T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/3297
Karar No:2025/1603
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Taşıma A.Ş. (...)
VEKİLLERİ : Av. A..., Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gaz Dağıtım A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nca (Kurul) 07/08/2003 tarihinden itibaren otuz yıl süreyle Adapazarı Büyükşehir Belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde kalan dağıtım bölgesinde doğal gaz dağıtım faaliyetinde bulunmak üzere dağıtım lisansı verilen davacı şirketin, Adapazarı Büyükşehir Belediyesi mücavir alan sınırlarındaki nihai ve serbest tüketicilere yönelik tüm dağıtım faaliyetlerinin şirketlerine devrine Enka-Intergen Santralini besleyen dağıtım hattının da dahil edilmesi için yaptığı başvurunun reddine ilişkin Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.’nin (BOTAŞ) ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına rağmen, devrin yapılmaması nedeniyle Enka-Intergen Santraline doğal gaz taşıyan hat ve tesislerden geçen Aralık 2006 dönemine ait (3) günlük toplam doğal gaz miktarı üzerinden taşıma bedeli üst sınırı esas alınarak hesaplanacak taşıma ücretinin ödenmesi istemiyle 26/02/2007 tarihinde yaptığı başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemin iptali ile taşıma ücretinin tahakkuk ettiği tarihten ödemenin yapılacağı tarihe kadar, 3095 sayılı Kanun’un 2. maddesi uyarınca T.C. Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişken faizi ile birlikte tazmini istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30/03/2022 tarih ve E:2020/20, K:2022/1057 sayılı bozma kararı üzerine verilen kararda; davacı şirketin taşıma bedellerinden kaynaklı zararının, 4646 sayılı Kanun'un 11. maddesi ve uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte olan düzenleyici işlemlerde belirtilen usul ve esaslar dahilinde tespit edilmesi gerektiği anlaşıldığından, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için gerekli görüldüğünden, Mahkemelerinin 23/10/2023 tarihli ara kararıyla dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, anılan ara kararı üzerine hazırlanan bilirkişi raporunda davacının gerçekleşmiş bir zararının bulunduğunun ortaya konduğu;
Buna göre, Mahkemelerince yaptırılan bilirkişi incelemesinde, dosyadaki bilgi ve belgelerin yanı sıra davacı şirketin devir öncesi ve sonrasında belirlenen tarifeleri, bu tarifelerde hangi metodolojinin kullanıldığı, bu tarifelerden hangilerine dava açılıp hangilerine açılmadığı, açılan davalarda (Devrin geç yapıldığından bahisle tazminat istemli olarak açılan diğer davalar dahil) verilen yargı kararları, devir öncesi ve sonrasında belirlenen tarifelerin birbirine olan etkisi, tarifelerle doğrudan ilişkili olan ve devrin gecikmesine bağlı olarak ilgili dönemde Enka Santralini besleyen dağıtım hattı için davacı şirket tarafından yapılamayan yatırımlar ve işletme giderleri ile sonraki yıllarda yapılan yatırımlar ve işletme giderleri gibi hizmet maliyetleri ve ilgili dönemde şirkete sağlanması gereken makul karlılık tutarı dikkate alınarak ve davacı şirket tarifesi ve zararının bu unsurlar ile 4646 sayılı Kanun ve Doğal Gaz Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nde yer alan diğer hususlar gözetilerek belirlenmek suretiyle davacının 93.385-TL zararının olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varışmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline, 2006 Aralık ayına ilişkin (3) günlük zararının başvuru tarihi olan 26/02/2007 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin kabulüne, fazlaya ilişkin faiz istemlerinin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, bilirkişi raporunda hesaplamaya esas alınan ... sayılı Kurul kararının tesis edilmesine dayanak olan yargı kararının Danıştay tarafından esastan bozulduğu, bu nedenle hesaplamalara esas alınamayacağı, bilirkişi raporuna karşı yapmış oldukları itirazların dikkate alınmadığı, bilirkişilerce birtakım varsayımlara dayanılarak zararın kesinliği ve belirlenebilirliği ilkesine aykırı olarak hesaplama yapıldığı, mevcut uyuşmazlıkta hesaplamanın EPDK tarafından yapılması gerektiği, bilirkişilerce de hesaplamanın EPDK tarafından yapılması gerektiğinin kabul edildiği, AGDAŞ özelinde Kurul tarafından ..., ... ve ... sayılı Kurul kararları bulunmasına karşın bilirkişiler tarafından değerlendirme yapılırken bu kararların dikkate alınmadığı, bir an için 3403 sayılı Kurul kararının ayakta olduğu kabul edilse dahi bir başka dönem verilerinin enflasyon ile güncellenerek tarife belirlenmesinin hukuken mümkün olmadığı, aksi durumda bir kez belirlenen tarifenin yıllarca uygulanması gerektiği, bir dönemdeki tarife hesaplamasının sonraki döneme esas alınmasının Danıştay tarafından da kabul edilmediği, ENKA tesislerinin devrinden önceki tarifeler dikkate alınamadığı gibi aynı nedenle devirden sonraki dönem tarifelerinin de dikkate alınmaması gerektiği, ... sayılı Kurul kararı ile belirlenen tarifenin tüm Adapazarı bölgesi için belirlenmiş olduğu, tüm bölge için EPDK tarafından belirlenen bedeller ile bilirkişiler tarafından belirlenen bedeller arasında yaklaşık 4,5 kat fark olduğu, davacı tarafından bildirilen işletme giderlerinin doğrudan hesaplamaya baz alındığı, bu verilerin EPDK nezdinde teyit edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İİNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
12/09/1996 tarih ve 96/9481 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla, davacı şirket Adapazarı Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde doğal gaz tesisi kurma, işletme ve doğal gaz satışı yapma hususunda yetkilendirilmiştir.
4646 sayılı Kanun uyarınca şirketin dağıtım faaliyetini sürdürebilmesi için Adapazarı Büyükşehir Belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde kalan dağıtım bölgesinde doğal gaz dağıtım faaliyetinde bulunmak üzere... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla 30 yıl süreli dağıtım lisansı verilmiştir.
Davacı şirket Adapazarı Büyükşehir Belediyesi mücavir alan sınırları içerisindeki nihai ve serbest tüketicilere yönelik tüm dağıtım faaliyetlerinin kendilerine devri kapsamına Enka-lntergen Santralini besleyen doğal gaz dağıtım hattının da dahil edilmesi için başvuruda bulunmuştur.
Anılan başvuru, söz konusu hattın dağıtım hattı değil, yüksek basınçlı bir iletim hattı olduğu, Yap-İşlet modeli ile kurulan Enka-lntergen Santrali ile doğal gaz satış sözleşmesi imzalandığından bahisle ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedilmiştir.
Bunun üzerine, işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...İdare Mahkemesince, Enka-lntergen Santralini besleyen doğal gaz dağıtım hattının da Adapazarı Büyükşehir Belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde yer aldığından davacı şirketin dağıtım lisansı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararı verilmiştir.
İptal kararı üzerine davalı idare tarafından yapılan temyiz başvurusu sonucunda, Dairemizin 05/12/2006 tarih ve E:2006/1368, K:2006/4628 sayılı kararıyla, ...İdare Mahkemesinin anılan kararı onanmıştır. Bu karara karşı, davalı idare tarafından yapılan karar düzeltme başvurusu da yine Dairemizin 17/04/2007 tarih ve E:2007/272, K:2007/2287 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Bu defa, davacı şirketin ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına rağmen, devrin yapılmaması nedeniyle Enka-Intergen Santraline doğal gaz taşıyan hat ve tesislerden geçen Aralık 2006 dönemine ait (3) günlük toplam doğal gaz miktarı üzerinden taşıma bedeli üst sınırı esas alınarak hesaplanacak taşıma ücretinin ödenmesi istemiyle 26/02/2007 tarihinde yaptığı başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemin iptali ile taşıma ücretinin tahakkuk ettiği tarihten ödemenin yapılacağı tarihe kadar, 3095 sayılı Kanun’un 2. maddesi uyarınca T.C. Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişken faizi ile birlikte tazmini istenilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (4) numaralı alt bendinde, “Perakende Satış Tarifesi: Dağıtım şirketleri en ucuz kaynaktan gaz temin ettiklerini, verimli ve güvenli işletmecilik yaptıklarını ispat etmek zorunda olup, lisans süresi içerisinde de bu yükümlülüğe uymak zorundadır. Dağıtım şirketinin birim gaz alım fiyatı, birim hizmet bedeli, amortisman bedelleri ve diğer faktörlerden meydana gelecek olan perakende satış fiyatları ve tarife esasları Kurumca belirlenir. Belirlenen perakende satış fiyatının dışında tüketicilerden herhangi bir ad altında ücret talep edilemez. Perakende satış tarifeleri enflasyon ve diğer hususlar göz önüne alınarak, dağıtım şirketlerinin Kuruma başvurması hâlinde yeniden tespit edilebilir. Kurum bu fiyatların tespitinde hizmet maliyeti, yatırıma imkân sağlayacak makûl ölçüde kârlılık ve piyasada carî olan doğal gaz alış fiyatlarını ve benzeri durumları dikkate alır. Kurulun onayladığı tarifelerin hüküm ve şartları, bu tarifelere tabi olan tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” kuralına yer verilmiştir.
Mülga Doğal Gaz Piyasası Tarifeler Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı alt bendinde, dağıtım şebekesinin, bir dağıtım şirketinin belirlenmiş bölgesinde, işlettiği doğal gaz dağıtım tesislerini ve boru hatlarını ifade ettiği belirtilmiş; (24) numaralı alt bendinde ise, taşıma bedelinin, dağıtım şirketi tarafından bir kWh doğal gazın nakli karşılığında alınacak bedel olduğu kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasına sunulan bilirkişi raporunda özetle, "Mahrum kalınan gelirin belirlenmesinde, aynı statüde değerlendirilen ve mevcut şirketler olarak anılan 7 doğal gaz dağıtım şirketinin tarifelerinin birbirlerine emsal alınabilmesi mümkün bulunmamaktadır. Zira, 3580 sayılı Doğal Gaz Dağıtım Şirketleri için Tarife Hesaplama Usul ve Esasları'nın yürürlüğe girdiği 31/12/2011 tarihine kadar doğal gaz dağıtım şirketlerinin tarifelerinin belirlenmesine yönelik olarak ortak bir metodoloji bulunmamakta, bu şirketlerin aralarında birçok yönden farklılıklar bulunmaktadır.
Mahrum kalınan gelirin belirlenmesinde, olayın mahiyeti gereği geçmişe yönelik bir belirleme yapılması gerekmekte ve bu husus beraberinde bir çok belirsizliği ortaya çıkardığı gibi, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun daha sonraki yıllarda geliştirdiği metodolojilerin uyuşmazlık dönemlerine uygulanabilmesini de imkansız kılmaktadır. Zira, uyuşmazlık döneminde uygulanmış tek bir metodoloji bulunmamakta, hatta bir şirket için hesaplanan tarifenin tüm şirketler hakkında uygulanması yoluna gidildiği dönemler dahi bulunmaktadır. Dolayısıyla elimizde şirketlere ilişkin verilerin yerlerine konulması suretiyle tam, kesin ve doğru sonuca ulaşabileceğimiz tek bir şablon bulunmamaktadır.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarife belirlemesinde, belirli bazı parametrelerin yanı sıra birtakım takdirlerde de bulunmaktadır. Söz konusu tarife belirleme süreci özetle aşağıdaki gibidir.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından tarife belirlemesi yapılırken, tüm şirketlerin faaliyet ve kapasitesi göz önünde bulundurulmak suretiyle, ilgili şirketin tüm faaliyetlerini kapsayacak şekilde ve yapılan/öngörülen yatırım, yatırıma ilişkin amortisman tutarı, işletme giderleri ve makul getirinin de dikkate alınmasıyla elde edilmesi öngörülen toplam gelir gereksinimi takdir edilmekte, daha sonra bu gelir yine EPDK tarafından takdir edilen oranlara göre serbest ve serbest olmayan tüketicilere (abone) paylaştırılmakta, elde edilmesi öngörülen toplam gelirin şehir içinde yerleşik tüketicilere (serbest olmayan tüketici-abone) ayrılan tutarının yine aynı tüketicilere dağıtılması öngörülen/takdir edilen toplam doğal gaz satış miktarına bölünmesiyle abonelere uygulanacak tarife (birim hizmet ve amortisman bedeli) belirlenmekte, öngörülen/takdir edilen yıllık gelir gereksiniminin kalan tutarının yani serbest tüketici olarak adlandırılan ve uyuşmazlık konusu dağıtım hatları kullanılmak suretiyle kendilerine doğal gaz taşıma hizmeti sunulan tüketicilerden elde edileceği öngörülen/takdir edilen yıllık gelirin yine aynı serbest tüketicilere dağıtılması öngörülen/takdir edilen toplam doğal gaz satış miktarına bölünmek suretiyle serbest tüketicilere uygulanacak taşıma bedeli yani tarife belirlenmektedir.
Yukarıda yer verilen hususlardan da görüleceği üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, öncelikle tarife belirlemesi yapılacak şirketin ilgili dönemdeki yatırımını, yatırıma ilişkin amortisman tutarını, işletme giderlerini ve makul getirişini birlikte dikkate almak, ayrıca birtakım öngörülerde/ takdirlerde bulunmak suretiyle ne tutarda gelir elde edileceğini öngörmekte/takdir etmekte, daha sonra bu tutarı öngörülen/takdir edilen doğal gaz satış/taşıma miktarlarına bölmek suretiyle tarifeyi belirlemektedir.
Tarife belirlenirken dikkate alman unsurlar, yatırım, yatırıma ilişkin amortisman tutarı, işletme giderleri, makul getiri ve satılan/taşınan gaz miktarı olmaktadır. Dolayısıyla bu unsurlardan birinde meydana gelecek artış ya da azalış doğrudan tarifeyi etkileyecektir. Uyuşmazlık konusu Enka-İntergen Santrallerini besleyen dağıtım hattından taşınan doğal gaz miktarı oldukça fazladır ve bu fazlalık tarifeyi değiştirecektir. Bu nedenle söz konusu dönemde uygulanan tarifenin/tarifelerin hesaplamalara esas alınması mümkün değildir.
İzah edilen bu süreçten de anlaşılacağı üzere, Bilirkişi Heyetimizin, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun yerine geçerek, uyuşmazlık dönemine gidip, tüm verilere hakim olup, birçok hususta takdirde bulunması ve buna göre bir tarife belirlemesi hem mümkün değildir, hem de böyle bir belirleme, yapılacak takdirler nedeniyle tam ve kesin sonuçlar ortaya koyamayacağı gibi tarafların haklı itirazlarına da konu olacaktır.
Ancak, EPDK'nın doğal gaz piyasasını denetim ve gözetleme görevinin olduğu ve uyuşmazlığa ilişkin dönemlerin hemen akabinde, Mart 2008 döneminden itibaren Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından alınan Kurul Kararları ile belirlenerek fiilen uygulanan tarifeden/taşıma bedellerinden yararlanılması ve davacı şirketin mahrum kaldığı gelirin buna göre hesaplanması mümkün bulunmaktadır. Keza, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nca belirlenen tarifelerin şirketlere ilişkin dönemsel uygulamaları da yine ilgili Kurumca, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ...tarih ve ... sayılı Kurul Kararı ve benzer diğer kararlarında belirlenen usul ve esaslarda olduğu gibi enflasyon ile güncellenerek yapılmaktadır. ... ve ... sayılı Kurul Kararları ile belirlenen Doğal Gaz Dağıtım Şirketleri İçin Tarife Hesaplama Usul ve Esaslarında da enflasyon ile güncelleme yer almıştır. Bu anlamda, mahrum kalınan gelirin tespitinde Mart 2008 sonrası belirlemelerin esas alınması Kurul'ca belirlenen içtihat ile de uyumlu olacaktır.
Raporun önceki bölümlerinde belirtildiği üzere, BOTAŞ ve AGDAŞ tarafından Mahkemeye verilen bilgilere göre, uyuşmazlığa konu teşkil eden Enka-İntergen Santrallerini besleyen doğal gaz dağıtım hattı 01/03/2008 tarihinde BOTAŞ tarafından AGDAŞ'a devredilmiştir.
Enka-İntergen Santrallerini besleyen doğal gaz dağıtım hattının BOTAŞ tarafından AGDAŞ'a devredildiği 01/03/2008 tarihinden itibaren, AGDAŞ tarafından anılan hatlar ile verilecek doğal gaz taşıma hizmetine ilişkin taşıma bedeli üst sınırı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından alınan ve 21/03/2008 tarihli ve 26823 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... tarihli ve ... sayılı Kurul Kararı ile 0,001723 YTL/m3 (0,00016194 YTL/kWh) olarak tespit edilmiştir.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından AGDAŞ ile ilgili olarak alınan ve 28/02/2008 tarih ve 27155 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan... tarih ve ... sayılı Kurul Kararında, 01/03/2009 tarihinden itibaren AGDAŞ tarafından yapılacak doğal gaz taşıma hizmetine ilişkin taşıma bedeli üst sınırı 0,002536 TL/m3 (0,00023835 TL/kWh) olarak tespit edilmiştir.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından AGDAŞ ile ilgili olarak alman ve 11/11/2009 tarih ve 27403 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... tarih ve... sayılı Kurul Kararında, AGDAŞ'ın 2009 yılı Kasım ayı için uygulayacağı taşıma bedeli üst sınırı 0,003967 TL/m3 (0,00037284 TL/kWh) olarak tespit edilmiştir.
EPDK'nın her üç kararı içinde dava açılmış ve halen yargılama süreci devam etmektedir.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından AGDAŞ ile ilgili olarak alınan ve 09/09/2011 tarihli ve 28049 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... tarihli ve ... sayılı Kurul Kararında 2009 yılı Mart ayı taşıma bedeli 0.004998 olarak hesaplanmış ve ... sayılı Kurul Kararında belirlenen usul ve esas çerçevesinde enflasyon ile güncellenerek 2011 yılı Eylül ayı için taşıma bedelinin hesaplaması yapılmıştır.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından AGDAŞ ile ilgili olarak ... sayılı kurul kararının iptali üzerine 25/08/2012 tarihli ve 28392 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15/08/2012 tarih ve ... sayılı Kurul Kararı alınmıştır.
Yukarıda belirtildiği üzere, AGDAŞ tarafından 01/03/2008 tarihinden itibaren uygulanacak taşıma bedeli üst sınırı ... sayılı, 01/03/2009 tarihinden itibaren uygulanacak taşıma bedeli üst sınırı ise ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararları ile belirlenmiş, AGDAŞ tarafından söz konusu kararlara karşı dava açılmış, ... sayılı Kararla ilgili olarak verilen yürütmeyi durdurma Kararı üzerine ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararı alınmış, ... sayılı Kararla ilgili olarak verilen yürütmeyi durdurma kararı üzerine ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararı alınmıştır. Daha sonra ... sayılı Kararın iptali üzerine ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararı alınmıştır.
EPDK'nın mahkemeye verdiği bilgiye göre; ... sayılı Kurul kararının iptali talebiyle dava açılmamış ve söz konusu karar Kurul tarafından yürürlükten kaldırılmamış; yine ... sayılı Kurul Kararının iptali talebiyle açılan dava mahkeme kararıyla reddedilerek söz konusu hüküm kesinleşmiş ve söz konusu karar Kurul tarafından yürürlükten kaldırılmamıştır.
Ancak; ... ve ... sayılı kararlar görüleceği üzere ...,... ve...ayılı kararlar ile ilintili olup bu kararlar ile ilgili yargılama süreci de devam etmektedir. Dolayısıyla yargılama sonucundan ... ve ... sayılı kararlarında etkileneceği açıktır. Bu nedenle mahrum kalınan gelirin tespitinde bu kararlardan yararlanılmasının uygun olmayacağı değerlendirilmektedir.
Raporun 4.3 bölümünde belirttiğimiz hususlar değerlendirildiğinde mahrum kalınan gelirin (zararın) tespitinde 3580 Sayılı Metodoloji veya 7139 Sayılı Metodoloji ile belirlenen tarifelerin kullanılabileceği düşünülmektedir.
Ancak;
-7139 sayılı Kurul Kararını esas alınarak mahrum kalınan gelirin (zararın) tespitinin yeni tartışmalara yol açmaya açık olması (ortalama alınması nedeniyle),
-Enflasyon ile güncellemede kullanılan ÜFE'nin, 7139 Sayılı Metodolojide TÜFE olarak değiştirilmesi,
-Enflasyonla güncellemede en sağlıklı sonucun elde edilmesinde güncellenen değerlerin mümkün olduğunca birbirine yakın ve benzer dönemleri içermesinin uygun olduğu,
-Davaya konu dönemde yıllık gelir gereksinimini hesaplama metodolojisinin 3580 Sayılı Metodolojiye daha yakın hususlar içerdiği,
-3580 Sayılı Metodoloji ile belirlenen tarifelerde de ihtilafın olmadığı
hususları birlikte değerlendirildiğinde mahrum kalınan gelirin (zararın) tespitinde 7139 Sayılı Metodolojiye nazaran 3580 Sayılı Metodoloji ile belirlenen tarifelerden yararlanılmasının daha uygun olacağı sonucuna varılmaktadır.
Bu sonuca göre, bilirkişi heyetimizce, ENKA İntergen Santrallerini besleyen dağıtım hattının geç devredilmesi nedeniyle AGDAŞ Adapazarı Gaz Dağıtım AŞ'nin davaya konu üç gün (29-30-31 Aralık 2003) için mahrum kaldığı gelirin (zararın) 93.385-TL olduğu değerlendirilmektedir." yönünde görüşlere yer verildiği görülmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir."; 282. maddesinde, "Hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir." kurallarına yer verilmiştir.
Bilirkişilik kurumu, hakime, önüne gelen bir ihtilafı çözmek için gerekli olan özel ve teknik bilgiyi sağlamak amacıyla ortaya çıkmış olup uyuşmazlığı çözen kararı verme görev ve yetkisi sadece hakime aittir. Hakim, bilirkişi raporunda varılan sonucu uygun görmemekle birlikte raporda yazılı özel ve teknik açıklamalardan bakılan davada başlangıçta eksik olan özel ve teknik bilginin sağlandığı kanaatine ulaşırsa yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırmadan gerekçesini göstererek raporun aksine de karar verilebilecektir.
Bilirkişi Raporu'nda uyuşmazlık konusu zararın hesabında ortaya konan gerekçeler ve hesaplama metodu bir bütün olarak incelendiğinde uyuşmazlığın çözümüne esas alınabileceği görülmektedir.
Ancak, bilirkişilerce hesaplamada davaya konu dönemde yıllık gelir gereksinimini hesaplama metodolojisinin 3580 sayılı Kurul kararı ile kabul edilen metodolojiye daha yakın hususlar içerdiğinden bahisle anılan metodoloji dikkate alınmasına karşın bilirkişilerce ortaya konan hesaplama metodunda, uyuşmazlık dönemine en yakın dönem olan davacı şirketin taşıma bedeli üst sınırının belirlenmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Dairemizin 13/11/2023 tarih ve E:2018/1482, K:2023/4704 sayılı kararı ile iptal kararı verildiği anlaşılmaktadır. Anılan iptal kararında yer verilen gerekçe dikkate alınarak yeniden tesis edilen 2008 yılına ilişkin taşıma tarifesi EPDK'dan temin edilerek, bilirkişilerce yapılan aynı hesaplamanın anılan tarifeye göre uyarlanması için ek bilirkişi raporu alınarak bir karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, yapılan incelemede, bilirkişilerce taraflar arasındaki davalarda yapılacak ortak incelemeye esas olmak üzere ... İdare Mahkemesinin 11/06/2020 tarihli ara kararı ile "Enka Intergen Santrallerine verilen doğal gaz ile ilgili olarak, devir tarihinden 31/12/2010 tarihine kadar, aylık dönemler itibarıyla şirketinizce katlanılan işletme, bakım vb. gider tutarlarına ilişkin olarak, giderlerin mahiyeti hakkında ayrıntılı açıklamalara yer verilmek suretiyle oluşturulacak tabloların (excel) kağıt ortamındaki çıktıları ile söz konusu tabloların CD ortamındaki kayıtlarının gönderilmesinin istenilmesine" karar verildiği, davacı tarafından 26/06/2020 tarihinde kayıtlara alınan dilekçesinin ekinde "Devir Tarihinden Sonra ENKA-İNTERGEN Santrali İşletme ve Bakım Maliyetleri (TL)" başlıklı bir tablonun sunulduğu, ara kararı cevabında sunulan CD içinde de yalnızca aynı tablonun excel versiyonunun bulunduğu, anılan tablonun davacı tarafından oluşturulduğu ve herhangi bir dayanak belgenin sunulmadığı, bu durumda, işbu bozma kararı sonrasında yapılacak yeni hesaplamada dikkate alınacak tarife 2008 yılı olduğuna göre 2008 yılına ilişkin Enka-İntergen santrali işletme ve bakım maliyetlerinin EPDK nezdinde teyit edilerek tespit edilen tutarların hesaplamada esas alınması gerektiği de açıktır.
Ayrıca, davalı idare, bilirkişiler tarafından hesaplamaya esas alınan 3 günlük tüketim miktarının hatalı olduğunu, yaklaşık iki kat fazla alındığını, ilgili dönem için kendi bildirimlerinin 15.368.869 Sm³ olduğu, davacının dilekçesi ekinde bu miktarın 15.580.000 Sm³ olarak yer aldığı, buna karşılık bilirkişilerce hesaplamada 25.255.591 Sm³ çekiş miktarının esas alındığı ileri sürülmektedir. Bu durumda, ilgili döneme ilişkin çekiş miktarındaki uyuşmazlık giderilmeden bir hesaplama yapılamayacağından, söz konusu miktarın da EPDK nezdinde teyit edilerek hesaplama yaptırılması gerekmektedir.
Bu itibarla, temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davalı idareye iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 17/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.