T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/1536
Karar No:2024/2709
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Hizmetler Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Akademisi Başkanlığı'nca ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Hazır Yemek Alımı" ihalesi dokümanına yönelik olarak davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 10/01/2024 tarih ve 2024/UH.I-72 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda yer verilen 1. iddianın incelenmesinden, ihale dokümanında yer verilen düzenlemelerden ihalenin konusunun idare mutfaklarında yemek hazırlanması ve sonrası hizmetlerin verilmesi işi olduğu, Sözleşme Tasarısı'nın 21.1. maddesinde iş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluğun yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, ancak 21.2.1. maddesindeki “sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri” kısmının boş bırakıldığı, sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde, iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle tekliflerin değerlendirileceği dikkate alındığında, ihalede Sözleşme Tasarısı’nın 21.2.1. maddesinde idarece sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitlerinin belirtilmemesi nedeniyle iş ve işyerinin sigortalanmasının istenilmediği sonucuna ulaşıldığından, mevcut doküman düzenlemesinin bu haliyle isteklileri tereddüde düşürecek nitelikte olmadığı ve davacının iddiasının reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı;
2. iddianın incelenmesinden, ihale dokümanında öğünlerde verilecek şeker, su ve ekmeğin çeşitten sayılmayacağına ilişkin düzenleme bulunmamasından dolayı isteklilerin maliyet oluşturamayacağı ve sözleşmenin yürütülmesi aşamasında sorunla karşılaşılabileceği iddia edilmekte ise de Teknik Şartname’de sabah, öğle ve akşam yemeklerinde çeşit olarak kabul edilen içeriklerin belirlendiği, örnek menü içeriklerinden de anlaşılacağı üzere söz konusu düzenlemelerde şeker, su ve ekmeğin çeşit olarak kabul edilmediği noktasında tereddüt bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddianın yerinde olmadığı;
3. iddianın incelenmesinden; Teknik Şartname’nin 78. maddesinde idare tarafından teslim edilen araç-gereç ve demirbaşların kırılması, eksilmesi veya kaybolması halinde yüklenici tarafından bunların tamamlanmasına yönelik düzenleme yapıldığı, 81. maddede ise çalışır durumda teslim edilen demirbaşların yetkili servis vs. aracılığıyla bakım ve onarım işlemlerinin yapılmasına yönelik düzenleme yapıldığı, söz konusu düzenlemelerin aynı konu ile ilgili olmadığı ve bu düzenlemelerin birbiriyle çeliştiğine ilişkin iddianın yerinde olmadığı;
4. iddianın incelenmesinden, Sözleşme Tasarısı’nın 16. maddesinde yer verilen 6 numaralı özel aykırılık hali düzenlemesinin bakım ve onarım işlerinin zamanında yapılmamasına yönelik olduğu, 7 numaralı özel aykırılık hali düzenlemesinin ise demirbaş malzemelerin arızalarının giderilmemesine yönelik olduğu, söz konusu malzemelerde arıza bulunmasa dahi bakımlarının yapılması gerektiği, anılan aykırılık hallerinin aynı konuya ilişkin olmadığı anlaşıldığından davacının aynı özel aykırılık hali için iki ayrı ceza uygulanacağına yönelik iddiasının yerinde olmadığı;
5. iddianın incelenmesinden, Sözleşme Tasarısı’nın 16. maddesinde yer verilen 9 numaralı özel aykırılık hali olarak “Teknik Şartnamede Belirtilen Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi, Eksik Getirilmesi veya Bu Şartnamede Uyulması Gereken Diğer Kurallara Uyulmaması”nın düzenlendiği, anılan aykırılığın gerçekleşmesi halinde onbinde 1,5 oranında ceza kesileceği, 17 numaralı özel aykırılık hali olarak “Yüklenicinin; teknik Şartname, İdari Şartname, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve Sözleşmede Yazılı Olan Yükümlülüklerini, Sorumluluklarını Yerine Getirmemesi, Eksik Getirmesi, Zamanında Getirmemesi”nin düzenlendiği, söz konusu aykırılığın gerçekleşmesi halinde binde 1,5 oranında ceza kesileceğinin düzenlendiği, davacının iddiasına konu ettiği “Teknik Şartnamede Belirtilen Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi, Eksik Getirilmesi”ne ilişkin özel aykırılık halinin mevzuatta öngörülen somut fiil niteliğinde olmadığı, dolayısıyla söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımlarının uygulanamayacağı, sözleşmede (dolayısıyla da sözleşmenin eki ihale dokümanında) yer alan hükümlere uyulmaması halinde Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1. maddesinde belirlenen cezanın uygulanması gerektiği anlaşıldığından bahse konu düzenlemelerin isteklileri tereddüde düşürecek nitelikte olmadığı ve sözleşmenin yürütülmesi aşamasında uyuşmazlığa neden olmayacağının anlaşıldığı;
6. iddianın incelenmesinden, Sözleşme Tasarısı'nda çalışma süresince idareden protokolle teslim alınan demirbaşların geri verilememesi halinde bedellerinin yüklenicinin hakedişinden kesileceği, hakedişinin olmaması durumunda ise teminatından kesinti yapılacağının düzenlendiği, işin yürütülmesi aşamasında idare tarafından kesin teminattan kesinti yapılabileceğine yönelik bir düzenlemenin yer almadığı, yüklenicinin kendisine teslim edilen demirbaşların eksik şekilde teslim edildiğinin sözleşme süresi bitimine müteakip tespiti halinde kesin teminattan kesinti yapılabileceğine yönelik bir düzenleme yapıldığı anlaşıldığından, ihale dokümanı düzenlemesinin mevzuata aykırı olmadığı;
7. iddianın incelenmesinden, Sözleşme Tasarısı’nın 12. maddesinde hakediş ödemelerinin 15 günde bir yapılacağı, 36. maddesi ile Teknik Şartname’nin 31. maddesinde yüklenicinin, çalışanlarının bir önceki aya ait alacaklarını sonraki ayın 15’ine kadar ödemek zorunda olduğunun düzenlendiği, idarelerin İş Kanunu’na ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na aykırı olmamak üzere ihale dokümanında işçiyi koruyucu düzenlemelere yer verebileceği, yapılan düzenlemelerin mevzuata aykırılık teşkil etmediği değerlendirildiğinden, davacının anılan iddiasının yerinde olmadığı;
8. iddianın incelenmesiden, Teknik Şartname’de alt yüklenicilerin çalıştırdığı personele ilişkin sorumluluğun da yüklenicide olduğu düzenlenmekle birlikte İdari Şartname’de ihale konusu işte alt yüklenici çalıştırılamayacağının açık olarak ifade edildiği, Teknik Şartname'de alt yüklenici tarafından yapılması gereken bir husus düzenlenmediğinden Teknik Şartname'de yer alan düzenlemelerin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında herhangi bir uyuşmazlığa neden olmayacağının anlaşıldığı;
9. ve 11. iddiaların incelenmesinden, mevzuatta cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak Sözleşme Tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemelerin dikkate alınmayacağının kural altına alındığı, Teknik Şartname’nin 37. maddesinin işçilerin ücretlerinin ödenmesine, 67. maddesinin ise çalıştırılan işçilere yönelik olarak idareye verilmesi gereken belgeler ile işçilerle ilgili diğer yükümlülüklere ilişkin olduğu, söz konusu hususların Sözleşme Tasarısı’nın 16. maddesinde “özel aykırılık hali” olarak düzenlendiğinin görüldüğü, bu durumda davacının itirazının yerinde olmadığı sonucuna varıldığı;
10. iddianın incelenmesinden, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesinden kıdem tazminatının idarelerce ödenmesi hususuna ilişkin kuralların personel çalıştırılmasına dayalı olmayan başvuruya konu ihalede uygulanamayacağı, personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, kıdem tazminatının ödenmesinde öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olmadığı, Teknik Şartname’de işçilerle ilgili tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğu belirtilmekle birlikte söz konusu hususta asıl işveren olan ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının alt işveren olan yükleniciler ile birlikte sorumlu olduğunun açık olduğu, ancak ihale konusu iş süresince kaç personelin iş sözleşmesinin kıdem veya ihbar tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ereceğinin idare tarafından da net olarak belirlenemeyeceği, bu bağlamda hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı, anılan belirsizliğin bu tür hizmet alımlarının tümü için geçerli olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, çalıştırılacak personele ilişkin olarak ihale dokümanında yer alan düzenlemenin hukuka aykırı olmadığı, ayrıca isteklilerin tekliflerini hazırlamasına da engel teşkil etmediği anlaşıldığından davacının iddiasının yerinde olmadığı;
12. iddianın incelenmesinden, davacı tarafından öğünlerde verilecek normal, kepekli, tam buğday veya tuzsuz ekmek çeşitlerinden hangisinin ne kadar sayıda verileceğine ilişkin belirsizlik bulunması nedeniyle maliyetin doğru hesaplanamadığı iddia edilmekte ise de ihale kapsamında verilecek toplam öğün sayısının birim fiyat teklif cetvelinde düzenlendiği, Teknik Şartname’de her öğünde kişi başı iki adet rulo ekmek verileceğine ilişkin ibarelere yer verildiği, bahse konu ekmek çeşitlerinin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında talep olması halinde getirileceğinin Teknik Şartname’de açık olarak düzenlendiği, hangi ekmek çeşidinin daha fazla tüketileceğinin bu aşamada idare tarafından öngörülmesinin mümkün olmadığı, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olması gereken istekliler tarafından ihale dokümanında yer verilen düzenlemelere uygun olarak maliyet hesabı yapılmasının mümkün olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, davacının bu iddiasının yerinde olmadığı;
13. iddianın incelenmesinden, Teknik Şartname’de, ihale konusu iş kapsamında talep edilen yemeklerin listesine, çiğ girdi miktarlarına ve menülere yer verildiği, özel gün menüsü olarak düzenlenen örnek menüde yer alan yemek çeşitleri ile çiğ girdi miktarlarının da anılan Şartname düzenlemeleri kapsamında yer aldığı, söz konusu düzenlemelerden özel günlerde çıkarılması talep edilebilecek yemeklerin diğer günlerdeki yemeklerden farkları bulunmadığı, yalnızca daha fazla sayıda çeşit içerebileceği anlaşıldığından bahse konu düzenlemenin tekliflerin hazırlanmasına engel teşkil etmediği gibi sözleşmenin uygulanması aşamasında da uyuşmazlığa mahal vermeyeceğinin anlaşıldığı;
14. iddianın incelenmesinden, Teknik Şartname’de yemek listelerinde yer verilen çiğ girdi miktarları kısmındaki et gramajlarının kemiksiz dana eti olarak kabul edilmesi gerektiği, etli yemeklerde yemeğin türüne göre dana eti veya koyun etinin kullanılabileceği, tas kebap veya kıymalı yemeklerde dana etinin kullanılmasının istendiği, koyun etinin tam gövde halinde ve kuyruksuz olarak, dana etinin but ve kollar halinde gövde parçaları olarak idareye getirilmesi gerektiği, yemeklerde etin kemiksiz olarak kullanılacağının anlaşıldığı, ayrıca gerek dana eti gerekse koyun etinin sahip olması beklenen niteliklerin anılan Şartname’de ayrıntılı olarak düzenlendiği, davacı tarafından etin karkas olarak mı, but ağırlıklı olarak mı alınacağının ve öğünlerde kullanılacak “Dana Eti” içeriklerinin net bir şekilde belirtilmemesinin maliyet hesaplamasına ve aşırı düşük teklif açıklamasına engel teşkil edeceği iddia edilmekle birlikte Teknik Şartname’de söz konusu hususlara yönelik düzenlemelerin yer aldığı ve bu düzenlemeler doğrultusunda maliyet hesaplamasının yapılabileceği, ayrıca aşırı düşük teklif açıklamasına engel bir hususun da bulunmadığı değerlendirilerek söz konusu iddianın reddedilmesinin yerinde olduğu;
15. iddianın incelenmesinden, kahvaltılarda verilmesi öngörülen “reçel” ürünü için Teknik Şartname’de “30 gramlık ambalajlı” ve “2 adet 20 gram” olmak üzere iki farklı düzenleme yer aldığı, bununla birlikte istekliler tarafından söz konusu ürün çeşitlerinden kendileri için en uygun çözümün belirlenmesi suretiyle maliyet hesaplanmasının mümkün olduğu, idare tarafından şikâyet başvurusuna verilen cevapta da 30 gramlık reçel bulunamaması durumu için isteklilere seçenek sunulduğunun belirtildiği, dolayısıyla sözleşmenin yürütülmesi aşamasında da farklı gramajlı ürünlerin sunulması konusunda uyuşmazlık yaşanmayacağı anlaşıldığından, davacının itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ihale dokümanında yüklenicinin sigorta yaptırma yükümlülüğü konusunda belirsizlikler bulunduğu, kahvaltıda verilecek 5 çeşide dahil olmayan ekmek, su ve şekerin çeşitten sayılmayacağının dokümanda düzenlenmediği, bu durumun isteklilerde tereddüt oluşturduğu, itirazen şikâyet başvurusunda yer verilen aykırılıklar konusunda Kurul tarafından yapılan değerlendirmelerin hatalı olduğu, dokümanda yer alan muğlak ifadelerin isteklilerde tereddüt oluşturacağının açık olduğu, ancak Kurul'un yapmış olduğu yorumların tereddütleri gidermekten yoksun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.