T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/3251
Karar No:2024/5502
TTEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediyesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Gümüşhane ili, ... Mahallesi, ... ada, ... (eski ...) parsel sayılı taşınmazın, 2886 ayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulü ile satışına ilişkin Gümüşhane Belediyesi Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı vekili tarafından, Gümüşhane Belediye Başkanlığına verilen 07/05/2024 tarihli dilekçe içeriğinin "Müvekkilim ... adına ekte sunulan yapı kayıt belgesi uyarınca mülkiyeti Belediye Başkanlığına ait ... Mahallesi ... ada ... parsel'deki kullanımı için yapı kayıt belgesi almıştır. Yapı kayıt belgesine konu yer belediye uhdesinde bulunmakta iken müvekkile ait yapı kayıt belgesi hakkında menfi bir işlem yapılmadan bu taşınmazın mülkiyeti tarafınızca 3. kişiye devredilmiş olunduğu öğrenilmiştir. İdare Mahkemesine taşıyacağımız için satış işlemlerine dair tarih ve sayı numarasının bildirilmesini arz ve talep ederiz...." olduğunun görüldüğü;
Bu durumda, dava konusu işlemin, davalı idareye verilen 07/05/2024 tarihli dilekçede de açıkça ifade edildiği üzere bu tarih itibarıyla öğrenildiği, dosyada mevcut dava konusu encümen kararında ve diğer evraklarda otuz günlük özel dava açma süresine dair bir bilginin yer almaması nedeniyle öğrenme tarihini izleyen günden itibaren genel dava açma süresi olan altmış gün içerisinde ve en son (06/07/2024 gününün hafta sonuna rastlaması nedeniyle) 08/07/2024 tarihine kadar dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında davalı idareye verilen 01/08/2024 tarihli başvurunun dava açma süresini canlandırmayacağı açık olduğundan, itiraza verilen 19/08/2024 tarihli cevabi yazı üzerine dava konusu Encümen kararının iptali istemiyle 28/08/2024 tarihinde açılan iş bu davanın esasının, süre aşımı nedeniyle incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, yapı kayıt belgesinin bulunduğu, dava konusu işlemin genel dava açma süresine tabi olduğu, 07/05/2024 tarihli dilekçenin bilgi alma mahiyetinde idareye yapılmış bir başvuru olduğu, bu nedenle davanın süresinde açıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
USUL YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, 07/05/2024 tarihli dilekçe ile mülkiyeti Gümüşhane Belediyesine ait Gümüşhane ili, ... Mahallesi, ... ada, ... (eski ...) parsel sayılı taşınmazın kullanımı için yapı kayıt belgesi alındığı ancak taşınmazın mülkiyetinin 3. kişiye devredildiğinin öğrenildiğinden bahisle satış işlemlerinin tarih ve sayısının bildirilmesi istemiyle davalı idareye başvurulduğu, daha sonra 01/08/2024 tarihli dilekçe ile uyuşmazlığa konu taşınmazın davacı adına yapı kayıt belgesi ve muhdesat kaydı aldığı, idarece tevhit işlemi yapılarak yeni bir parsel oluşturulduğu ve 3. kişiye devredilmiş olduğunun öğrenildiğinden bahisle tevhit ve satış işleminin iptali istemiyle tekrar davalı idareye başvurulduğu, söz konusu başvuruya Gümüşhane Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile cevabı üzerine, taşınmazın satışına ilişkin Gümüşhane Belediyesi Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle 28/08/2024 tarihinde davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılmasının, geri alınmasının, değiştirilmesinin veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulünün uygulanacağı; 2. fıkrasının (a) bendinde, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu; (b) bendinde ise, ivedi yargılama usulünde Kanun'un 11. maddesinin uygulanmayacağı kural altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı Kanun'un aktarılan hükümlerinin değerlendirilmesinden, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların ivedi yargılama usulüne tabi olduğu, bu usule tabi olan uyuşmazlıklarda dava açma süresinin otuz gün olduğu ve dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması istemiyle 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında yapılacak bir başvurunun işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmayacağı anlaşılmaktadır.
Anayasa'nın 125. ve 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı kurala bağlanmak suretiyle dava açma süresinin başlamasında "yazılı bildirim"in esas alınması öngörülmüş olup, hak arama özgürlüğünün kullanılması bakımından, idari işlemlerin idare tarafından ilgililere açık ve anlaşılabilir biçimde bildirilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenen, dava açma süresinin hesabında bildirim yerine ilanın esas alınarak sürenin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlamasına ilişkin kural, ilanı gereken düzenleyici işlemlere karşı açılan idari davalara yöneliktir.
Düzenleyici işlemler dışında kalan bireysel nitelikteki idari işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda ise, dava açma sürelerinin hesabında, işlemin ilgilisine tebliğ edildiği tarihin esas alınması gerekmekle birlikte, özellikle idarenin tesis ettiği işlemin doğrudan tarafı olmayan ve bu nedenle de idarece yazılı bildirim zorunluluğu bulunmayan kişilerin açacakları davalarda, bu kişilerin idari işlemi öğrenme tarihinin belirlenebildiği durumlarda, öğrenme tarihinin esas alınması gerektiği yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, Gümüşhane Belediyesine 07/05/2024 tarihinde verilen dilekçe ile taşınmazın mülkiyetinin 3. kişiye devredilerek satıldığının öğrenildiği açıkça ifade edildiğinden, dava konusu işlemin bu tarih itibarıyla öğrenildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, yazılı bildirim yapılmayan hallerde işlemin ilgililer tarafından öğrenildiği tarihten itibaren dava açma süresinin başlayacağı dikkate alındığında, davacının öğrenme tarihini izleyen günden itibaren otuz gün içinde (en geç 06/06/2024 tarihinde) dava açması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 28/08/2024 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu anlaşıldığından, davanın süre aşımı yönünden reddine yönelik Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 16/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.