T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/3208
Karar No:2025/214
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ... Limited Şirketi - ... İnşaat
Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Yatırım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21. maddesinin (b) bendi kapsamında pazarlık usulüyle ... tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Beysu Fabrika Binası Yapım İşi" ihalesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; toplumun temel ihtiyaçlarından biri olan içme suyu alanında paketleme ve şişeleme tesisi olarak kurulacak olan yeni Beysu fabrika binası yapım işinin pazarlık usulü ile ihaleye çıkarılmasının hukuka aykırı olduğu iddia edilmekte ise de, anılan fabrika binasına ait makinelerin yurt dışından sipariş edildiği, fabrika binasının bu makinelere göre tasarlanarak inşa edilmesi gerektiği, komplike bir yapı olduğu, yine 06 Şubat 2023 tarihinde meydan gelen deprem nedeniyle Türkiye genelinde 11 ilin etkilendiği, ülke genelinde pek çok inşaat malzemesi tedarikçisinin bu illere yöneldiği, pek çok inşaat faaliyetinin durma noktasına geldiği, temel yapı malzemesi tedarikinde sıkıntılar olduğu, bu gibi durumların yapılacak olan fabrika binası yapımının ciddi süreyle uzamasına neden olacağı, yine ülke genelinde birim maliyet fiyatlarının kısa sürelerle değişkenlik göstermesi gibi nedenlerle anılan yapım işinin hızlıca tamamlanması gerektiğinden, kurulacak tesisin niteliği, kamu açısından faydası, maliyeti gibi unsurlar da dikkate alındığında, 4734 sayılı Kanun'un 21. maddesinin (b) bendinde belirtilen koşulların oluştuğu anlaşıldığından, dava konusu ihale işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu ihalenin pazarlık usulüyle yapılabilmesi için aranan şartların oluşmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare ve davalı idare yanında müdahil tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozularak dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 15/01/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
4734 sayılı Kanun'a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel ihale usulü olduğu ve dolayısıyla 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerce yapılacak ihalelerde öncelikle açık ihale usulünün ve belli istekliler arasında ihale usulünün uygulanması gerektiği, diğer ihale usullerinin Kanun'da belirtilen özel hallerde kullanılabileceği, idarelerin, ihaleleri pazarlık usulü ile yapabilmeleri için, 4734 sayılı Kanun'un 21. maddesinde aranan şartların gerçekleşmesi gerektiği açıktır.
Uyuşmazlık konusu olayda, Beysu fabrika binasına ait makinelerin yurt dışından sipariş edildiği, fabrika binasının bu makinelere göre tasarlanarak inşa edilmesi gerektiği, komplike bir yapı olduğu, 06 Şubat 2023 tarihinde meydan gelen deprem nedeniyle Türkiye genelinde 11 ilin etkilendiği, ülke genelinde pek çok inşaat malzemesi tedarikçisinin bu illere yöneldiği, pek çok inşaat faaliyetinin durma noktasına geldiği, temel yapı malzemesi tedarikinde sıkıntılar olduğu, bu gibi durumların yapılacak olan fabrika binası yapımının ciddi süreyle uzamasına neden olacağı, yine ülke genelinde birim maliyet fiyatlarının kısa sürelerle değişkenlik göstermesi gibi nedenlerle anılan yapım işinin hızlıca tamamlanması gerektiği nedenleriyle dava konusu ihalenin 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi uyarınca pazarlık usulü ile yapılmasına karar verilmiş ise de, somut olay açısından 21. maddesinin (b) bendinde sınırlı olarak sayılan durumların gerçekleşip gerçekleşmediği noktasının irdelenmesi gerekmektedir.
Bu durumda, dava konusu ihalenin 4734 sayılı Kanun'un 21. maddesinin (b) bendinin aradığı şekliyle ''doğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması şeklinde belirlenen ihtimallerden birinin veya birden fazlasının varlığı hali'' durumu kapsamında olmadığı, ihale konusu yapım işine konu binanın ticari amaçla yapılan bir fabrika binası niteliğinde olduğu, ihale konusu işin 4734 sayılı Kanun'un 21. maddesinin (b) bendinde aranılan şekilde bir ivedilik arz etmediği anlaşıldığından, dava konusu ihale işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davacının temyiz isteminin kabul edilmesi ile İdare Mahkemesi kararının bozulması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile aksi yönde verilen karara katılmıyorum.