T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/3066
Karar No:2024/2239
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Yemekhane ve Temizlik Hizmetleri Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri Av. ...
Hukuk Müşaviri Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü 3. Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanlığı'nca ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “33 Ay Süreli Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesinin 2. kısmı üzerinde bırakılan, ortaklarından biri davacı şirket olan, iş ortaklığının mücbir sebepler dışında taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle davacı şirketin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 16/06/2022 tarih ve 31868 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda;uyuşmazlığa konu olayda davacı şirketin, yüklenicisi olduğu “33 Ay Süreli Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” işi kapsamındaki yükümlülüklerini sözleşme süresi boyunca ifa etmediği, pandemi koşulları oluştuktan sonra sözleşme imzalandığı halde pandemi koşulları nedeniyle ekonomik dalgalanmaların yaşanması sebep gösterilerek işin bırakılmasının mücbir sebep kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacı şirketin 30/04/2022 tarihinde işe son verdiği ve bu hususunun tutanakla tespit edildiği göz önünde bulundurulduğunda, şirketin mücbir sebepler olmaksızın ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediği anlaşıldığından, davacı şirketin 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, mücbir sebep iddialarının somut ve açıklayıcı bir gerekçe gösterilmeden reddedildiği, mücbir sebebe yönelik hukuki değerlendirme yapılmadığı, bu yolla etkili başvuru ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, dayanak idari işlemin hukuka aykırı olduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 138. maddesi kapsamında "aşırı ifa güçlüğü" olarak özetlenebilecek diğer iddiaları hakkında da herhangi bir gerekçe kurulmadığı, ilk derece mahkemesince eksik ve hatalı değerlendirme neticesinde davanın reddedildiği, iş ortaklığının zarar etme pahasına, ortaya çıkan ekonomik sıkıntı ortamında işletme sermayesini kaybetme pahasına, sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yaklaşık yedi ay boyunca ifa etmeye devam ettiği, sözleşme ifa süresince meydana gelen yemek hizmet üretimi için gerekli ve zorunlu unsurlardaki fiyat artışlarının ortalama %922, çiğ kazan maliyetlerindeki artış oranının ise %231,12 olduğu, bu şekilde artış gösteren maliyetler ile idari başvuru tarihine kadar işin ifasına devam edildiğinin Mahkemenin gözünden kaçtığı, şirketin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getiremez duruma ihaleyi yapan idare eliyle getirildiği, nitekim mücbir sebep ve aşırı ifa güçlüğü ekseninde yapılan ihtarname yollu başvurulara karşılık olarak ihaleyi yapan ve sözleşmeyi tek taraflı fesheden idarenin işlemlerinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 16/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.