T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/134
Karar No:2025/1278
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrol İnşaat Gıda Nakliyat İşletmecilik Turizm
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahip davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda yer alan tanklarda yeterli miktarda akaryakıt bulunmasına rağmen satış yapılmadığından bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca 200.378,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali ile ödenen 150.283,50TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idarece sunulan "dağıtıcı şirketlerin bayileri adına bildirdiği tavsiye fiyatlar" belgesinde 07/03/2022 tarihinde bir önceki güne göre fiyat değişimi olmadığı, 08/03/2022 tarihinde ise motorinin tavsiye satış fiyatında 1,44-Kr, benzin tavsiye satış fiyatında 0,57-Kr fark olduğu, diğer ürünlerde fiyat farkının bulunmadığı, yine davalı idarece sunulan "satış raporu" incelendiğinde davacı şirketin 07/03/2022 tarihinde sabah 08:11 de başlayan ve günün 09, 10, 11 ,12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 20, 23 saatlerinde benzin ve motorin satışının olduğu hususunun davacı tarafından sunulan yazar kasa fiş dökümleri ile örtüştüğü, akaryakıt istasyonunda 07/03/2022 tarihli "istasyonda bulunan pompaların arızasının giderilmesine ilişkin" 17.13 saatinde düzenlenmiş bakım/tamir kayıt belgesinin sunulduğu, 07/03/2022 tarihinde ihbara konu zaman diliminde -arıza dışında- satış yapıldığı ve ödenen miktarın faiziyle iadesi gerektiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline ve ödenen bedelin yasal faiziyle davacıya iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ihbar üzerine akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde tutulan tutanak ile elektrik arızası nedeniyle satış yapılamadığı, denetimde herhangi bir arıza formunun sunulmadığı, açılan soruşturma sonrası yazılı savunma ekinde arıza forumlarının sunulduğu, denetim ekipleri tarafından belirtilen saatte satış yapılmasına engel olacak herhangi bir arıza tespit edilmediği, otomasyon sisteminin aktif olarak çalıştığı, gün içinde bazı araçlara satış yapılıp bazı araçlara satış yapılmadığının tutanakla tespit altına alındığı, bahse konu servis formlarının satış yapmaya engel bir durum ortaya çıkarmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket hakkında, akaryakıt ürünlerinde meydana gelecek yukarı yönlü fiyat değişiminden ötürü satış yapılmadığı yönünde yapılan ihbara istinaden Oğuzeli İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerice yapılan denetimde; şikayete konu 07/03/2022 tarihinde gün içerisindeki satış verilerinin incelendiği, şikayete konu zaman dilimine kadar genel olarak gün içinde akaryakıt satışının gerçekleştiği; ancak, şikayet saati olan 17:00'den sonra 23.33'e kadar hiç satış gerçekleşmediğinin tespitine ilişkin belgelerin idareye gönderildiği ve kurum kayıtlarında yer alan "E-7 Uzaktan Erişim ve Web Servis Bilgileri Beyanı" raporu aracılığıyla incelendiği, yapılan incelemede ilgili bayinin otomasyon verilerine göre; tanklarında yeterli ürün bulunduğu halde 17.00 ile 23.33 arasında satış yapmadığı gerekçesi ile istasyonda yer alan tanklarda yeterli miktarda akaryakıt bulunmasına rağmen satış yapılmaması fiilinin işlediğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Yönetmeliğinin 56. maddesi ile Petrol Piyasası Fiyatlandırma Sistemi Yönetmeliğinin 13. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ihlal edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 19. maddesinin birinci fırkasının (ı) bendi uyarınca 200.378,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına dair dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "idari para cezaları" başlıklı 19. maddesinde; "Bu Kanuna veya ilgili mevzuata aykırı faaliyet gösterilmesi halinde sorumluları hakkında Kurulca aşağıdaki idari para cezaları uygulanır: … ı) Yukarıda belirtilenlerin dışında kalan ancak bu Kanunun getirdiği yükümlülüklere, ikincil mevzuat veya lisans hükümlerine, Kurul kararlarına uymayanlara Kurumca yüz on bin Türk Lirasından az olmamak ve beş yüz elli bin Türk Lirasını geçmemek üzere fiilin işlendiği tarihten bir önceki yılda ilgili lisansa konu petrol piyasası faaliyetine ilişkin net satış hasılatının binde sekizi oranında idari para cezası uygulanır." ,
Petrol Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin "Piyasaya Müdahale" başlıklı 56. maddesinde; "Kuruma ulaşan bilgi, duyum, ihbar ve şikayetlerden; a) Petrolün temin ve/veya satışı ile petrole ilişkin hizmet ifalarının sürekli ve düzenli yapılmadığı, yapılmasının engellendiği veya engellenmeye teşebbüs edildiği, b) Haksız rekabete veya rekabetin korunmasına ilişkin mevzuatın ihlaline sebebiyet verildiği, hususlarında, belirgin emarelerin oluştuğu veya bunların ulusal güvenliği veya kamu düzenini tehdit eder boyuta ulaştığına kanaat getirilmesi halinde gerekli girişimler Kurul kararıyla Kurum tarafından başlatılır. Bu kapsamda, Kurum talimatlarının yerine getirilmediğinin anlaşılması halinde, yetkili merciler nezdinde gerekli işlemlerin başlatılmasıyla birlikte, soruşturma da açılır.",
14.10.2008 tarihli ve 27024 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasası Fiyatlandırma Sistemi Yönetmeliği'nin 'Fiyat ilanı' başlıklı 13'üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; "(1) Bayilik (İstasyonlu) lisansı sahipleri; b) İlan panosunda yer alan akaryakıt türlerini istasyonunda veya köy pompalarında satışa hazır bulundurmakla,...yükümlüdür.",
Hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık konusu olayda, ihbar üzerine davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 07/03/2022 tarihinde yapılan denetim sonucunda düzenlenen tutanakda; 07/03/2022 günü saat: 21.10'da 112 ihbar hattından Oğuzeli İlçe Jandarma Komutanlığına gelen ihbarda Oğuzeli ilçe çıkışında bulunan ... Petrol isimli akaryakıt istasyonunda, akaryakıt satışı yapılmadığının bildirilmesi üzerine 07/02/2022 günü 23.30'da istasyona gidildiğinin, istasyon çalışanı M.Y. ve M.Ö. isimli şahıslardan resmi plakalı araç için yakıt istenildiğinin, şirket çalışanlarınca elektrik arızası nedeniyle akaryakıt satışlarına 07/03/2022 günü 17.00'dan itibaren son verildiğinin, elektrik ve otomasyon arızası bildiriminde bulunulduğunun belirtilmesine rağmen arıza bildirimine ilişkin herhangi bir bildirim formunun çalışanlarca ibraz edilmediğinin, otomasyonda yapılan kontrolde ise otomasyonun aktif çalıştığının, 07/03/2022 günü 23.33'te ... plakalı araca motorin satışı yapıldığının görüldüğünün ve akaryakıt istasyonunda yer alan tanklarda yeterli miktarda akaryakıt bulunduğunun tespit edildiğinin belirtildiği ve bu tutanağı imzalayan çalışanlarca da tutanağa aksi yönde bir şerh düşülmediği, yetkili teknik servis raporlarının, soruşturma kapsamında davacı şirket vekili tarafından Kuruma verilen 01/07/2022 tarihli savunma dilekçesinin ekinde verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, her ne kadar tespit günü itibarıyla aralıklı olarak satış yapıldığına ilişkin belgeler dosyaya sunulmuş olsa da denetim tutanağındaki ifadeler, arıza servis formunun olay anında sunulamaması, istasyona gelen denetim personeline arıza gerekçe gösterilerek satış yapılmamasının sabit oluşu ancak arıza beyanına rağmen denetim esnasında satış yapılması hususları birarada değerlendirildiğinde belirli bir zaman kesitinde istasyonda yer alan tanklarda yeterli akaryakıt bulunmasına rağmen satış yapılmadığı fiilinin sübuta erdiği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali ile ödenen bedelin iadesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.