T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/1191
Karar No:2024/1865
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Enerji Üretim A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Enerji Üretim A.Ş.
İSTEMİN KONUSU : ... idare Mahkemesi'nce dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı karara yönelik istinaf başvurularının reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Sınırları ile köşe koordinatları krokiler ve listelerde gösterilen belirli alanların, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliği kapsamında rüzgâr enerjisine dayalı Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) olarak ilan edilmesine ilişkin 21/03/2021 tarih ve 31430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlem ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan dava sonucunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacının dava konusu YEKA alanında kurmak istediği elektrik üretim tesisinin Resmî Gazete'de yayımlanan dava konusu işlem nedeniyle söz konusu alanda kurulmasının imkânsız hâle geldiği iddiası çerçevesinde 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin (d) bendindeki "Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" kuralı kapsamında temyize tâbi olduğunun kabulü gerektiğinden, temyiz istemi hakkında inceleme yapılarak esastan karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değiştirilen "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dâhi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; altıncı fıkrasında, bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu belirtilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dâhi Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:
a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları.
b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idarî işlemler hakkında açılan davalar.
c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.
d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları.
e) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları.
f) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar.
g) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarih ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun uygulanmasından doğan davalar.
h) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar.
ı) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar.
i) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar.
j) 08/06/1994 tarih ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun'un uygulanmasından ve 16/07/1997 tarih ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un uygulanmasından doğan davalar.
k) 06/06/1985 tarih ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun uygulanmasından doğan davalar.
l) 03/07/2005 tarih ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun uygulanmasından doğan davalar.
m) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." kuralına yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin altıncı fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; yedinci fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, altıncı fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.
Aktarılan düzenlemelere göre, ilk derece mahkemelerince verilen kararlara karşı kural olarak istinaf kanun yoluna başvurulabileceği, ancak 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidî olarak sayılan uyuşmazlıklarla ilgili kararlara karşı istinaf kanun yolundan sonra temyiz kanun yoluna başvurulabileceği açıktır. Başka bir anlatımla, mahkeme kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulması esas, temyiz yoluna başvurulması ise istisnaîdir.
Dosyanın incelenmesinden, sınırları ile köşe koordinatları krokiler ve listelerde gösterilen belirli alanların, 09/10/2016 tarih ve 29852 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliği kapsamında rüzgâr enerjisine dayalı Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) olarak ilan edilmesine ilişkin kararın 21/03/2021 tarih ve 31430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı, "UYGAR" Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanının sınırları ve köşe koordinatlarının söz konusu kararın 11. sırasında yer aldığı, devam eden süreçte davacı şirket tarafından davalı idareye yapılan 06/04/2021 tarihli başvuru ile İzmir'de inşa etmeyi planladığı Karaburun RES projesinin kurulacağı muhtemel alanların "UYGAR" Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanına dahil edildiğinden bahisle söz konusu YEKA kapsamındaki alanların bir kısmının UYGAR YEKA sınırlarından çıkarılması suretiyle YEKA alanının yeniden belirlenmesinin talep edildiği, söz konusu başvurunun ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedildiği, bunun üzerine sınırları ile köşe koordinatları krokiler ve listelerde gösterilen belirli alanların, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliği kapsamında rüzgâr enerjisine dayalı Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) olarak ilan edilmesine ilişkin 21/03/2021 tarih ve 31430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin 11. sırasında yer alan "UYGAR" Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı'na ilişkin kısmının ve bu işleme karşı davalı idareye yapılan 06/04/2021 tarihli başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, ...İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği, davalı idare ile davalı idare yanında müdahil tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, 2577 sayılı Kanun'un değişik 46. maddesi uyarınca otuz gün içinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere istinaf başvurusularının reddine karar verildiği, bunun üzerine davalı idare ile davalı idare yanında müdahil tarafından temyiz başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Bölge idare mahkemelerinin hangi davalar hakkında verdikleri kararların temyiz edilebileceği 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidî olarak sayılmış olup, sınırları ile köşe koordinatları krokiler ve listelerde gösterilen belirli alanların, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliği kapsamında rüzgâr enerjisine dayalı Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) olarak ilan edilmesine ilişkin 21/03/2021 tarih ve 31430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin 11. sırasında yer alan "UYGAR" Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı'na ilişkin kısmı ile bu işleme karşı davalı idareye yapılan 06/04/2021 tarihli başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemden kaynaklanan karara yönelik temyiz isteminin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği; söz konusu istemin yüz bin Türk Lirasını aşan idarî işlemlere ilişkin olmadığı gibi, düzenleyici ve denetleyici Kurul tarafından alınan kararlara karşı açılan bir dava niteliğinde de olmadığı, dava konusu işlemlerin belli bir ticarî faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle doğrudan engelleyen işlem niteliğini de taşımadığı dikkate alındığında, Bölge İdare Mahkemesi'nce istinaf başvurusu üzerine verilen kararın kesin olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, istinaf incelemesi üzerine kesinleşen kararlara karşı temyiz kanun yoluna başvurulması hukuken mümkün olmadığından, yukarıda anılan Bölge İdare Mahkemesi kararına yönelik temyiz istemlerinin incelenemeyeceği açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. TEMYİZ İSTEMLERİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2. Bölge İdare Mahkemesi'nce verilen kararda, bu karara karşı temyiz yoluna başvurabileceği belirtilerek davalı yanında müdahilin yanlış yönlendirilmiş olması nedeniyle, toplam ...-TL temyiz harcının istemi hâlinde davalı yanında müdahile iadesine,
3. Posta giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Dairemiz kararının bir örneği Mahkeme'ce ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmek üzere dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca kesin olarak 29/04/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyizen incelenmesi istenen Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizi kabil kararlardan olup olmadığının belirlenebilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan "belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemler" ibaresinin irdelenmesi gerekmektedir.
Belli bir ticari faaliyetin icrasını engelleyen işlemlerden, sadece yürütülmekte olan bir faaliyeti engelleyen işlemler değil, bir ticari faaliyetin başlatılması amacıyla yapılan başvuruların reddine ilişkin olarak tesis edilen işlemler de anlaşılmalıdır. Çünkü gerek yürütülmekte olan bir ticari faaliyetin engellenmesi, gerekse başlatılmak istenen bir ticari faaliyet için zorunlu olan idarî izinlerin verilmemesi belli bir ticari faaliyetin "icrasını" yani yapılmasını engelleyen işlem niteliğindedir.
Dosyanın incelenmesinden, sınırları ile köşe koordinatları krokiler ve listelerde gösterilen belirli alanların, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliği kapsamında rüzgâr enerjisine dayalı Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) olarak ilan edilmesine ilişkin 21/03/2021 tarih ve 31430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin 11. sırasında yer alan "UYGAR" Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı'na ilişkin kısmı ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, davacı tarafından esas itibarıyla Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na yapmış olduğu önlisans başvurusu kapsamında İzmir'de inşa etmeyi planladığı Karaburun RES projesinin kurulacağı muhtemel alanların, dava konusu işlem ile "UYGAR" Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanına dahil edilmesi nedeniyle söz konusu alanda elektrik üretim tesisi kurmasının imkânsız hâle geldiğinin iddia edildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, sınırları ile köşe koordinatları krokiler ve listelerde gösterilen belirli alanların, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliği kapsamında rüzgâr enerjisine dayalı Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) olarak ilan edilmesine ilişkin 21/03/2021 tarih ve 31430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin 11. sırasında yer alan "UYGAR" Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı'na ilişkin kısmı ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemlerin davacının önlisans başvurusu aşamasında tesis kurmayı planladığı alanda tesis inşa etmesini ve buna bağlı olarak söz konusu alanda elektrik üretimi yaparak ticari faaliyet icra etmesini engellediği göz önüne alındığında istinaf başvurusu üzerine Bölge İdare Mahkemesi'nce verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında temyize tâbi olduğunun kabulü gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz istemi hakkında inceleme yapılarak esastan karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.