T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/283
Karar No:2024/1691
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Emlak Danışmanlık Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü ile 11/07/2018 tarihinde 11.825 baş sığır alımı için Yurtiçi Hayvan Alım Sözleşmesi imzalayan davacı şirketin, sözleşmenin uygulanması sırasında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunduğundan bahisle aynı Kanun'un 26. maddesi uyarınca bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan 2 (iki) yıl süreyle yasaklanmasına ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 06/11/2019 tarih ve 30940 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 4734 sayılı Kanun'un 3. maddesinde düzenlenen istisna kapsamındaki bir işin yürütülmesi sırasında yasak fiil veya davranışların işlenmesi hâlinde, ihalelere katılmaktan yasaklama işleminin 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre değil, 4735 sayılı Kanun hükümlerine dayanılarak tesis edileceği, davacının, sözleşme konusu işin yürütülmesi sırasında yasak fiil veya davranışlarda bulunduğundan bahisle 4734 sayılı Kanun'un 58. maddesi uyarınca tesis edilen ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; her ne kadar dava konusu işlemde yasaklama kararının 4734 sayılı Kanun uyarınca tesis edildiği ifade edilmiş ise de, davacının yasaklanması yönünde getirilen teklifte, 4735 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile ihale Sözleşmesi'nin 27.1.b maddesinin dayanak alındığı ve 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunduğundan bahsedildiği görüldüğünden, yasaklama işleminin bu Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bu çerçevede Dairelerinin 15/06/2023 tarihli ara kararı ile davacıdan bu hususlara yönelik beyanlarının bulunup bulunmadığının sorulduğu, davacı tarafından sunulan dilekçede, uyuşmazlığa konu sözleşmelerin kamu ihale sözleşmesi niteliği taşımadığı, 4735 sayılı Kanuna tabi olmadığı, her iki sözleşme kapsamında şirketin tüm edimlerini ifa etmiş olduğu, sözleşmenin feshini ve kamu ihalelerine katılmaktan yasaklamayı gerektiren bir eylem veya davranışın olmadığı, savcılığın da şirketin ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin bir talebinin bulunmadığı, savcılığın yazısının sadece bir ihbar niteliği taşıdığı, yasaklama kararının usule ve hukuka aykırı olduğunun ileri sürüldüğü, olayda ise Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) ile 09/07/2018 tarihli (46.512 Baş Koyun/Koç) Yurtiçi Hayvan Alım Sözleşmesi ve 09/07/2018 tarihli (16.485 Baş Sığır) Yurtiçi Hayvan Alım Sözleşmesini imzalayan davacı şirketin kontrol ve idaresindeki araçta sahte hayvan küpeleri bulunması üzerine, şirketin Şartnameye uygun olmayan hayvanları piyasadan toplayarak ve piyasadan bu şekilde toplanan hayvanları Şartnameye uygun üretilen hayvan kulak küpelerini takmak suretiyle projeye uygunmuş gibi Genç Çiftçi Projesi kapsamında hak sahibi vatandaşlara verilmesine neden olduğu iddiasıyla başlatılan ve Ardahan Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen soruşturma kapsamında, davacı şirket yetkilileri hakkında kamu kurum ve kuruluşlarının zararına yönelik "Nitelikli Dolandırıcılık" suçunun işlendiği iddiasıyla iddianame düzenlendiği, şirket yetkilileri hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiği, UYAP (Ulusal Yargı Ağı Projesi) sistemi üzerinden bakılan anılan ceza mahkemesi dosyası ile dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin teminini üstlendiği hayvanların bir kısmının "tam ve sağlıklı" olduğunu gösteren kulak küpelerinin gerçek olmadığının tespit edildiği, dolayısıyla davacının hayvan teslimi konusunda sözleşme imzalayarak üstlendiği taahhüdünü sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği anlaşıldığından, eyleminin 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinde sayılan yasak fiil ve davranışlarda kaldığından bahisle aynı Kanun'un 26. maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine 2 (iki) yıl süreyle katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Mahkeme kararında hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına; 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu sözleşmelerin kamu ihale sözleşmesi niteliği taşımadığı, 4735 sayılı Kanuna tabi olmadığı, her iki sözleşme kapsamında şirketin tüm edimlerini ifa etmiş olduğu, sözleşmenin feshini ve kamu ihalelerine katılmaktan yasaklamayı gerektiren bir eylem veya davranışın olmadığı, savcılığın da şirketin ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin bir talebinin bulunmadığı, savcılığın yazısının sadece bir ihbar niteliği taşıdığı, yasak fiil ve davranışların ne olduğunun tam olarak tespit edilemediği, yasaklama kararının usule ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 17/04/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.