T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/3611
Karar No:2025/442
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirketin 01/01/2019 - 19/08/2019 tarihleri arasındaki dönemde kurulu otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı veya dolumu yaptığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca 110.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ...-... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; bayilik lisansı sahibi davacı şirketin, 2019 yılı hesap dönemine ilişkin işlemlerinin Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca incelenmesi neticesinde hazırlanan ... tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda, "davacı şirketin motorin satışlarında kullandığı ödeme kaydedici cihazların mali hafızalarını sildiği, başka mükellefler adına kayıtlı ödeme kaydedici cihazlara kendi ünvan ve bilgilerini tanımlatarak motorin satışlarında kullandığı, satışlarından bir kısmının tahsilatını başka bir mükellefe ait POS cihazından yaptığı, bu şekilde yapılan satışların kayıt ve beyan dışı bırakıldığı" tespitlerine yer verildiği, bu durumun davalı idareye bildirilmesi üzerine davacı şirket hakkında soruşturma başlatıldığı, soruşturma kapsamında, davacı şirketten yazılı savunmasının talep edilmesine rağmen şirket tarafından yazılı savunma sunulmadığı, davacı şirketin Kurum nezdinde tutulan kayıtları ve dosya kapsamı ile 01/01/2019 - 19/08/2019 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olarak (A-1b)(A-1a) otomasyon verilerine göre "Dönem Başı Stok + Tanka Dolum - Pompa Satış = Dönem Sonu Stok" hesaplamasının sağlanamadığı, veriler arasında 121.761,76 litrelik motorin ürünü farkının olduğu, otomasyon verilerindeki tutarsızlığın sıklıkla tekrarlandığı, yapılan satışların silinmesi suretiyle kurulu otomasyon sistemine müdahalede bulunulduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, otomasyon sistemine müdahalesinin söz konusu olmadığı, bununla birlikte sistemde mevcut olan arızaların süresinde bildirildiği, ilgili mevzuat uyarınca üzerine düşen tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesine rağmen sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğu, öte yandan dava konusu işlemin dayanağı soruşturma raporu tebliğ edilmeksizin ve yazılı savunması istenmeksizin hakkında idari para cezası uygulandığı, bu durumun adil yargılanma hakkını ihlal edici nitelikte olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait "... ... Mah., ... Sok., No:... .../..." adresinde faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunda yapılan denetim sonucunda, 01/01/2019 - 19/08/2019 tarihleri arasındaki dönemde kurulu otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı veya dolumu yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca 110.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ...-... sayılı Kurul kararının alındığı, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Bilinen adreste tebligat" başlıklı 10. maddesinin birinci fıkrasında, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır.; "Hükmi şahıslara ve ticarethanelere tebligat" başlıklı 12. maddesinde, "(1) Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır. (2) Bir ticarethanenin muamelelerinden doğan ihtilaflarda, ticari mümessiline yapılan tebliğ muteberdir."; "Hükmi şahısların memur veya müstahdemlerine tebligat" başlıklı 13. maddesinde, "Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler herhangi bir sebeple mütat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır."; "Tebliğ mazbatası" başlıklı 23. maddesinde, "Tebliğ bir mazbata ile tevsik edilir. Bu mazbatanın; 1. Tebliği çıkaran merciin adını, 2. Tebliği istiyen tarafın adını, soyadını ve adresini, 3. Tebliğ olunacak şahsın adını, soyadını ve adresini, 4. Tebliğin mevzuunu, 5. Tebliğin kime yapıldığını ve tebliğ muhatabından başkasına yapılmış ise o kimsenin adını, soyadını, adresini ve 22. madde gereğince tebellüğe ehil olduğunu, 6. Tebliğin nerede ve ne zaman yapıldığını, 7. 21. maddedeki durumun tahaddüsü halinde bu hususlara mütaallik muamelenin yapıldığını, adreste bulunmama ve imtina için gösterilen sebebi, 8. Tebligatın adres kayıt sistemindeki adrese yapılması durumunda buna ilişkin kaydı, 9. Tebliğ evrakı kime verilmiş ise onun imzası ile tebliğ memurunun adı, soyadı ve imzasını ihtiva etmesi lazımdır." kurallarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
7201 sayılı Kanun'un aktarılan hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, tüzel kişilere yapılacak tebligatın öncelikle yetkili temsilcilere yapılacağı, bu tebliğin bir mazbata ile tevsik edileceği, mazbatanın; tebliğin kime yapıldığını ve tebliğ muhatabından başkasına yapılmış ise o kimsenin adını, soyadını, adresini ve tebellüğe ehil olduğunu, tebliğ evrakı kime verilmiş ise onun imzası ile tebliğ memurunun adı, soyadı ve imzasını ihtiva etmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacı şirkete idari para cezası verilmesine esas alınan fiille ilgili yazılı savunma istemine yönelik ... tarih ve E-... sayılı yazının tebliğine ilişkin 29/04/2022 tarihli tebligat mazbatasında, "tebliğ evrakı tebliğ adresinde muhataba bizzat tebliğ edildi" şerhi düşülmesine karşın anılan savunma istem yazısının davacı şirketin yetkili temsilcisine tebliğ edildiğini ispatlayacak şekilde; tebliğ olunan şahsın ad ve soyadına yer verilmediği, dolayısıyla da savunma istem yazısının 7201 sayılı Kanun'un 12. ve 23. maddesindeki usule uygun şekilde düzenlenmek suretiyle tebliğ edilmediği dikkate alındığında, savunma istem yazısının usule aykırı olarak tebliğ edilmesinin, savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olduğu anlaşıldığından, davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim aynı davacı şirketin "... ... Mah., ...Bulvarı Cad., No:... .../..." adresinde faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunda yapılan denetim sonucunda 01/01/2019 - 31/12/2019 tarihleri arasındaki dönemde kurulu otomasyon sistemine müdahale ettiğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca 110.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara yönelik istinaf başvurusunun Dairemizin işbu kararında yer alan gerekçeyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Dairemizin 30/01/2025 tarih ve E:2023/3658, K:2025/433 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvusununun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/01/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.