T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/2989
Karar No:2024/4730
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1. ...
2. ...
VEKİLLERİ : Av....
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...İdaresi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca 29/03/2024 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21. maddesinin (b) bendi uyarınca pazarlık usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Hatay İli Defne İlçesi Merkez 6. Bölge 2. Etap 477 Adet Konut ve 30 Dükkan İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" ihalesinin, mülkiyeti davacılara ait iken rezerv yapı alanı olarak belirlenen Hatay ili, Defne ilçesi, ... Mahallesi, ... parselde bulunan taşınmaz yönünden iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davalı idarece ihalenin 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi uyarınca pazarlık usulüyle yapılmasının sebebi olarak, doğal afet (deprem) ve öngörülemeyen olaylar nedeniyle ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olduğu hususunun gösterildiği, ayrıca geçici barınma merkezlerinde kalan depremzede vatandaşların acilen kalıcı ve güvenli yapılara geçmesinin sağlanması, yaşamlarını, fen ve sanat kurallarına ve standartlarına uygun, depreme dayanaklı, sağlıklı ve güvenli bir şekilde ikame ettirecekleri alanların oluşturularak mağduriyetlerinin giderilmesi açısından ihalenin ivedilikle sonuçlandırılmasının gerekli olduğu ve işin süresinin 240 takvim günü gibi kısa bir süre olarak belirlendiği hususları bir arada değerlendirildiğinde uyuşmazlıkta 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesinde belirtilen şartların gereçekleştiği anlaşıldığından, dava konusu ihalenin pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı;
Dava konusu ihaleye ilişkin ÇED Raporu alınmadığı iddiasının incelenmesinden; 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin "Çevresel etki değerlendirmesi uygulanacak projeler" başlıklı 7. maddesi uyarınca Toplu Konut Projelerinin ÇED raporu hazırlanması zorunlu olan projeler arasında olmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış;
İhale konusu alanın rezerv yapı alanı olarak tespitinin hukuka aykırı olduğu iddiasının incelenmesinden; 4734 sayılı Kanun'un "Uygulanmayacak hükümler" başlıklı 68/c maddesi uyarınca davalı idarece kamulaştırma, mülkiyet, arsa temini, imar işlemleri ve uygulama projesine ilişkin şartlar aranmaksızın ihaleye çıkılabileceği açık olup söz konusu iddia, davacılar tarafından uyuşmazlığa konu taşınmazın rezerv yapı alanından çıkarılması istemiyle yapılan başvurunun cevap verilmeyerek (zımnen) reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada inceleneceğinden, anılan iddiaya işbu davada itibar edilmediği belirtilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, maliki oldukları Hatay ili, Defne ilçesi, ... Mahallesi, ... parselde bulunan taşınmazın rezerv yapı alanından çıkarılması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle Hatay İdare Mahkemesinde açılan davada, davalı idarelerce söz konusu işlemin hukuka uygun olduğuna ilişkin bilgi ve belge sunulamadığı, anılan işlemin usulüne uygun olmadığı, dolayısıyla dava konusu ihalenin de dayanağının bulunmadığı, hukuka aykırı olduğu, söz konusu taşınmazın rezerv yapı alanı olarak belirlenmesine ilişkin iddialarının işbu davada da değerlendirilmesi, yürütmenin durdurulması taleplerinin kabul edilmesi gerektiği, Mahkeme kararının gerekçesiz olduğu, hak arama hürriyetinin kısıtlandığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, uyuşmazlığa konu taşınmazın da içerisinde bulunduğu alanın rezerv yapı alanı olarak belirlendiği, söz konusu alana ilişkin yapım faaliyetlerinin yerinde yapılacak kentsel dönüşüm stratejileri uyarınca yürütüldüğü, bu kapsamda dava konusu ihalenin 4734 sayılı Kanun'un 68/c maddesi uyarınca proje alanı ile ilgili ihale öncesi imar uygulamalarına ilişkin şartlar aranmaksızın gerçekleştirildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Mülkiyeti davacılara ait Hatay ili, Defne ilçesi, ... Mahallesi, ... parselde bulunan taşınmazın rezerv yapı alanından çıkarılması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle ...İdare Mahkemesinin ... esasına kayden açılan davada verilecek karar sonucunda Dairemizce temyiz incelemesi yapılması yönünde bekletme kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Davacıların adli yardım istemi İdare Mahkemesince kabul edildiğinden temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderlerinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davacılardan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına,
5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 13/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin (c) bendinde "rezerv yapı alanı", "Bu Kanun uyarınca gerçekleştirilecek uygulamalarda yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere, TOKİ'nin veya İdarenin talebine bağlı olarak veya resen Bakanlıkça belirlenen alanlar”; aynı maddenin (ç) bendinde "riskli alan" ise, “Zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan, Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan alan” olarak ifade edilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca 29/03/2024 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21. maddesinin (b) bendi uyarınca pazarlık usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Hatay İli Defne İlçesi Merkez 6. Bölge 2. Etap 477 Adet Konut ve 30 Dükkan İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" ihalesinin, mülkiyeti davacılara ait iken rezerv yapı alanı olarak belirlenen Hatay ili, Defne ilçesi, ... Mahallesi, ... parselde bulunan taşınmaz yönünden iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan davacılar tarafından, Hatay ili, Defne ilçesi, ... Mahallesi, ... parselde bulunan taşınmazı da kapsayan alanın (işbu dava konusu ihalenin yapıldığı alan) 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun uyarınca "rezerv yapı alanı" ilan edilmesi üzerine söz konusu taşınmazın rezerv yapı alanından çıkarılması talebiyle yapılan... tarih ve ... sayılı başvurunun süresi içerisinde cevap verilmeyerek reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında dava açtığı, UYAP üzerinden yapılan incelemede davanın devam ettiği ve henüz karara bağlanmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla,... İdare Mahkemesinin E:...sayılı dosyasında verilecek kararın bakılan davayı etkileyebilecek nitelikte olduğundan, adil yargılanma ilkesinin gerçekleşmesi açısından sözü edilen davada verilecek karar sonucunda Dairemizce temyiz incelemesi yapılması yönünde bekletme kararı verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.