T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/3176
Karar No:2024/5469
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Madencilik Nakliye
Petrol Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2. iddiaya ilişkin kısmının gerekçe yönünden temyizen incelenmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Karayolları 18. Bölge Müdürlüğünce 18/04/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü 182 ve 184 Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması" ihalesine yönelik olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin 22/05/2024 tarih ve 2024/UY.I-680 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı şirket tarafından itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülen 1. iddia yönünden yapılan değerlendirmede; dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı;
Davacı şirket tarafından itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülen 2. iddia yönünden yapılan değerlendirmede;
Davacı şirketin ihale dokümanına ilişkin 2. iddiasının şikayet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez itirazen şikayet başvurusunda yer aldığının görüldüğü, bu durumda, şikayet başvurusuna konu edilmeyen ve ihale dokümanına yönelik olan iddiaların ilk kez ihale tarihinden sonra yapılan itirazen şikayet başvurusunda ileri sürüldüğü dikkate alındığında, her ne kadar şikayet başvurusuna konu edilmeyen iddiaların itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle başvurunun şekil yönünden reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmamakta ise de, söz konusu iddialara yönelik başvurunun dokümana itiraz niteliğinde olduğu ve davacı tarafından söz konusu iddia/iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde ve her durumda ihale gününden üç iş günü öncesine kadar ileri sürülmesi gerekirken, bu sürelerin geçirildiği anlaşıldığından, davacının başvurusunun süre yönünden reddedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, mevzuat hükümleri uyarınca davacı tarafından öncelikle ihaleyi yapan idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, temyiz başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının temyize konu 2. iddiaya ilişkin kısmının Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü tarafından 18/04/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Karakolları 18. Bölge Müdürlüğü 182 ve 184 Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması" ihalesine ilişkin olarak davacı şirket tarafından ihale dokümanının mevzuata aykırı olduğundan bahisle yapılan şikayet başvurusunun reddi üzerine, Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvurusu 22/05/2024 tarih ve 2024/UY.I-680 Kurul kararı ile reddedilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kanun'un "İhalelere yönelik başvurular ve inceleme" başlıklı 54. maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri, şikayet başvurularının idareye, itirazen şikayet başvurularının ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılacağı, dilekçelerde, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin yer alması gerektiği, başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak başvurunun reddine karar verileceği; "İdareye şikayet başvurusu" başlıklı 55. maddesinin birinci fıkrasında, şikayet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce ihaleyi yapan idareye yapılacağı; "Kuruma itirazen şikayet başvurusu" başlıklı 56. maddesinde ise, idareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği, ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanların itirazen şikayete konu edilebileceği ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabileceği kurala bağlanmıştır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in "Başvuruların şekil unsurları" başlıklı 8. maddesinin onuncu fıkrasında, "İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” kuralı yer almıştır.
. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ'in "Kurum tarafından yapılacak işlemler" başlıklı 12. maddesinin ikinci fıkrasında, "İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15. maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesi kararının temyize konu 2. iddiaya ilişkin kısmı incelendiğinde;
Dairemizin tüm üyelerinin katılımıyla 12/07/2023 tarihinde yapılan toplantıda, idareye şikayet başvurusunda bulunulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağı, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülemeyeceği, şikayet başvurusunun Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususlarla ilgili idari usulün bir parçası olduğu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen on gün içerisinde ileri sürülmesi gerektiği, süresinde ileri sürülmeyen iddiaların süre aşımı sebebiyle Kurul tarafından incelenemeyeceği yönünde içtihat değişikliğine gidilmiştir.
Kamu İhale Kurumunun itirazen şikayet başvurularını şikayet dilekçesinde ileri sürülen iddialar ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlarla sınırlı olarak incelemesi gerekmektedir. Aksi halde, süresi içinde şikayet aşamasında ileri sürülmeyen hususlar yönünden Kanun'un aradığı "şikayet" aşaması atlanarak doğrudan itirazen şikayet yolu açılmış olacaktır ki, bu durum merci tecavüzü oluşturacağı gibi 4734 sayılı Kanun'un emredici bir hükmünün uygulanmaması sonucunu doğuracaktır.
Bu itibarla, şikayet dilekçesinde ileri sürülmeyen bir iddianın itirazen şikayet dilekçesinde ileri sürülmesi durumunda bu iddianın doğrudan Kurul tarafından incelenmesinin mümkün olmadığı dikkate alındığında, 2. iddiaya ilişkin olarak itirazen şikayet başvurusunun şekil yönünden de reddine dair Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, Mahkeme kararının temyizen incelenen kısmında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyize konu 2. iddiaya ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen davalı tarafından yapılan ...-TL temyiz yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davalıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 16/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.