T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/2622
Karar No:2023/6470
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Mühendislik İnşaat Taahhüt ve Dış Ticaret A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Avrupa Birliği (AB) Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) Programı kapsamında 17/01/2014 tarihinde Akçaabat Su Temini Sistemi İnşaatı Yapım İşi ve 21/10/2014 tarihinde Seydişehir Atıksu Arıtma Tesisi Yapım İşi Sözleşmelerini imzalayan davacı tarafından, sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 25/f ve 26. maddeleri uyarınca 2 (iki) yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 25/09/2018 tarih ve 30546 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, Kanun'un kapsamı dışında kalan işler sayıldıktan sonra ceza ve ihaleden yasaklama hükümlerinin istisna kapsamında yer alan işler bakımından da uygulanmasının kurala bağlandığı, 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinde "Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek"in ihaleden yasaklamayı gerektiren yasak fiil ve davranışlar arasında yer aldığı, davacının Akçaabat Su Temini Sistemi İnşaatı Yapım İşi Sözleşmesi'ni 17/01/2014 tarihinde imzaladığı, işe başlama tarihinin 24/02/2014, bitiş tarihinin 14/04/2016 olduğu, işin programa uygun gitmemesi üzerine sürenin revize edildiği, yapılan denetimlerde çalışmaların tamamlanmadığının tespiti üzerine 28/12/2017, 04/01/2018 ve 25/01/2018 tarihlerinde ihtar gönderildiği, ihtaren bildirilen hususların yerine getirilmemesi ve sahada çalışmaların durması üzerine 01/03/2018 tarihi itibarıyla sözleşmenin feshedildiği; yine Seydişehir Atıksu Arıtma Tesisi Yapım İşi Sözleşmesi'ni 21/10/2014 tarihinde imzaladığı, işe başlama tarihinin 24/02/2014, bitiş tarihinin 17/10/2016 olduğu, işin programa uygun gitmemesi üzerine sürenin revize edildiği, mühendisin talimatlarının dikkate alınmadığından bahisle 22/07/2016, 03/04/2017 ve 16/01/2018 tarihlerinde mühendis tarafından düzeltme ihbarı gönderildiği, davacının finansal krize girmesi, işin çok yavaş ilerlemesi, organizasyonun yetersiz olması üzerine 05/03/2018 tarihi itibarıyla sözleşmenin feshedildiği, dolayısıyla herhangi bir mücbir sebep durumu söz konusu olmadığı hâlde her iki işin sözleşmeye uygun şekilde tamamlanmadığı; bu durumda, her iki işi sözleşmeye uygun şekilde tamamlayamadığı anlaşılan davacı şirketin, iki yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdarî Dava Dairesi'nce Dairemizin 08/02/2023 tarih ve E:2020/1406, K:2023/443 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; uyuşmazlığa konu ihalenin Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü'nce 4734 sayılı Kanun'un 3/c maddesi uyarınca istisna kapsamında yapıldığı, davacı şirketin yasaklanmasını gerektiren davranışın sözleşmenin ifası aşamasıyla ilgili olduğu, davalı idarenin 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında olan (istisna tutulan) ihalelere yönelik ayrı bir düzenlemesinin bulunmadığı, dolayısıyla yasaklama konusunda 4735 sayılı Kanun'a atıfta bulunan herhangi bir düzenlemenin olmadığı, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce 27/12/2022 tarihli ara kararıyla ihale dokümanı ile sözleşmede yasaklama konusunda 4735 sayılı Kanun'a herhangi bir atıf bulunup bulunmadığı hususunun ve sözleşmeye aykırılık hâlinde uygulanacak yaptırımlara ilişkin bir düzenleme bulunup bulunmadığının sorulması üzerine idarece verilen cevabi yazısı ve eklerinin incelenmesinden, ihale sonucunda imzalanan sözleşmelerin "Yasa ve dil" başlıklı 1.4 maddesinde uygulanacak hukukun Türk Hukuku olduğunun belirtildiği; "İdari ve mali cezalar" başlıklı 22. maddesinde, ''Sözleşmede belirtilen cezaların uygulanması saklı kalmak koşuluyla, yanlış beyanda bulunmaktan suçlu bulunan, önemli hatalar yapan veya usulsüzlükler ve dolandırıcılık yapan veya sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ciddi şekilde ihlâl ettiği belirlenen bir yüklenici, ihlâlin tespit edildiği andan itibaren, yüklenici ile yapılan çekişmeli yargılama sonrası teyit edilmek üzere en fazla beş yıl boyunca AB bütçesi tarafından finanse edilen tüm hibe ve sözleşmelere dahil olmaktan yasaklanabilir. ..." düzenlemesine yer verildiği, yasaklama konusunda 4735 sayılı Kanun'a herhangi bir atıfta bulunulmadığının anlaşıldığı;
Bu durumda, 4734 sayılı Kanun'un 3/c maddesi uyarınca gerçekleştirilen ihale sonucunda imzalanan sözleşmelerin yürütülmesi aşamasında, idare tarafından verilen sürede işlerin tamamlanmadığından sözleşmelerin feshedildiği görülmekle birlikte isnat edilen fiil ve davranışları işleyenler hakkında sözleşmelerde belirlenen yaptırımlar haricinde 4735 sayılı Kanun uyarınca kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilebileceği yönünde mevzuatta bir düzenleme bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, kamu düzeninin temini bakımından ihaleden yasaklanmanın uygulanması gerektiği, yüklenicinin yürürlükte bulunan yasalara uymayı taahhüt ettiği, sözleşmede genel hükümlere atıf yapıldığı, işlemin kamu yararına ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 28/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.