T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/1724
Karar No:2025/158
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Başakşehir Belediyesi Fen İşleri Başkanlığınca ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "İlçemiz Yollarında Bordür Tretuvar ve Çeşitli İnşaat İşleri Yapılması" ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair 17/01/2024 tarih ve 2024/UY.I-97 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusundaki "İhale ilanı içerisinde fiyat dışı unsur düzenlemesine yer verildiği, anılan düzenlemelerin ihale ilanında yer alması gereken unsurlardan olmadığı, İdari Şartname içerisinde yer verilmesi gerekirken ilanda yer verilerek şikayet süresinin mevzuata aykırı şekilde kısaltıldığı" şeklindeki 1. iddianın incelenmesinden; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 24. maddesinde, ihale ilanlarında yer alması gereken zorunlu hususlara sayma yolu ile yer verildiği, bu hususların ilanda belirtilip belirtilmemesine yönelik olarak idarelere bir takdir hakkının bırakılmadığı, ancak zorunlu olarak bulunması gereken düzenlemeler dışındaki hususlara ihale ilanında yer verilmesine ilişkin kısıtlayıcı bir hüküm bulunmadığı, idarelerin ilanlarda yer alması gereken zorunlu hususlar dışındaki konulara ilişkin ihale ilanında düzenleme yapılabilmesine yönelik takdir haklarının bulunduğu, fiyat dışı unsurların ihale ilanında belirtilmesi gereken zorunlu hususlardan biri olmadığı, ancak idare tarafından söz konusu düzenlemelere gerek ihale ilanında gerekse İdari Şartname'de yer verilmesinin ilgili mevzuata aykırılık teşkil etmediği;
"İhale dokümanı içeriğinde yer alan fiyat dışı unsur puanlamasına konu edilen paçal iş kalemlerinin hangi gerekçe ile seçildiğine ilişkin bir belgenin bulunmadığı, paçal pozların hangi şartlarda veya hangi imalatları kapsadığının belli olmadığı, paçal pozlara analiz ve rayiçler ile birlikte zeyilname düzenlenerek ihale dokümanında yer verilmesi gerektiği" şeklindeki 2. iddianın incelenmesinden; ihaleyi gerçekleştiren idarece ... tarih ve ... sayılı yazı ile gerekçe raporu hazırlanarak ihale işlem dosyasında yer verildiği, rapor içerisinde söz konusu 18 kalemin, isteklilerce piyasa şartlarına göre çok yüksek ve düşük birim fiyatlar verilerek ihale sürecinde manipülasyona sebep olunduğu belirtilerek, birim fiyatların teklife oranlarının yaklaşık maliyetteki oranlar ile uyumluluğu yönünde fiyat dışı unsur belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 53.3.4. maddesinin bu tür fiyat dışı unsur belirlenmesine olanak sağladığı, söz konusu iş kalemlerinin ayrıntılı birim fiyat tariflerine ve analizlere ihale dokümanı içerisinde yer verildiği, bu birim fiyat tarifleri ve analizler doğrultusunda basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin birim fiyat tekliflerini hazırlayabilecekleri;
"İhale dokümanı içerisinde yer alan iş kalemleri incelendiğinde 176 adet rayice ilişkin olarak piyasa araştırması sonucunda fiyatların belirlendiği, anılan bedellerin hangi şartlarda piyasada faaliyette bulunan kişilerden istenildiği ihale dokümanından anlaşılamadığından, fiyatlandırmaların sağlıklı şekilde hesaplanmasının mümkün olmadığı, anılan analiz girdileri içerisinde yer alan malzeme rayiç birim fiyatlarını oluşturan piyasa proforma tekliflerinin isteklilere verilmesi gerektiği" şeklindeki 3. iddianın incelenmesinden; ilgili mevzuatta idarece piyasa araştırmasına yönelik yazışmaların veya gelen cevapların ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere ve talep eden şikayetçilere verilmesini zorunlu tutan bir kuralın bulunmadığı, aksine bu durumun ihale tarihi öncesinde yaklaşık maliyetin açıklanmaması kuralına da aykırı olacağı, gerekli birim fiyat tariflerinin ve ayrıntılı analizlerin ihale dokümanında da yer aldığı;
"İhale dokümanı içerisinde yer alan iş kalemleri incelendiğinde 105 adet nakliye rayicinin bulunduğu, ancak söz konusu nakliye rayiçlerine ilişkin mesafelerin net olarak düzenlenmediği" şeklindeki 4. iddianın incelenmesinden; ihale konusu işin içerisinde yer alan birim fiyat teklif cetveli, birim fiyat tarifleri ile analizleri içeriğinde toplam 217 adet iş kaleminin bulunduğu, her bir iş kalemine yönelik olarak birim fiyat tariflerinin ve analizlerinin doküman içerisinde istekli olabileceklere verildiği, 4734 sayılı Kanun'un 54. maddesi gereğince şikayet ve itirazen şikayet başvuru dilekçeleri içeriğinde iddia konusu hususlara net bir şekilde yer verilmesi, bunun yanında iddiaları destekleyen delillere de yer verilmesi gerektiği, davacı tarafından 105 adet nakliye rayicinin mesafelerinin verilmemesi durumunun mevzuata aykırılığından bahsedildiği, tüm analizler dokümanda yer almasına rağmen hangi imalat kaleminin nakliyesi olduğunun sayma usulü ile belirtilmediği, bunun yerine tüm nakliye girdilerinin şikayete konu edildiği, dolayısıyla iddianın aktarılan düzenlemede belirtilen konu, sebep ve delil şartlarını tam anlamıyla sağlamadığı; bununla birlikte, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.4. maddesinin son kısmında, ayrıntılı girdilerin yer aldığı analizlerin idare tarafından ihale dokümanında veya aşırı düşük teklif sorgu yazıları ekinde isteklilere gönderilebileceğinin belirtildiği, idarece hazırlanan analizler içerisinde çoğu nakliye girdisi için sabit nakliye birim fiyatlarının kullanıldığı, bu fiyatların isteklilerce de kullanılabilmesi amacıyla poz numaralarına kadar verildiği, söz konusu sabit nakliye fiyatları dışında kalan nakliye girdilerinde kullanılan mesafelerin Tebliğ'in 45.1.2. maddesine göre aşırı düşük sorgu sürecinde verilebileceği; "İhalenin konusunun asıl itibarıyla altyapı ve yollarının yapımı işi olması sebebiyle AV ile AIV grubu işlerin benzer iş kapsamında değerlendirileceğinin düzenlendiği, ancak ihale konusu işin daha fazla altyapı imalatından oluştuğu göz önüne alındığında düzenlemenin uygun olmadığı" şeklindeki 5. iddianın incelenmesinden; ihalenin İstanbul ili, Başakşehir ilçesi yollarındaki bordür, tretuvar ve ilgili inşaat işlerinin yapılmasına ilişkin olduğu, birim fiyat teklif cetveli içerisinde yer alan iş kalemleri ile ihale dokümanı içerisinde yer alan Teknik Şartname incelendiğinde, ihalenin esaslı unsurunun, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği'nin ekinde yer alan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi'nin AV. Grup:Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) içeriğinde yer alan cadde ve sokak yapım işleri ile örtüştüğü, idarenin söz konusu işleri kapsayan AV. grubu işleri benzer iş kapsamında değerlendirmesinin gerek ilgili mevzuata gerekse ihale dokümanı içerisindeki işin konusuna uygun olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, fiyat dışı unsurlara ilişkin düzenlemenin ihale ilanında yer alması ile ihale süreçlerinin daraltıldığı, Anayasal güvence altındaki hak arama özgürlüğü ve hukuk devleti ilkelerine aykırı davranıldığı, paçal pozların hangi şartlarda veya hangi imalatları kapsadığının anlaşılamadığı, sebepler bir araya geldiği zaman, herhangi bir isteklinin diğer isteklilere karşı 4 tam puan yani %40 oranında tenzilat ile aynı seviyede olmasının, hem kamu kaynaklarının olumsuz kullanılmasına yol açtığı, hem de isteklilerin rekabet şansını ortadan kaldırdığı, paçal pozlara ait rayiç ve analiz girdilerinin isteklilere zeyilname ile gönderilmesinin kanuni bir zorunluluk olduğu, boş analiz formatında belirtilen malzeme giderleri dışında işçilik ve makine gibi girdiler için birim fiyat tariflerinde hiçbir bilginin bulunmadığı, söz konusu eksikliklerin aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine ilişkin yazı ekinde giderilmesinin beklenmesi halinin, kamu ihale mevzuatının amaçladığı saydamlık, rekabet, eşit muamele ve belirlilik ilkeleriyle bağdaşmayacağı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararı ile temyiz edilen İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 13/01/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.