T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/2172
Karar No:2024/5429
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Madencilik Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediyesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı 3.699,53 m² yüz ölçümlü arsa niteliğindeki taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca kapalı teklif usulüyle satışına ilişkin 07/11/2023 tarihinde yapılan ihalenin iptali ile irat kaydedilen 1.109.859,00-TL geçici teminat bedelinin kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davalı idarenin mülkiyetinde bulunan uyuşmazlık konusu taşınmazın satılması amacıyla 36.995.300-TL tahmini bedel ile ihaleye çıkarıldığı, şartnamede geçici teminat bedeli olarak 1.109.859,00-TL olarak belirlendiği, 07/11/2023 tarihinde yapılan ihalenin 62.000.000,00-TL teklif ile davacı şirket uhdesinde bırakıldığı, ihalenin 14/11/2023 tarihli başkanlık oluru ile onaylandığı, ... tarih ve ... sayılı ihale sonucu ve ödemeye davet yazısının 22/11/2023 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacı tarafından 07/12/2023 tarihli dilekçe ile taşınmaz üzerinde işgal bulunduğu, işgal sonlandırılmadan ihaleye çıkıldığından bahisle ihale bedeli yatırmayacağı, teminat mektubunun iade edilmesi talebiyle davalı idareye başvurduğu, akabinde bakılan davanın açıldığı;
Davacı şirket ve davalı idarelerin temel iddialarının karşılıklı olarak değerlendirilmesinin gerektiği, bu minvalde davacı şirketin temel iddiası olan ''...taşınmazın önemli özellik ve nitelikleri gerçekte olduğu şekliyle satış ilanı ve ihale şartnamesinde belirtilmediği, işgalli olan taşınmazın ihaleye çıkarıldığı''; davalı idarenin "şartnamenin 9. maddesinde taşınmaz üzerinde fuzuli işgal var ise ihaleyi kazanan yüklenici işgali kaldırmakla yükümlü olduğu ve Belediyenin bu konuda herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı şartı belirtildiği, söz konusu şartnameyi davacı şirket kabul edip imzalandığı" iddiaları ve diğer hususlar yönünden uyuşmazlığın irdeleneceği;
2886 sayılı Kanun'da satış ihalesi yapılacak taşınmaza ilişkin ihale ilanı ve şartnamesinde yer alması gereken hususların belirtildiği, bu kapsamda dava konusu ihalede satışı yapılan taşınmaza ilişkin adres, imar ve tapu bilgilerine ihale ilanı ve şartnamesinde yer verildiği, bunun yanı sıra ihaleden önce ihale şartnamesinin davacı tarafından temin edildiği ve "okudum, anladım ve kabul ediyorum" ibaresiyle imza altına alındığı, uyuşmazlık konusu ihale şartnamesinin 9. maddesinde de, "Taşınmaz üzerinde fuzuli işgal var ise ihaleyi kazanan yüklenici işgali kaldırmakla yükümlüdür. Belediyemizin bu konuda herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır." düzenlenmesinin yer aldığı;
Bu itibarla, satışı yapılacak ihale konusu taşınmaza teklif sunan ve ihale üzerinde kalan davacının ihale tarihinden önce şartnameyi elde ettiği ve ihale dokümanlarında yer alan şartları kabul ederek ihaleye teklif verdiği, davacının ihale sürecinde basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiği, dolayısıyla teklif sunulan taşınmazın şartlarını ihale öncesinde bildiği veya bilmesi gerektiği, bu kapsamda ihale konusu taşınmaza ilişkin ileri sürülen hususların ihale sürecini kusurlandırıcı nitelikte olmadığı anlaşıldığından, 2886 sayılı Kanun'un 2. maddesinde belirtilen açıklık ve rekabet, belirlilik ilkesine uygun olan, aynı Kanun'un 7, 11, 17 ve 18. maddelerinde tanımlanan şartname ve onay ile ilan şartlarını taşıyan, 2886 sayılı Kanun'un 36. maddesinde belirlenen genel usul olan kapalı teklif usulü ile yapılan ihalede hukuka aykırılık bulunmadığı;
Davanın, irat olarak kaydedilen geçici teminat bedelinin iadesine ilişkin kısmı yönünden; dava konusu ihalenin yukarıda yer verilen gerekçelerle ile hukuka uygun olduğu, ihale onaylandıktan sonra anılan Kanun'un 57. maddesine göre ihale kararının tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde ihale bedelinin alıcı tarafından ödenmesi gerektiği, aksi takdirde geçici teminatın irat kaydedileceği kuralının yer aldığı, ayrıca ihale şartnamesinin 10. maddesinde ihale bedeli ile diğer giderlerin süresinde ödenmemesi halinde teminat bedellerinin gelir kaydedileceğinin belirtildiği, ihale sonucu ve ödemeye davet yazısının davacıya 22/11/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davacının 07/12/2023 tarihli dilekçe ile ihale bedelini yatırmayacağını bildirdiği, bunun üzerine geçici teminatın irat kaydedildiği, bu itibarla, davacı tarafından ihale konusu taşınmaza ilişkin ileri sürülen hususların ihale sürecini kusurlandırıcı nitelikte olmadığı, davacının uhdesinde kalan ihale nedeniyle ihale sonrası ihale bedelini ödemekten kaçınmasını ve ihale işlemlerinde geçici teminatın iadesine gerektiren bir hukuki sakatlığın bulunmadığı, ihale onaylandıktan sonra ihale bedelinin ödenmesi daveti üzerine davacının ihaleden vazgeçmesi durumunda geçici teminatın iadesinin hukuken mümkün olmadığı, davacı tarafından ihale bedelinin verilen süre içerisinde ödenmediğinin sabit olduğu anlaşıldığından, irat kaydedilen geçici teminatın iadesinin de hukuken mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihalenin üzerinde kalması üzerine taşınmaz üzerinde araştırmalar yapıldığı, taşınmazın üzerinde işgal olduğu ve işgalcinin yapı kayıt belgesi aldığı, taşınmazın değerini düşürmemek amacıyla taşınmazın fiili durumunun ihale katılımcılarından saklandığı, 2886 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin emredici nitelikte olduğu, ihalenin hileli ve hukuka aykırı şekilde gerçekleştirildiği, taşınmaz üzerinde bulunan yapının mevcut hukuki durumu hakkında hiçbir araştırma yapılmadan karar verildiği, ihaleye konu taşınmazdan işgal bulunan alan ifraz edilerek yeniden satışa çıkarıldığı, şartname ve ilanlarda bilgi bakımından eksiklik olması durumlarında ihalenin feshedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu, ihale sürecinin ihale mevzuatına uygun olarak yapıldığı, ihale üzerinde kalan davacı şirketin kanuni süreler içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmediği, davacının beyanının aksine ihale şartnamesinde taşınmaza ilişkin tüm bilgilerin bulunduğu, basiretli tacir olma yükümlülüğüne sahip olan şirketin 62.000.000,00-TL teklif verdiği taşınmazda işgalci olduğunu ihale bittikten sonra öğrenmiş gibi davrandığı, kaldı ki şartnamenin 9. maddesinin davacı şirket tarafından kabul edilip imzalandığı, ihale süreci bittikten sonra söz konusu taşınmazla ilgili gerçekleşen iş ve işlemlerin davacının talebi ile herhangi bir hukuki bağlantısı bulunmadığı, İdare Mahkemesince yapılan incelemenin yeterli olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Her ne kadar dava ve temyiz dilekçelerinde, ihaleye konu taşınmazın üzerinde yirmi yılı aşkın süredir iki katlı betonarme binanın olduğu, betonarme bina sahibinin imar barışından faydalanmak için müracaat ettiği ve hak sahipliği belgesi/yapı kayıt belgesi aldığı beyan edilmiş ise de; Dairemizin 14/10/2024 tarihli ara kararı ile, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden, İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı 3.699,53 m² yüz ölçümlü arsa niteliğindeki taşınmazın üzerinde olduğu iddia edilen yapıya ilişkin olarak yapı kayıt belgesinin bulunup bulunmadığı, söz konusu yapı kayıt belgesine ilişkin olarak herhangi bir işlem tesis edilip edilmediğinin ve belgenin halen geçerli olup olmadığının sorulmasına, konuya ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine karar verildiği; ara karara cevaben verilen bila tarih ve ... sayılı İstanbul Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü yazısı ile ... tarih ve ... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün yazısı ve ekleri incelendiğinde, söz konusu parsele ilişkin herhangi bir yapı kayıt belgesine veya başvuruya rastlanılmadığı anlaşıldığından, davacının iddiası geçerli görülmemiştir.
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 12/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.