T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/1512
Karar No:2025/1027
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurulu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. (...) pay piyasasında 23/07/2019-04/09/2019 döneminde gerçekleştirilen işlemlerin VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (f) bentlerine aykırılık oluşturduğundan bahisle 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104. ve 105. maddeleri uyarınca davacıya 897.370,06-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden ... tarih ve ... sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... pay piyasasında 23/07/2019-04/09/2019 döneminde gerçekleştirilen işlemlerin 6362 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında incelenmesi sonucu hazırlanan ... tarih ve ... sayılı denetleme raporunda, ... pay AOF'sinin (ağırlıklı ortalama fiyat), 2019 yılı başından 23/07/2019 tarihine kadar genel olarak endekse paralel bir seyir izlediği, 23/07/2019 tarihinden itibaren ise yükselmeye başladığı ve %89,2 oranında artarak 04/09/2019 tarihinde 6,51-TL ile yıl içi en yüksek değerine ulaştığı, AOF'nin bu tarihten sonra değer kaybetmeye başladığı ve %30,3 oranında değer kaybederek 25/09/2019 tarihinde 4,54-TL seviyesine gerilediği, payda gerçekleşen işlem miktarının da 23/07/2019 tarihinde artmaya başladığı, şöyle ki 2019 yılı başından ... tarihine kadar olan ... işlem gününde günlük işlem miktarı ortalamasının 442.438 adet iken 23/07/2019 tarihi ile 07/08/2019 tarihleri arasındaki 12 işlem gününde bu rakamın %162,5 oranında artarak 1.161.309 adede yükseldiği, fiyat ve miktar hareketlerine ilişkin tespitler kapsamında 23/07/2019-04/09/2019 döneminin “İnceleme Dönemi” olarak belirlendiği, inceleme döneminde şirket hakkında yapılan Kamuyu Aydınlatma Platformu açıklamaları incelendiğinde paydaki fiyat artışını açıklayabilecek nitelikte bir açıklama bulunmadığı, hatta 09/08/2019 tarihinde açıklanan finansal tablolarda şirketin bir önceki yılın aynı döneminde 2.763.007,00-TL kar elde ederken 2019 yılının ilk altı ayında 545.561,00-TL zarar ettiği ve normal koşullarda söz konusu rakamların şirket pay fiyatları üzerinde baskı oluşturmasının beklenebileceği, inceleme döneminde ... pay piyasasında en fazla işlemi 1.934.782 adet (%12,37) alım ve 1.906.882 adet (%12,20) satım işlemi olmak üzere toplamda 3.841.664 adet (%12,29) işlem ile M.E.H.’nin gerçekleştirdiği, en fazla işlem gerçekleştiren ikinci yatırımcının, 1.451.663 adet (%9,28) alım ve 1.437.714 adet (%9,20) satım işlemi olmak üzere toplamda 2.889.377 adet işlem (%9,24) ile N.Ö. olduğu, en fazla işlem gerçekleştiren üçüncü yatırımcının ise 842.468 adet (%5,39) alım ve 83.318 adet (%0,53) satım olmak üzere toplamda 925.786 adet (%2,96) işlem ile M.K. olduğu, inceleme döneminde en fazla fiyat yükseltici işlem gerçekleştiren yatırımcılar incelendiğinde, fiyat yükselten işlemlerin -işlem sayısı bazında- %30,14'ünün H.A., %4,73'ünün M.E.H., %3,39'unun ise N.Ö. tarafından gerçekleştirilen aktif işlemlerden kaynaklandığı, inceleme döneminde en fazla kendinden kendine işlem gerçekleştiren yatırımcıların sırasıyla 184451 adet kendinden kendine işlem ile G.U. (kendinden kendine işlemlerin alış işlemlerine oranı %70,62), 69.477 adet ile M.M.G. (kendinden kendinde işlemlerin alış işlemlerine oranı %24,64) ve 64.780 adet ile G.Ü. (kendinden kendine işlemlerin alış işlemlerine oranı %14,33) olduğu, inceleme döneminde en fazla net alım gerçekleştiren yatırımcılar incelendiğinde, en fazla net alım gerçekleştiren yatırımcıların sırasıyla; 759.150 adet net alım ile M.K., 164.598 adet net alım ile davacı ve 72.397 adet net alım ile İ.Ç. olduğu, inceleme döneminde en fazla net satım gerçekleştiren yatırımcılar incelendiğinde, en fazla net satım gerçekleştiren yatırımcıların sırasıyla, 167419 adet ile A.Ö., 166.631 adet ile M.G. ve 100.000 adet ile S.B. olduğu, ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı, ... tarih ve ... sayılı ... A.Ş. Gözetim İnceleme Raporu, bankalardan ve yatırım kuruluşlarından temin edilen hesap ekstreleri, sözleşme, kimlik bilgileri, IP log kayıtları, Mernis kayıtları nezdindeki akrabalık ve adres bilgileri ile yatırımcıların işlem oranları ve işlem kalıplarının incelenmesi sonucunda ulaşılan tespitler kapsamında, dikkat çeken yatırımcıların tamamının Bursa'da ikamet ettiği, ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu ile ... tarih ve ... sayılı Kurul kararında, anılan kişilerin hesaplarından, inceleme döneminde ... pay piyasasında birlikte hareket edildiği değerlendirmesi yapıldığı, söz konusu değerlendirmenin ... tarih ve ... sayılı ... A.Ş. Gözetim İnceleme Raporu'nda da devam ettiği, M.A., S.A., H.A., A.F.A. arasında akrabalık ilişkisi bulunduğu, M.E.H., N.Ö., davacı, M.A. ve S.A. hesaplarına emir iletiminde ortak IP kullanımları olduğu, M.E.H'nin N.Ö. ve eşi A.Ö'ye para transfer ettiği, M.E.H, A.F.A. ve N.Ö'nün birbirini tanıdığının beyan edildiği, M.A., S.A., H.A. adlı yatırımcılara A.F.A.'nın vekalet ettiği hususları göz önünde bulundurulduğunda; M.E.H., N.Ö., davacı M.A., S.A. ve H.A. adlı yatırımcıların hesaplarından birlikte hareket edilerek işlem gerçekleştirildiği; söz konusu yatırımcıların ... pay piyasasında inceleme döneminde gerçekleştirdikleri işlemlerin “Grup/Yatırımcı Grubu” adı altında analiz edildiği, ... pay piyasasında grup hesaplarından inceleme döneminde gerçekleştirilen işlemler ve emirler incelendiğinde, ... pay piyasasında 23/07/2019-04/09/2019 döneminde gerçekleştirilen alımların %24,7'sinin (3.865.047 adet), satımların ise %23,3'ünün (3.634.581 adet) grup üyeleri tarafından gerçekleştirildiği, yatırımcı grubunun bu dönemde alışlarının %12,3'üne, satışlarının ise %13,1’ine tekabül eden toplam 477.055 adet kendinden kendine/karşılıklı işlem gerçekleştirdiği ve söz konusu kendinden kendine/karşılıklı işlemlerin inceleme döneminde gerçekleşen işlemlerin %3,1'ini oluşturduğu, 23/07/2019-04/09/2019 döneminde aktif alışlarla bir üst fiyat seviyesinden gerçekleşen 5.520 adet sözleşmenin 2.340 adedinde (%42,4) grup üyelerinin alıcı olarak yer aldığı, aktif alışlarla yapılan fiyat yükseltici işlemlerin yaklaşık yarısının grup tarafından gerçekleştirildiği, ... payında 28 işlem gününden oluşan inceleme döneminin tamamında kapanış seansı işlemleri ve 24 tarihte açılış seansı işlemleri gerçekleştiği, yatırımcı grubunun 27 tarihte kapanış ve 9 tarihte açılış seansı işlemleri bulunduğu, yatırımcı grubunun açılış seansı içindeki alış işlem oranının söz konusu 9 tarihin 6'sında, kapanış seansı içindeki alış işlem oranının ise söz konusu 27 tarihin 23'ünde %50 veya daha fazla oranda gerçekleştiği, yatırımcı grubunun %50 veya daha yüksek oranlarda alış işlemi gerçekleştirdiği 6 açılış seansının 2'sinde pay fiyatının bir önceki gün kapanış fiyatına göre arttığı, 2'sinde sabit kaldığı ve diğer 2'sinde ise azaldığı, grubun %50 veya daha yüksek oranlarda alış işlemi gerçekleştirdiği 23 kapanış seansının 18'inde pay fiyatının sürekli müzayededeki son fiyattan yüksek belirlendiği, 3'ünde sabit kaldığı ve diğer 2'sinde ise azaldığı, grubun kapanış seansındaki alış işlemlerinin bazı tarihlerde çok yüksek oranlara ulaştığı; 13 tarihte kapanış seansındaki işlemlerin tamamında, 2 tarihte %99,7 oranında, birer tarihte ise %99,9, %96,6, %86,0 ve %85,0 oranlarında olmak üzere toplam 19 tarihte %85 ve üzeri oranlarda grubun alıcı tarafta yer aldığı, ... tarih ve ... sayılı ... A.Ş. Gözetim İnceleme Raporu'nda da diğer hususların yanında, inceleme döneminde ... pay piyasasında yatırımcı grubunun alış işlemlerini düşük miktarlı ve çok sayıda, satış işlemlerini ise yüksek miktarlı ve az sayıda emirlerle gerçekleştirdiği, bu sayede payın piyasasında yapay olarak yüksek bir talep olduğu izlenimi yarattığı; düşük miktarlı ve çok sayıda iletilen alış emirlerini genel olarak cari piyasa fiyatının bir kaç kademe üstünden ilettiği, bu sayede cari piyasa fiyatını bir veya birkaç kademe yukarıya taşıdığı, kapanış seansının kapanış fiyatının belirlendiği aşamasında, sürekli müzayedede belirlenen son fiyatın bir kaç kademe üstünden girilen alış emirleriyle kapanış fiyatının üst fiyat seviyelerinden oluşmasını sağladığı, yüksek fiyattan ilettiği alım emirleri nedeniyle gerçekleşen işlemlerin önemli bölümünde alıcı tarafta yer alarak kapanış fiyatının belirlenmesinde büyük ölçüde belirleyici olduğu ve bu nitelikteki işlemlerin inceleme dönemi boyunca süreklilik arz ettiği; ... pay piyasasında grup hesaplarından inceleme döneminde gerçekleştirilen işlemler ve emirler incelendiğinde, alış işlemlerinin düşük miktarlı ve çok sayıda, satış işlemlerinin ise yüksek miktarlı ve az sayıda emirlerle gerçekleştirilmesi ve bu sayede payın piyasasında yapay olarak yüksek bir talep olduğu izlenimi yaratılmasının Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, kapanış fiyatını etkilemeye yönelik işlemler yapılmasının Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, düşük miktarlı ve çok sayıda iletilen alış emirlerinin genel olarak cari piyasa fiyatının bir kaç kademe üstünden iletilmesi, bu sayede cari piyasa fiyatının bir veya birkaç kademe yukarıya taşınmasının Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde tanımlanan piyasa bozucu eylemleri oluşturduğu tespitlerine yer verildiği;
Bu durumda, dosyada bulunan bilgi belgeler ile denetleme raporunun birlikte değerlendirilmesinden, davacının, 23/07/2019-04/09/2019 döneminde ... pay piyasasında, M.E.H., N.Ö., M.A., S.A. ve H.A isimli şahıslarla birlikte hareket ederek borsada, alış işlemlerinin düşük miktarlı ve çok sayıda, satış işlemlerinin ise yüksek miktarlı ve az sayıda emirlerle gerçekleştirilmesi suretiyle payın piyasasında yapay olarak yüksek bir talep olduğu izlenimi yaratılması, kapanış fiyatını etkilemeye yönelik işlemler yapılması, düşük miktarlı ve çok sayıda iletilen alış emirlerinin genel olarak cari piyasa fiyatının bir kaç kademe üstünden iletilmesi suretiyle cari piyasa fiyatının bir veya bir kaç kademe yukarıya taşınması yönünde işlemler yapması sebebiyle VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (f) bentlerine aykırı hareket ettiği anlaşıldığından, 6362 sayılı Kanun’un 104. maddesi uyarınca, temin edilen menfaatin iki katı olan 897.370,06-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, savunma talep yazısında denetleme raporu ve eklerinin kendisine bildirilmediği, bu durumun silahların eşitliği ilkesine aykırılık teşkil ettiği, kendisinin gerçekleştirdiği işlem sayısının grubun çok küçük bir oranına tekabül ettiği, uzun vadeli bir yatırımcı olduğu, bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekirken yaptırılmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 04/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.