T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/1700
Karar No:2024/2710
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Kiralama Turizm Bilişim Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... İl Sağlık Müdürlüğü'nce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrasındaki Hizmetler Alımı" ihalesi dokümanına ilişkin olarak davacı şirketçe yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 04/01/2024 tarihli ve 2024/UH.I-16 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının (davacının itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen 4. iddia dışındaki tüm iddialar yönünden) iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı tarafından ihale dokümanına yönelik yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddedildiği, davacı tarafından Kurul kararının 4. iddia dışındaki tüm iddialar yönünden hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;
Davacının 1. iddiası yönünden dava konusu Kurul kararı incelendiğinde, ihale dokümanının davacı tarafından 27/11/2023 tarihinde EKAP üzerinden indirildiği, ihale dokümanında yer alan düzenlemelere ilişkin olarak 29/11/2023 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından söz konusu başvuruya ilişkin olarak 05/12/2023 tarihinde karar alındığı ve bu kararın 06/12/2023 tarihinde davacıya EKAP üzerinden tebliğ edildiği, ihalenin 05/12/2023 tarihinde gerçekleştirildiği, dokümana karşı şikâyet başvurusunda bulunulduktan sonra ihaleye teklif verilmiş olmasının itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmasını engellemeyeceği, idarenin şikâyet başvurusuna ilişkin kararını ihale tarihinden sonra (06/12/2023) tebliğ ettiği, şikâyet başvurusunda bulunulduktan sonra ihaleye teklif verilmesinin önünde bir engel bulunmadığı, ayrıca dokümana yönelik başvuruların idarelerce sonuçlandırılmasına ilişkin olarak mevzuatta öngörülen sürenin hak düşürücü süre olarak nitelendirilemeyeceği, bu haliyle ihaleye katılma hakkının engellendiğinden bahsedilemeyeceği anlaşıldığından davacının iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı;
Davacının 2. iddiası yönünden dava konusu Kurul kararı incelendiğinde, Teknik Şartname’de diyet kahvaltı ve diyet ara öğünde verilecek yiyeceklere ve bu yiyeceklerin miktarına, diyet yemeklere ve bu yemeklere ilişkin çiğ girdi miktarına yer verildiği, öğle ve akşam diyet yemekleri için birer adet örnek menü düzenlendiği, diyet yemeklere ilişkin tabloda tarifi verilmeyen diyet et yemeklerinde, et dışında diğer malzemelerin cinsleri ve miktarlarında normal yemek tariflerindeki ölçülerin esas alınacağı, yalnızca tuz kullanılmayıp yağ ve salça miktarının yarıya düşürüleceğine yönelik ibarelere yer verildiği, ihalenin Teknik Şartnamesi'nde diyet yemekler için asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi bulunmadığı, diyet tedavisi uygulanan hastalara tedavilerine uygun 6-7 çeşit özel diyet yemeği sunulmasının istendiği, diyet öğünlerin kapsamında yer alan yemek çeşitlerinin ve kullanılacak malzemelerin çiğ girdi miktarlarının Teknik Şartname’de düzenlendiği, ayrıca anılan Şartname’de sabah, öğle ve akşam yemeklerine ilişkin bir aylık örnek normal yemek planına ve besinlerin haftalık azami verilme sayısına yer verildiği, diyet yemekler için öngörülen örnek günlük menüler de dikkate alınarak öğünlerin belirlenebileceği ve tekliflerin birim fiyat teklif cetvelinde düzenlenen öğün sayıları doğrultusunda hazırlanacağı, ayrıca Teknik Şartname’de sabah, öğle ve akşam yemeklerine ilişkin bir aylık örnek normal yemek planının ve besinlerin haftalık azami verilme sayısının belirlendiği, diyet yemek çeşitlerinin de normal yemeklere benzer şekilde olduğu, içeriğinde yer verilecek girdi miktarları değişebilmekle birlikte, günlük menüdeki yemekler de dahil olmak üzere, diyet yemeklere ilişkin çiğ girdi miktarlarının anılan Şartname’de düzenlendiği ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması halinde idarece diyet yemeklere ilişkin iki haftalık örnek menünün isteklilere gönderilebileceği anlaşıldığından davacının bu iddiasının yerinde görülmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığı;
Davacının 3. iddiası yönünden dava konusu Kurul kararı incelendiğinde, İdari Şartname’nin 25. maddesi ile Teknik Şartname’nin 3. maddesinde yer alan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, yüklenicinin çalıştırdığı personelin yemek ihtiyacını idarenin mutfağından karşılayacağı, dolayısıyla fiyat teklifi hazırlanırken istekliler tarafından personelin yemek ihtiyacı için ayrıca bedel öngörülmeyeceğinin anlaşıldığı, teklif hazırlanması aşamasında birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen öğün adetlerinin esas alınacağı, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ise yüklenici hakedişlerinde yemek hizmetinden faydalanan kişi sayısının esas alınacağı göz önünde bulundurulduğunda davacının iddiasının yerinde olmadığı;
Davacının 5. ve 6. iddiaları yönünden dava konusu Kurul kararı incelendiğinde, davacı tarafından dokümanda öngörülen personel sayısının hizmetin ifası için yeterli olmadığı iddia edilmekte ise de tam zamanlı çalışacak kişilerin dokümanda düzenlendiği, bu kişilerin, özel durumlar haricinde, belirtilen yerlerin ve işlerin dışında çalıştırılamayacağı, bunların haricinde Teknik Şartname’de yüklenici tarafından yapılacağı belirtilen işler için tam zamanlı çalışan personel öngörülmediği, ilçe devlet hastanelerinde iş yükünün daha az olacağı gerekçesiyle işlerin gerektirdiği şekilde ve yeterli personelin iş yerinde bulundurulmasının istendiği, yine resmi tatillerde yemek hizmetinden faydalanacak kişi sayısının azalması nedeniyle daha az sayıda personelle işin yürütülmesinin öngörüldüğü, İdari Şartname’de işin yürütülmesi esnasında Teknik Şartname’de detaylandırılan tüm giderlerin teklif edilen fiyata dâhil olduğunun belirtildiği, bu nedenle Beylikova İlçe Devlet Hastanesi için İdari Şartname’de yer verilen “işin yapılacağı yerin görülmesi” düzenlemesi gereğince gerekli incelemelerin yapılarak yerinde hizmet verilmesi veya taşımalı olarak Alpu Devlet Hastanesi'nin mutfağı kullanılarak taşımalı hizmet verilmesi noktasında kendisine en uygun çözümü belirlemenin ve seçilen çözüme ilişkin personel, araç, şoför, mesafe vb. hususlar göz önünde bulundurularak maliyet hesabı yapılmasının isteklinin sorumluluğunda olduğu dikkate alındığında, idarece tam zamanlı çalıştırılması istenen personel dışında işin yürütülmesi için gerekli olduğu takdirde yüklenici tarafından kısmi zamanlı personel çalıştırılabileceği (aşçı, bulaşıkçı, şoför vs.), ihale konusu iş kapsamında birim fiyat teklif cetvelinde yer almayan ancak hizmetin yerine getirilmesi için gerekli olduğu değerlendirilen personelin Teknik Şartname'de belirlenen esaslar dâhilinde hesaplanacak öğün maliyetine dahil edilmek suretiyle teklif birim fiyatlarının oluşturulabileceği, dolayısıyla bahse konu nitelikteki personel giderlerine ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından davacının iddiasının yerinde olmadığı;
Bununla birlikte, Teknik Şartname’nin “Araç, gereç ve ekipman” başlıklı maddesinde yemek nakliyesi için kullanılacak aracın kapalı muhafazalı, istenildiğinde dezenfekte edilebilir nitelikte, en az 8 adet termotrans (ısı yalıtımlı yemek taşıma kabı) kapasiteli, fırın tepsilerinin yerleştirilebileceği raflı sisteme sahip olmasının istendiği, işin yapılacağı yerlerin dokümanda düzenlendiği, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmenin, inceleme yapmanın, teklifi hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmenin isteklinin sorumluluğunda olduğu, isteklinin iş yerini görmekle işyerine ulaşım için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş sayılacağı, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olması beklenen istekliler tarafından söz konusu maliyetlerin hesaplanabileceği ve teklif birim fiyatlarının oluşturulabileceği, dolayısıyla yakıt gideri için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından davacının bu yöndeki iddiasının da yerinde olmadığı;
Davacının 7. iddiası yönünden dava konusu Kurul kararı incelendiğinde, davacı tarafından ihalenin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmemesinin ihaleye katılımı ve rekabeti engellediğinin ileri sürüldüğü, ancak davacının bu iddiasının ihale dokümanının İhale İlanı’na yansıyan hükümlerine yönelik olduğu, ilana yansıyan hususlarla ilgili olarak şikâyet başvurularında sürenin ilk ilan tarihinden itibaren başlayacağı, incelenen ihalede şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin ihalenin ilan tarihi olan 02/11/2023 tarihi olduğu, davacı tarafından bu tarihi izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten sonra 29/11/2023 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla ilana yansıyan hususlara yönelik şikâyet başvuru süresinin sona erdiğinin anlaşıldığı, bu durumda davacının iddiasının süre yönünden reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı;
Davacının 8. iddiası yönünden dava konusu Kurul kararı incelendiğinde, ihale konusu işin maliyetinin yemek bedelleri ile personel giderlerinden oluştuğu ve temizlik malzemesinin ihalenin asli maliyetleri arasında olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, malzeme listesinde belirtilmeyen hastanelerde kullanılacak malzeme ve gereçlerin miktar ve türlerinin, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olması beklenen istekliler tarafından işin yapılacağı yerde inceleme yapmak suretiyle belirlenebileceği, isteklilerin malzemelerin niteliklerine ilişkin olarak kendilerine en uygun tercihi yaparak tekliflerini oluşturmalarının önünde bir engel de bulunmadığı anlaşıldığından davacının iddiasının yerinde olmadığı;
Davacının 9. iddiası yönünden dava konusu Kurul kararı incelendiğinde, idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyet dikkate alındığında ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı iş olmadığı, malzemeli yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetler olduğu, başvuruya konu hizmet işi kapsamında çalıştırılması öngörülen personele ilişkin bilgilere birim fiyat teklif cetvelinde yer verildiği, Teknik Şartname’nin 3. maddesinde söz konusu personelin tam zamanlı olarak çalıştırılacağının belirtildiği, ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden tam zamanlı çalışan personele ek olarak işin yerine getirilmesi için sürekli iş yerinde bulunma zorunluluğu olmayan, işlerin gerektirdiği şekilde ve yeterli zaman kadar iş yerinde bulunmak suretiyle hizmet verebilecek personel (şoför vs.) bulunabileceği, söz konusu personelin sayısı ve niteliğine ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı hususu göz önünde bulundurularak işçilik fiyat farkı için a1 katsayısına yer verilerek a2 katsayısına yer verilmemesine yönelik işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı, öte yandan fiyat farkına ilişkin mevzuatta, b1 katsayısının belirlenmesi halinde a2 katsayısının da belirlenmesinin zorunlu olduğuna ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, bununla birlikte Teknik Şartname’de Yunus Emre Devlet Hastanesi ve bağlı birimlerine yemek nakliyesi için günlük 10 km ulaşım mesafesi öngörüldüğü göz önünde bulundurulduğunda akaryakıt giderine ilişkin b1 katsayısının belirlenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davacının bu iddia bakımından da başvurusunun reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, idare tarafından ihale tarihinden önce şikâyet başvurusuna cevap verilmemesi nedeniyle ihaleye katılmalarının engellendiği, ihale dokümanına yönelik dava dışı isteklilerce yapılan şikâyet başvurularına idare tarafından ihale tarihinden önce cevap verildiği, bu şekilde eşitliğe de aykırı davranıldığı, ihale dokümanında diyet yemekler için en az iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması gerektiği, Teknik Şartname’de ise sadece bir günlük örnek menü yer aldığı, bu durumun ihaleye sağlıklı fiyat teklifi verilmesine ve aşırı düşük tekliflerde açıklama yapılabilmesine engel olduğu, İdari Şartname’nin 25.3.1. maddesinde yüklenici personelinin hastanede çıkan yemekten bedelsiz faydalanacağına yönelik düzenleme yapılmasına rağmen Teknik Şartname’nin 5. maddesinde yüklenici personelinin yemek verilecek kişiler arasında sayılmaması nedeniyle İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemeleri arasında çelişki oluştuğu, birim fiyat cetvelinde yer alan öğün sayılarında da bu personelin yiyeceği yemeğe yer verilmediği, yemek naklinde kullanılacak aracın özelliklerinin belirtilmediği, ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde yemekler için öngörülen tahlil giderlerine ilişkin bir kalem gösterilmediği, ayrıca yemeklerin taşınması için gerekli olan yakıt giderleri için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılması gerektiği, ihalenin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmemesinin ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği, idarenin ihale kapsamındaki işleri diğer ilçeler yönünden daha önce kısmi teklife açık olarak ihale ettiği ve herhangi bir sorunla karşılaşılmadığı, ihale kapsamında istenilen temizlik ve sarf malzemelerinin teknik özelliklerinin belirtilmediği, bu nedenle sağlıklı teklif oluşturulmasının mümkün olmadığı, idarenin araç ve şoförlerin tüm giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağını belirtmesine rağmen fiyat farkına ilişkin doküman düzenlemelerinde hatalı düzenlemelere yer verildiği, dava konusu Kurul kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.