T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/1801
Karar No:2024/5327
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Petrol Ürünleri Taşımacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 03/08/2015 tarihinde yapılan denetimde, dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmal ettiğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 80.106,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ...tarih ve... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının ilgili kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idarece gerek yerinde yapılan denetimler, gerek dağıtıcı şirket ile davacı şirketten elde edilen satış ve fatura bilgileri, gerekse de otomasyon sisteminden alınan veriler esas alınarak yürütülen detaylı araştırma sürecinin sonunda eylemin sübuta erdiğinin ortaya koyulduğu, her ne kadar davacı şirket tarafından, davalı idarenin hatalı tespitlerde bulunduğu, yapmış oldukları dış satışlara ait yazar kasa fişlerinin sonradan usulüne uygun olarak faturaya dönüştürüldüğü ve bu hususun dikkate alınmadığı ileri sürülmüşse de, 01/01/2015-30/09/2015 tarihleri arasındaki döneme ilişkin bayiye ait yeminli mali müşavir onaylı fatura dökümlerine göre 982.253 litre dış satış, yine aynı döneme ilişkin otomasyon verilerine göre 1.035.769 litre pompa satışı olmak üzere toplamda 2.018.022 litre motorin satışı görüldüğü, buna karşın dağıtıcı şirket olan ... Petrol Ürünleri Taş. San. ve Tic. A.Ş.'den aynı dönemde 1.683.839 litre motorin ikmali yapıldığı, toplam 334.183 litre faturası veya belgesi ibraz edilememiş motorinin bayiden satışının yapılmış olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle davacının söz konusu iddiasına itibar edilemediği, diğer taraftan, davacının savunması alınarak soruşturma sürecinin usulüne uygun olarak yürütüldüğü hususları dikkate alındığında, sübuta eren dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali eylemi nedeniyle davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı;
Öte yandan, idari para cezalarının kanunda alt ve üst sınır belirtilmek suretiyle belirlendiği durumlarda, idari para cezası vermeye yetkili makamın takdir yetkisini kullanırken kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusur ve ekonomik durumunu göz önünde bulundurması ve hangi nedenle idari para cezasını üst sınırdan verdiğinin yargısal denetime imkan verecek şekilde somut olarak ortaya koyması gerekmekle birlikte, dava konusu edilen işlemde bu gerekçenin belirtilmemiş olmasının işlemi tek başına sakatlamaya yetmeyeceği, eylemin niteliği, failin kusur derecesi gibi hususların dosya kapsamından anlaşılabildiği durumlarda davalı idarenin hangi gerekçe ile üst sınırdan idari para cezası verdiğinin sorgulanmasına gerek olmadığı, bu çerçevede iş bu davaya konu uyuşmazlık kapsamında yaptırıma tabi tutulan dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmal etme eyleminin kaçak akaryakıt satışına imkan tanıma ihtimali ve enerji piyasalarının sağlıklı işlemesi ve denetimini engelleyici niteliği olması sebebiyle idari para cezasının üst sınırdan verilmesinde bu yönden de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Dairemizin 18/12/2023 tarih ve E:2020/1642, K:2023/5838 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve istinaf başvurusunun kabulünü gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, şirketin yaptığı dış satış miktarının toplam satışlardan düşüldükten sonra kalan satışlara ait yazar kasa fişlerinin iptal edilerek ilgili mevzuat kapsamında müşteri taleplerine istinaden satış faturalarına dönüştürüldüğü, nitekim bu şekilde dönüştürülenlere "Yazar kasa fişlerine istinaden düzenlenmiştir." şeklinde ibareler eklendiği, soruşturma raporunda bu hususların gözden kaçırıldığı ve iptal edilen yazar kasa fişleri ile bunlara istinaden düzenlenen satış faturalarının sanki ayrı satışlar gibi hesaba katılarak mükerrer şekilde değerlendirme yapıldığı, dağıtıcı harici ikmal yapılmadığı, faturası ibraz edilmeyen bir motorinin istasyona giriş yapmadığı, otomasyon kayıtlarında şirkete ait istasyonda dağıtıcıdan satın alınarak tanklara dolumu yapılan ve dış satış ile pompalardan satışı gerçekleştirilen yakıt miktarlarının eşit ve sabit olduğu, herhangi bir kriter gözetilmeksizin üst sınırdan idari para cezasının verildiği, takdir yetkisinin amacı aşılarak idari işlemin tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 09/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.