T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/2291
Karar No:2024/3706
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İhracat ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nce dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
03/07/2024 tarih ve 32591 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 161 sayılı Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 18. maddesiyle, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Onikinci Bölümü'ne eklenen Geçici 2. maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği 01/09/2024 tarihi itibarıyla vergi dairesi başkanlıklarının, bulundukları ilin adı ile Gelir İdaresi Başkanlığı'na bağlı defterdarlık olarak görevlerine devam edeceği kuralına yer verildiğinden, kapatılan Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı yerine Ankara Defterdarlığı'nın hasım mevkiinde olduğu görülerek dosyanın incelenmesine geçildi.
İNCELEME VE GEREKÇE :
USÛL YÖNÜNDEN:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; altıncı fıkrasında, bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu belirtilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin altıncı fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; yedinci fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, altıncı fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dâhi Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:
(...)
b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idarî işlemler hakkında açılan davalar.
(...)
(...) m) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." kuralına yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un Ek 1. maddesinde ise, "Bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar; her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz." kuralı yer almıştır.
Aktarılan düzenlemeler uyarınca, bölge idare mahkemelerince, konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalarda (yüz bin Türk lirası her takvim yılı başı itibarıyla güncellenmekte olup 2024 yılı itibarıyla söz konusu tutar 920.000,00-TL olarak belirlenmiştir) verilen kararlar temyiz edilebilecek kararlar arasında yer almıştır. Bu kapsamda temyiz başvurusu yapılan bölge idare mahkemesi kararı, konusu para ile ölçülebilen bir davaya ilişkin ise, temyiz merciince her yıl yeniden belirlenen tutarlar üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda kararın temyize tabi olup olmadığı belirlenmektedir.
Bununla birlikte, konusu para ile ölçülebilen davalarda verilen kararlar bakımından parasal miktarın hangi tarih itibarıyla esas alınacağı konusunda herhangi bir açıklık bulunmadığından, Danıştay içtihatları uyarınca söz konusu miktarın tespitinde bölge idare mahkemesinin karar tarihi esas alınmış, davanın konusunu oluşturan parasal tutarın bölge idare mahkemesi kararının verildiği tarih için belirlenen temyiz sınırının altında olup olmadığına göre temyize tabilik incelemesi yapılmıştır. Nitekim Dairemizin içtihadı da bu yönde olmuştur (Dairemizin 27/09/2023 tarih ve E:2023/3033, K:2023/3763 sayılı kararı).
Devam eden süreçte anılan maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan, "Konusu yüz bin Türk lirasını aşan (...)" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle itiraz yolu ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması üzerine, Anayasa Mahkemesi'nin 13/10/2023 tarih ve 32338 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 26/07/2023 tarih ve E:2023/36, K:2023/142 sayılı kararı ile anılan ibarenin iptaline, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (13/07/2024 tarihinde) yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.
Söz konusu iptal kararı sonrasında 02/08/2024 tarih ve 32620 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan 7524 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, "Konusu dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar."; aynı Kanun'un Ek 1. maddesi ise, "1. Bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar; her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz.; 2. 17 nci madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davaların belirlenmesinde davanın açıldığı; 45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde ise ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır. Ancak nihai karar tarihinden sonra parasal sınırlarda meydana gelen artış, bölge idare mahkemesinin kaldırma veya Danıştayın bozma kararı üzerine yeniden bakılan davalarda uygulanmaz." şeklinde değiştirilmiş ve anılan değişiklikler Kanun'un yayımı tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiş, aynı Kanun'un Geçici 1. maddesinin birinci fıkrasında ise, "Bu Kanunla 2577 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile ek 1 inci maddesinde yapılan değişiklikler, 13/7/2024 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar bölge idare mahkemelerince verilen kararlar hakkında da uygulanır. Bu kararların temyiz süresi; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tebliğ edilenler bakımından maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra tebliğ edilenler bakımından ise tebliğ tarihinden itibaren otuz gündür." kuralına yer verilmiştir.
Böylelikle, konusu para ile ölçülebilen davalarda bölge idare mahkemelerince verilen kararların temyize tabi olup olmadığına ilişkin olarak parasal sınırın hangi tarih itibarıyla dikkate alınacağına yönelik Kanun'da yer alan belirsizlik giderilmiş, söz konusu davalar bakımından temyize konu bölge idare mahkemesinin nihai karar tarihindeki parasal sınırın esas alınması yönünde düzenleme yapılmıştır. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı öncesinde Danıştay tarafından aynı kıstas esas alınarak değerlendirme yapıldığından, parasal sınır dikkate alınarak temyize tabiliğin değerlendirileceği davalarda önceki ve sonraki yasal düzenlemeler bakımından herhangi bir farklılık oluşmamıştır.
Nitekim Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından önce 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan, "Konusu yüz bin Türk lirasını aşan (...)" ibaresinde yer alan parasal miktar Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak 2024 yılı için 920.000,00-TL olarak belirlenmiş, anılan maddenin güncel hâlinde de aynı tutara yer verilmiştir.
Diğer yandan 7524 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin birinci fıkrasında, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile Ek 1. maddesinde yapılan değişikliklerin Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının yürürlüğe girdiği 13/07/2024 tarihi ile 7524 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 02/08/2024 tarihi arasında verilen kararlar hakkında da uygulanacağı belirtilerek konuyla ilgili herhangi bir kanunî boşluğun oluşmasının önüne geçilmiş, başka bir anlatımla iptal kararının yürürlüğü girdiği tarihin öncesinde ve yürürlük sonrasında yeni kanunî düzenleme yapılana kadarki dönem bakımından uygulama birliği sağlanmıştır.
Bu itibarla, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının yürürlüğünün dokuz ay süreyle ertelenmiş olması ve iptal edilen yasal düzenlemeyle yeni yasal düzenleme arasında temyize tabiliğin tespiti bakımından esas alınacak parasal miktar ile söz konusu miktarın hangi tarih itibarıyla dikkate alınacağına ilişkin herhangi bir farklılığın mevcut olmaması nedeniyle, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan, "Konusu yüz bin Türk lirasını aşan (...)" ibaresinin iptal edilmiş olduğu tarihte (henüz yeni kanuni düzenleme yapılmadan önce) verilen ve işbu davada temyize konu edilen bölge idare mahkemesi kararının temyize tabi olup olmadığının, bölge idare mahkemesi kararının verildiği tarih itibarıyla davanın konusunun 2024 yılı için belirlenen 920.000,00-TL'yi aşıp aşmadığının tespiti suretiyle belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, ... Cumhuriyet Başsavcılığı İdari Yaptırım Bürosu'nun ... tarihli ve Defter No:..., Karar No:... sayılı "İdari Yaptırım Kararı" ile 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 3. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca davacı şirketin 648.586,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği; söz konusu idari para cezasının tahsil edilmesine yönelik Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı Harçlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'nce ... tarihli ve ... sayılı, 648.586,00-TL tutarlı ödeme emrinin düzenlenerek davacı şirkete tebliğ edilmesi üzerine, söz konusu ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, davanın konusunun temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının verildiği 2024 yılı için miktar itibarıyla öngörülen temyiz sınırı olan 920.000,00-TL'nin altında kaldığı, ayrıca söz konusu davanın düzenleyici ve denetleyici kurul tarafından alınan kararlara karşı açılan bir dava niteliğinde de olmadığı anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesi'nce istinaf başvurusu üzerine verilen temyize konu kararın kesin olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, istinaf incelemesi üzerine kesinleşen kararlara karşı temyiz kanun yoluna başvurulması hukuken mümkün olmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararına yönelik temyiz isteminin incelenemeyeceği kuşkusuzdur.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2. Temyiz posta giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
3. Dairemiz kararının bir örneği Mahkeme'ce ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmek üzere dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca kesin olarak, 02/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.