T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/2532
Karar No:2024/2279
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Temizlik İnşaat Taahhüt Hafriyat Nakliye Mühendislik
Müşavirlik Turizm Madencilik Ticaret ve Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 01/07/2018-30/09/2019 tarihleri arası dönemi kapsayan... ihale kayıt numaralı "15 Ay Süre ile 5 Bölgede Park, Yeşil Alan, Arazi, Meydan, Kavşak, Refüj Peyzajı ve Bakımı Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Kiralanması İşi" ihalesine ait sözleşme kapsamında, Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 2019/DK.D-48 sayılı kararı gerekçe gösterilmek suretiyle 14 no.lu hakedişten ÖTV fiyat farkı kesinti tutarı adı altında 527.262,59-TL kesinti yapılmasına ilişkin işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; 20/02/2019 tarih ve 2019/DK.D-48 sayılı "2018/11818 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Çerçevesinde Özel Tüketim Vergisindeki Değişikliklere Bağlı Fiyat Farkı Uygulaması"na ilişkin Kurul kararında; fiyat farkına ilişkin düzenlemelerin temel amacının, sözleşmelerin taraflarını enflasyonist risklerden koruyarak, yüklenicilerin ihale tarihinde teklif ettiği bedele göre sözleşme süresi içerisindeki maliyetlerini uyumlaştırmak olduğu, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının uygulandığı dönemde ÖTV'ye ilişkin değişikliklerden kaynaklanan fiyat değişimlerinin hakediş tutarlarına yansımasının da sağlıklı biçimde uyumlaştırılması gerektiğinin belirtildiği görüldüğünden, anılan Kurul kararı uyarınca davacının hakedişinden kesinti yapılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin ve İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin ve İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
01/07/2018-30/09/2019 tarihleri arası dönemi kapsayan ... ihale kayıt numaralı "15 Ay Süre İle 5 Bölgede Park, Yeşil Alan, Arazi, Meydan, Kavşak, Refüj Peyzajı ve Bakım Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Kiralanması İşi" ihalesine ilişkin fiyat farkları, sözleşmenin 14'üncü maddesine istinaden ödenmekte iken Kurul kararı gerekçe gösterilmek suretiyle ÖTV fiyat farkı kesinti tutarı adı altında hakedişten 527.262,59-TL kesinti yapılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 53. maddesinde, Kamu İhale Kurumu'nun, bu Kanun'a ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek konusunda görevli ve yetkili olduğu; Kurul kararıyla bu Kanun'un ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu; Kurul'un ve Kurum'un yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı kurala bağlanmıştır.
06/05/2015 tarih ve 2015/DK.D-86 sayılı Kurul kararında, ÖTV'de değişiklik meydana gelmesi ve bu değişikliğin bayi satış fiyatlarında artış veya azalış meydana getirmesi durumunda, söz konusu değişiklikten kaynaklanan fiyat farkı uygulamasının nasıl hesaplanacağına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Kanunun şümulü" başlıklı 1. maddesinde, "Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1.Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, hakedişten kesinti yapılan asıl alacağa ilişkin kısmı incelendiğinde;
ÖTV fiyat farkı kesinti tutarı adı altında hakedişten 527.262,59-TL kesinti yapılmasına ilişkin işlemin dayanağı olan 20/02/2019 tarih ve 2019/DK.D-48 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 16/12/2020 tarih ve E:2019/1847, K:2020/3708 sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, anılan kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun (İDDK) 20/12/2021 tarih ve E:2021/708, K:2021/3215 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği dikkate alındığında, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, kesinti miktarının asıl alacağa yönelik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
2. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, asıl alacağa 6183 sayılı Kanun uyarınca belirlenen oranda gecikme zammı hesaplanarak hakedişten kesinti yapılmasına ilişkin kısmı incelendiğinde;
Faiz, en genel anlamıyla, konusu bir miktar paranının ödenmesinden ibaret olan borçlarda, alacaklının bu paradan yoksun kaldığı süre içinde oluşan zararına karşılık olarak ödenen ve alacağın türüne göre oranı değişen bir bedeldir. Bilindiği üzere, Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu`na göre faiz ödenmesi gerekip de miktarı sözleşme ile tespit edilmemiş olan hallerde gerek “yasal faiz” ve gerekse “yasal temerrüt faizi” yönünden uygulanması gereken hükümler, 19/12/1984 tarih ve 18610 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (3095 sayılı Kanun) ile getirilmiştir.
Olayda ise uyuşmazlığa konu davacının hakedişinden kesilen bedelin ihale sözleşmesinden doğduğu, ihale sözleşmelerinin ise özel hukuk sözleşmesi niteliğinde olması nedeniyle 6183 sayılı Kanun'un kapsamına girmediği, söz konusu alacağa 6183 sayılı Kanun uyarınca belirlenen oranda gecikme zammı hesaplanarak tahsilinin mümkün olmadığı, davacıya ödenen ve Kurul kararı gereği davalı idareye iadesi gereken ÖTV fiyat farkı kesinti miktarına, davacıdan istendiği ve davacının ödemesi gerektiği tarihten itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun uyarınca faiz uygulanması gerektiği, dolayısıyla ihale sonucu imzalanan sözleşmeden kaynaklanan ÖTV fiyat farkı kesinti tutarı bedeline 6183 sayılı Kanun uyarınca ödendiği tarihten itibaren gecikme zammı oranında bedel hesaplanarak hakedişten kesinti yapılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, sözleşmeden kaynaklanan ÖTV fiyat farkı kesinti tutarına ödendiği tarihten itibaren 6183 sayılı Kanun uyarınca belirlenen oranda gecikme zammı hesaplanarak hakedişten kesinti yapılmasına ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine;
2. Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının, hakedişten kesinti yapılan asıl alacağa ilişkin kısmının ONANMASINA;
3. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne;
4. Temyize konu kararın, sözleşmeden kaynaklanan ÖTV fiyat farkı kesinti tutarına ödendiği tarihten itibaren 6183 sayılı Kanun uyarınca belirlenen oranda gecikme zammı hesaplanarak hakedişten kesinti yapılmasına ilişkin kısmının BOZULMASINA;
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 20/05/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.