T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/2035
Karar No:2024/1765
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Otomotiv İthalat İhracat
Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı'nca 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 42. maddesi kapsamında öğrencilerine sürücü belgesi eğitimi verilmek üzere yapılan hizmet alımına ilişkin 24/01/2020 tarihli ihale ile ihale sonucunda imzalanan 30/01/2020 tarihli sözleşmenin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirketin Ankara ilinde sürücü kursu işlettiği, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi (JSGA) Başkanlığı'nda icra edilecek "B" sınıfı Motorlu Araç Sürücüsü Eğitimi kapsamında ihtiyaç duyulan usta eğitici ve direksiyon eğitim aracının temin edilmesi amacıyla 17-24 Ocak 2020 tarihleri arasında Jandarma Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı internet sayfası üzerinden ilana çıkıldığı, 24/01/2020 tarihinde üç firmanın katılımıyla eğitim alacak öğrenci temsilcilerinin de bulunduğu toplantıda Eğitim Yürütme Kurulu tarafından teklif zarflarının açıldığı ve en uygun teklifi veren şirket ile 30/01/2020 tarihinde sözleşme imzalandığı;
Olayda, her ne kadar davacı şirket tarafından ilana çıkılmadığı ve duyuru yapılmadığı, bu nedenle dava konusu hizmet alımı işinin hukuka aykırı olduğu iddia edilmiş ise de, davalı idarece savunma dilekçesi ekinde sunulan ekran görüntüsüne ait fotoğraftan da anlaşıldığı üzere "Jandarma Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Motorlu Araç Sürücüsü Direksiyon Eğitimi ile Sınavı Aracı ve Eğitici Temini" başlığı altında ilana çıkıldığı ve şartnamenin de yine bu duyuru kapsamında yayınlandığı ve sürelere ilişkin bilgilere yer verildiği, dolayısıyla hizmet alımına ilişkin işlemlerin ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşıldığından dava konusu işlemin hukuka aykırı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacı şirket tarafından söz konusu hizmet alımının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca yapılması gerektiği ileri sürülmüş ise de; 4734 sayılı Kanun'un 2. maddesindeki,".... idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür." kuralından da anlaşıldığı üzere, idarelerce gerçekleştirilen bir hizmet alımı işinin 4734 sayılı Kanun'a tabi olabilmesi için hizmet alımında kullanılacak kaynağın idarenin kullanımında bulunan bir kaynaktan sağlanması gerektiği, uyuşmazlıkta ise dava konusu hizmet alım işine ait kaynağın kursiyerlerden alınan ücretten karşılandığı ve bu hususun hizmet alım işine ait Temin Şartnamesi'nde de belirtildiği, dolayısıyla söz konusu işin 4734 sayılı Kanun kapsamında olan bir hizmet alım işi olmadığı, ayrıca davacı şirket tarafından bu hususa yönelik olarak Kamu İhale Kurumu'na yapılan başvurunun, Kamu İhale Kurumu'nun 17/04/2019 tarih ve E.2019/7791 sayılı yazısıyla başvuru konusu ihalenin 4734 sayılı Kanun'a tabi olmadığı gerekçesiyle reddedildiği belirtilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davanın yargılamanın hiçbir aşamasında ivedi yargılama usulüne tabi tutulmadığı, ancak yıllar sonra ivedi yargılamaya tabi olduğuna karar verildiği, davalı idarece söz konusu ihalenin Devlet İhale Kanunu veya Kamu İhale Kanunu'na göre yapılmadığı hususunun davanın her aşamasında ileri sürüldüğü, dava konusu işlem ivedi yargılama usulüne göre yapılan bir işlem ise yapılan hizmet alımının Devlet İhale Kanunu veya Kamu İhale Kanunu'na uygun olarak yapılmaması nedeniyle iptalinin gerektiği, Devlet İhale Kanunu veya Kamu İhale Kanunu'nu ilgilendiren bir işlem değil ise dosyanın yeniden Bölge İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiği, davalı idarece ihale ilanına ilişkin olarak ekran görüntüsü hariç başka delil ibraz edilemediği, benzer konuda açılan davada işlemin iptaline karar verildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından davaya konu işlem ivedi yargılama usulüne tabi bir işlem ise, hizmet alımının Devlet İhale Kanunu veya Kamu İhale Kanunu'na uygun olarak yapılmaması nedeniyle iptalinin gerektiği, Devlet İhale Kanunu veya Kamu İhale Kanunu'nu ilgilendiren bir işlem değil ise, dosyanın yeniden Bölge İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Mahkeme kararına karşı istinaf kanun yoluna mı yoksa temyiz kanun yoluna mı başvurulabileceğinin belirlenmesi için öncelikle dava konusu uyuşmazlığın ivedi yargılama usûlüne tâbi olup olmadığının tespiti zorunludur. 2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen "İvedi yargılama usûlü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usûlünün uygulanacağı kurala bağlandığından, ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklardan ne anlaşılması gerektiğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
İhale işlemlerine ilişkin idarî usûlü düzenleyen temel kanunlardan olan 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 4. maddesinde ihalenin, "Bu Kanun'da yazılı usûl ve şartlarla işin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemleri"; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 4. maddesinde ise, "Bu Kanun'da yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri" ifade ettiği belirtilmiş olup, bu kanuni tanımlamalar ve istikrar kazanan içtihatlar dikkate alınarak ihale ilanı ile başlayıp sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan süreçte tesis edilen işlemlerin ivedi yargılama usulüne tâbi ihale işlemleri olduğunun kabulü gerekir.
Bakılan uyuşmazlıkta, Jandarma Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı'nda icra edilecek "B" sınıfı Motorlu Araç Sürücüsü Eğitimi kapsamında ihtiyaç duyulan usta eğitici ve direksiyon eğitim aracının temin edilmesi amacıyla 17-24 Ocak 2020 tarihleri arasında Jandarma Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı internet sitesi üzerinden ilana çıkıldığı, 24/01/2020 tarihinde yapılan ihaleye üç istekli tarafından teklif sunulduğu, aralarında eğitim alacak öğrenci temsilcilerinin de bulunduğu komisyon huzurunda teklif zarflarının açıldığı ve en uygun teklif veren şirket ile 30/01/2020 tarihinde sözleşme imzalandığı anlaşılmaktadır.
"İhale" sözcüğü, Arapça "havale" sözcüğünden türetilmiş bir sözcüktür ve bir işi birinin üzerinde bırakma anlamına gelmektedir. Hukuksal terim olarak ise, bir geniş bir de dar anlamı vardır. Geniş anlamıyla ihale, idarenin yapacağı bir sözleşmenin tarafını seçmek üzere yürüttüğü süreci, dar anlamıyla ise idarenin belirli bir işi istekliler arasından seçeceği birisine yaptırmak üzere yürüttüğü süreci ifade etmektedir (ÖZAY İl Han, Günışığında Yönetim, İstanbul, 2017, s. 549).
Bu durumda, bir işlemin ihale olarak nitelendirilebilmesi için 2886 sayılı Kanun veya 4734 sayılı Kanun'a tabi olması gerekmediği, ihale işlemlerine ilişkin idari usulü düzenleyen temel iki kanun haricinde de ihale işlemlerinin gerçekleştirilebileceği, dava konusu hizmet alımı işinin, davalı idarece belirli bir işi istekliler arasından seçeceği birisine yaptırmak üzere yürüttüğü süreç neticesinde sözleşmeye bağlandığı, dolayısıyla ihale işlemlerine ilişkin işbu uyuşmazlığın ivedi yargılama usulüne tabi olduğu anlaşıldığından, davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 24/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.