T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/2845
Karar No:2024/4546
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Elazığ Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... kayıt numaralı “Personel Taşıma Servis Hizmet Alımı İşi (2023-2024 Yılı)” ihalesine katılan davacının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17. maddesinin (a) bendine aykırı hareket ettiğinden bahisle aynı Kanun'un 58. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 24/02/2023 tarih ve 32114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davaya konu ihaleye 11 isteklinin katıldığı, davacının teklifinin sınır değerin üzerinde olduğu, ihale komisyonunca sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen 8 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden biri olan ... tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, ihale konusu işte kullanılacak 3 adet aracın kiralama giderini tevsik etmek amacıyla davacının tek ortağı ve yöneticisi olduğu dava dışı ... Turizm İnşaat Nakliye Tarım Hayvancılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınan 21/11/2022 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, 07/08/2020 tarih ve 10133 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi'nin incelenmesinden, davacının ... Turizm şirketinin tek kurucusu, tek ortağı ve şirketi münferiden temsile yetkili tek müdürünün olduğunun görüldüğü, bu bağlamda davacı ile ... Turizm'in aynı amaç ve iradeye sahip kişilikler olduğu, ...'ın, davacının da ihaleye katılan isteklilerden biri olduğu bilgisini haiz olmasına karşın ihale konusu işte kullanılacak 3 adet aracın kiralama giderini tevsik etmek amacıyla davacının tek ortağı ve yöneticisi olduğu şirketten fiyat teklifi aldığı, dolayısıyla iki istekli arasında danışıklı teklif verme ilişkisinin bulunduğu ve ihale şartlarını ve fiyatı etkilemek için danışıklı teklif oluşturdukları anlaşıldığından, davacının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17. maddesinin (a) bendi uyarınca "anlaşma veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırıldığından" bahisle 1 (bir) yıl süreyle kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; anılan ihalede istekli pozisyonunda olan ... tarafından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması üzerine yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin 28/12/2022 tarih ve 2022/UH.I-1692 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının aleyhine olan kısmının iptali istemiyle davacı tarafından açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyiz incelemesinde, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 21/12/2023 tarih ve E:2023/3317, K:2023/6126 sayılı kararıyla "...her ne kadar davacı ... ve ...'ın tekliflerini mutabakat yaparak sundukları, söz konusu tekliflerin danışıklı olduğu ileri sürülmüş ise de, anılan isteklilerin ihale tarihinde birbirlerinin tekliflerinden haberdar olabileceklerine, irade birliği çerçevesinde birlikte hareket etmiş olabileceklerine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasının ihaleye sunulan tekliflerin ve ihale yaklaşık maliyetinin açıklanmasından sonraki aşamaya ilişkin olduğu da dikkate alındığında ... tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifinin davacının tek ortağı ve yöneticisi olduğu şirketten alınmasının tek başına isteklilerin irade birliği içinde hareket ettiğine karine oluşturmayacağı, söz konusu durum dışında, isteklilerin rekabeti bozucu, ihale kararını etkileyecek tutum ve davranışlar içinde bulunduklarını ortaya koyan başkaca somut bilgi ve belge bulunmadığı, isteklilerin yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun açıkça ve tereddüte mahal bırakmaksızın ortaya koyulmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı..." gerekçesine yer verilerek iptal kararının onandığı görülmekte olup, bu haliyle davacı ile ...'ın dava konusu ihalede irade birliği içerisinde hareket ettikleri ve danışıklı olarak teklif sunduklarının somut bilgi ve belgelerle ortaya koyulamadığı, ... tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifinin davacının tek ortağı ve yöneticisi olduğu şirketten alınmasının tek başına isteklilerin irade birliği içinde hareket ettiğine karine oluşturmayacağı, bu durum, rekabeti bozucu, ihale kararını etkileyecek tutum ve davranış olarak kabul edilemeyeceğinden anlaşma veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırıldığından bahisle davacı hakkında tesis edilen yasaklama kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ... tarafından, davacının da ihaleye katılan isteklilerden biri olduğu bilgisini haiz olduğu halde, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, araçların kiralama giderlerini tevsik etmek amacıyla davacının tek kurucusu, tek ortağı ve şirketi münferiden temsile yetkili tek müdürü olduğu ... Turizm şirketinden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, bu durum adı geçen isteklilerin tekliflerini mutabakat yaparak sundukları, diğer bir deyişle ihale şartlarını ve fiyatı etkilemek için danışıklı teklif oluşturdukları hususunda kuvvetli kanı oluşturduğundan, dava konusu işlemin mevzuata uygun tesis edildiği, harçtan muaf olunduğundan yargılama giderleri içerisinde aleyhe harca hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 07/11/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10. maddesinde, 17. maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen isteklilerin ihale dışı bırakılması gerektiği belirtilmiş; aynı Kanun’un 17. maddesinde ise, anlaşma veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek yasak fiil ve davranışlar arasında sayılmış ve bu yasak fiil ve davranışlarda bulunan kişiler hakkında, Kanun’da belirtilen yasaklama hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
Öte yandan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “İhaleye fesat karıştırma” başlıklı 235. maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinde, “ihaleye katılmak isteyen veya katılan kişilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları” ihaleye fesat karıştırma suçunu teşkil eden fiiller arasında sayılmıştır.
Uyuşmazlık konusu ihalenin 18/11/2022 tarihinde gerçekleştirildiği, bahse konu ihaleye 11 isteklinin katıldığı, davacının teklifinin sınır değerin üzerinde olduğu, ihale komisyonunca sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen 8 istekliden 21/11/2022 tarihinde tebliğ edilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu ihaleye katılan ve aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ... tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, ihale konusu işte kullanılacak 3 adet aracın kiralama giderini tevsik etmek amacıyla davacının tek ortağı ve yöneticisi olduğu ... Turizm İnşaat Nakliye Tarım Hayvancılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınan 21/11/2022 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, 07/08/2020 tarih ve 10133 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi'nin incelenmesinden, ... Turizm şirketinin tek kurucusu, tek ortağı ve şirketi münferiden temsile yetkili tek müdürünün davacı ... olduğu belirlenmiş ve ... Turizm ile davacının aynı amaç ve iradeye sahip kişilikler olduğu tespit edilmiştir.
Buna göre; aşırı düşük teklif açıklaması sunan ...’ın, davacının ihaleye katılan isteklilerden biri olduğu bilgisini haiz olduğu, buna karşın ihale konusu işte kullanılacak 3 adet aracın kiralama giderini tevsik etmek amacıyla davacının tek ortağı ve yöneticisi olduğu ... Turizm şirketinden fiyat teklifi alınmasının, adı geçen isteklilerin tekliflerini mutabakat yaparak sundukları, bir diğer deyişle ihale şartlarını ve fiyatı etkilemek için danışıklı teklif oluşturdukları hususunda kuvvetli kanı oluşturduğu, ihale süreci devam ederken isteklilerden birinin, diğer isteklilerden herhangi birinin lehine diğer isteklilerin ise aleyhine olacak şekilde davranarak lehine davrandığı istekli ile ihale konusu işte irade birliğinin oluşmasına ve böylece ihalenin şartlarının değişmesine sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, "ihaleye teklif sunan davacı ve ... arasında danışıklı teklif verme ilişkisinin bulunduğu, anlaşma veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırıldığı" gerekçesiyle davacı hakkında tesis edilen yasaklama kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.