "suçtan zarar gören" olarak katıldıkları davada, Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla... hakkında, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, diğer sanıkların ise beraatine karar verildiği;... hakkında verilen "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına" ilişkin kararın itiraz edilmeksizin 27/04/2022 tarihinde kesinleştiği, diğer sanıklar yönünden verilen beraat kararına karşı yapılan istinaf başvurularının, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davalı idare yönünden usulden, Ticaret Bakanlığı yönünden ise esastan kesin olmak üzere reddedildiği anlaşılmıştır.
Buna göre, söz konusu tesiste yapılan denetimde tespit edilen kaçakçılık kapsamındaki fiillerle ilgili olarak, bayilik lisansı sahibi...'le birlikte sözleşmeli dağıtıcı şirketin yetkilisi ve marker seviyesi geçersiz akaryakıtı taşıdığından bahisle tanker sürücüsü hakkında da kamu davası açıldığı, ... Asliye Ceza Mahkemesince ... hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı 27/04/2022 tarihinde kesinleşmiş ise de, diğer sanıklar hakkında verilen beraat kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olduğundan, dava konusu işlem tarihi itibarıyla, kaçakçılık fiilinin işlendiği tespit edilen tesiste lisansa tabi faaliyete ilişkin kovuşturmanın devam ettiği ve mahkeme kararının henüz kesinleşmediği görüldüğünden, 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca, kaçakçılık fiili sebebiyle yapılan kovuşturmada verilen Mahkeme kararı kesinleşinceye kadar söz konusu tesis için başka bir gerçek ve tüzel kişiye lisans verilmeyeceğinden, davacı şirkete verilen bayilik lisansının geri alınmasında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 07/01/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.