T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/3348
Karar No:2025/425
MÜDAHALE İSTEMİ HAKKINDA KARAR
... İnşaat Enerji Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili Av. ... tarafından, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce 09/08/2024 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında pazarlık usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Batman Çayı Islahı 4. Kısım" ihalesinin iptali istemiyle Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne karşı açılan davada, dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davalı idare tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine, ... Yapı A.Ş. vekili Av. ... tarafından verilen davalı idare yanında davaya müdahale istemini içeren dilekçe incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde ise, üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, fer'i müdahil olarak davada yer alabileceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, müdahale isteminde bulunan ... Yapı A.Ş.'nin davaya müdahalede hukuki yararının bulunduğu anlaşıldığından, davalı idare yanında MÜDAHALE İSTEMİNİN KABULÜNE, 29/01/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda davaya müdahale konusunda özel bir hüküm bulunmamakla birlikte "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde uygulanmak üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıfta bulunulan haller arasında "üçüncü şahısların davaya katılması" konusu da sayılmıştır.
6100 sayılı Kanun'un 65. maddesinde asli müdahale düzenlenmiş; "Fer'i müdahale" başlıklı 66. maddesinde, "Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilir.";
"Tahkikatın konusu" başlıklı 143. maddesinde ise, "(1) Tarafların davada ileri sürdükleri bütün iddia ve savunmalar birlikte incelenir. (2) Hâkim, muhakemeyi basitleştirmek veya kısaltmak için resen veya taraflardan birinin talebi üzerine tahkikatın her aşamasında iddia veya savunmalardan birinin veya bir kısmının diğerinden önce incelenmesine karar verebilir." kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, bakılan davada ... İdare Mahkemesi tarafından ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, sonrasında ... Yapı A.Ş. vekili tarafından 02/12/2024 tarihinden UYAP üzerinden sunulan dilekçeyle dava konusu ihalenin üzerinde bırakıldığı belirtilerek, 6100 sayılı Kanun'un 66. maddesi kapsamında davalı idare yanında davaya fer'i müdahale isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Fer'i müdahale isteminde bulunulduğunun tespitinin ardından, davanın hangi aşamasında kadar bu istemde bulunulabileceğinin tespit edilmesi zorunludur.
6100 sayılı Kanun'un 66. maddesinde, fer'i müdahilin, taraf yanında ve tarafa yardımcı olarak tanımlandığı ve ancak tahkikat sona erinceye kadar davaya katılma isteminde bulunulabileceği belirtilerek ne zamana kadar bu istemde bulunulabileceğinin açıkça kurala bağlandığı görülmektedir. İdari yargılama hukukunda 'tahkikat' evresi bulunmamakla beraber kanun maddesinin düzenleniş şekli ile 6100 sayılı Kanun'un 143. maddesinde yer alan tahkikatın konusu birlikte değerlendirildiğinde; hakim tarafından, iddia ve savunmaların birlikte incelendiği tahkikat aşamasının ilk derece yargılaması içerisinde yer aldığı, kanun yolu aşamasını kapsamadığı sonucuna varılmaktadır. Nitekim anılan Kanun'un sistematiğine bakıldığında da "Kanun Yolları" başlıklı Sekizinci Kısım'da bu yolların; istinaf, temyiz ve yargılamanın yenilenmesi olduğu da açıkça kural altına alınmıştır.
Diğer yandan, söz konusu 66. maddenin gerekçesinde de, kanun koyucu tarafından, aslî müdahaleden farklı olarak, tahkikat sona erinceye kadar fer'î müdahalede bulunulacağının kabul edildiği, zira aslî müdahilin taraf olduğu ve bir dava açtığı, oysa fer'î müdahilin taraf yardımcısı olarak mevcut bir davanın içinde yer aldığının belirtildiği, dolayısıyla hükümde arzu edilenin ilk derece yargılaması içerisinde bu istemde bulunulması olduğu, kanun yollarının bu kapsam içerisinde kalmadığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yapılan tespitler ve 6100 sayılı Kanun'un aktarılan maddeleri uyarınca, kanun yolu aşamasında fer'i müdahale isteminde bulunulmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesi sıfatıyla İdare Mahkemesince yargılama yapılıp esas hakkında karar verildikten sonra, kanun yolu olan temyiz aşamasında yapılan bu istemin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı yanında davaya müdahale isteminde bulunan ... Yapı A.Ş.'nin müdahale isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle aksi yöndeki karara katılmıyorum .
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/3348
Karar No:2025/425
TEMYİZ EDENLER : 1) (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
2) (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) : ... Yapı A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Enerji Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce 09/08/2024 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında pazarlık usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Batman Çayı Islahı 4. Kısım" ihalesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; ilgili mevzuata göre idarelerin 4734 sayılı Kanun'un 21/1-(b) maddesi uyarınca pazarlık usulüyle ihaleye çıkabilmeleri için, doğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılması zorunluluğunun doğması şartlarının bir arada ve birbirine bağlı olarak gerçekleşmesinin zorunlu olduğu;
Pazarlık usulünün uygulanabilmesi için Kanun'da aranan şartlardan olan ivedilikten kastın, sadece ihale sürecinin bir an önce sonuçlandırılması olmadığı, ihale edilen yapım işinin bir an önce bitirilmesi şartının da sağlanması gerektiği, ihaleye konu işin bitirilme süresinin 350 gün olarak belirlenmesinin işin ivediliği ile bağdaşmadığı, niteliği gereği kısa sürede tamamlanması gereken söz konusu yapım işinin yaklaşık 1 yıl gibi uzun bir sürece yayıldığı, 4734 sayılı Kanun'un 21/1-(b) maddesindeki şartların ve ivedilikten kastın ihale konusu işin acilen bitirilmesi olarak anlaşılması gerektiğinin açık olduğu;
Öte yandan, davalı idarenin yapım işinin bir an önce tamamlanması gerektiği, can ve mal güvenliğini etkileyeceği iddialarının ise, işin süresinin 350 gün olarak belirlenmesi hususu göz önüne alındığında istisnai bir yöntem olan pazarlık usulü ile ihaleye çıkılması için yeterli bir gerekçe olmadığı, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanabilmesi için açıklık ve rekabetin sağlanmasının kamu yararı açısından gerekli olduğu, dolayısıyla 4734 sayılı Kanun'un 21/1-(b) maddesinde belirtilen şartların oluştuğuna dair hukuken geçerli bir neden gösterilmeksizin pazarlık usulü ile gerçekleştirilen dava konusu ihalede hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim Danıştay Onüçüncü Dairesinin 26/11/2019 tarih ve E:2019/3697, K:2019/3846 sayılı kararının da aynı yönde olduğu belirtilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 350 günlük sürenin asgari koşullar altında belirlendiği, emsal gösterilen Danıştay kararına konu yapım işinin süresi 900 gün olduğundan emsal nitelik arz edemeyeceği, 16/07/2024 tarihli DSİ 10. Bölge Müdürlüğü gerekçe raporu, Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü ve Batman Valiliği yazılarına istinaden ihalenin pazarlık usulüyle gerçekleştirildiği, ivedilik unsurunun sağlandığının açık olduğu, Batman Çayı Islahı 3. Kısım ihalesinin muhtevasındaki imalatlar, dava konusu ihalenin muhtevasındaki imalatlara göre daha az olmasına rağmen yapım işlerinin süreleri karşılaştırıldığında 3. kısım yapım işinin süresinin 400 gün, 4. kısım yapım işinin süresinin ise 350 gün olarak belirlendiği, bu sürenin "yapım işinin bir an önce tamamlanması" ve "ihale konusu işin acilen bitirilmesi" hususları dikkate alınarak ve teknik olarak yapılabilirliği mütalaa edilerek belirlendiği, Batman Çayı Islahı Projesinin 1 ve 2. kısımlarının tamamlandığı, 3. kısım inşaatı ise devam ettiğinden taşkın açısından ciddi risk yaşanmaması, can ve mal güvenliğinin korunabilmesi adına hem taşkın riski zararlarının azaltılması hem de kamu zararı oluşturulmaması için, bütüncül olarak, membada yer alan projenin zaman kaybetmeksizin ivedi olarak 4. kısmının da tamamlanması gerektiği, çünkü daha kritik olan yüksek bir debi aralığının bulunması sebebiyle yayılım gösterdiği alanda olası ani yağışlarla birlikte mansabında bulunan bitmiş tesislerin de proje bütünlüğü henüz sağlanmadığı için yüksek risk altında olduğu;
Davalı yanında müdahil tarafından, 4734 sayılı Kanun'un 21/1-(b) maddesi kapsamında yapılacak olan ihaleler bakımından işin süresinin kısa veya uzun olmasının bir kriter olmadığı, "ivedilikle yapılma" hususunun buna ilişkin bir kriter olduğu, aksi halde sadece 2-3 aylık sözleşme süresi olan işlerin pazarlık usulüyle yapılabileceği gibi bir sonuç ortaya çıkacağı, ivedilikle müdahale edilmesi gereken durumlarda, ihalenin ivedilikle yapılması yeterli olup, ivedilikle müdahale yapıldıktan sonra işin bir bütün olarak yapılması, çayın ıslah edilmesi, proje yapımı vb. nin zaman alabileceği, makinelerin bir yandan felakete yol açabilecek engelleri ortadan kaldırması, bir yandan da projelerin tamamlanması ve taş tahkimatlarının yapılmasının elbette zaman alabileceği, ihalenin pazarlık usulüyle gerçekleştirilmesinin haklı ve geçerli sebeplerinin ortaya koyulduğu, idarenin temel yaklaşımın Batman Çayı'nın bir kısmının ıslahı için sözleşme yapıldığı halde, kalan 4. kısım için bir çalışmanın yapılmamış olması olduğu, bu durumun suyun akış debisini hızlandırdığı ve ıslah yapılmayan bölümlerde daha büyük hasarlara neden olduğu, açık ihale usulünde olduğu gibi yapılacak işin miktarıyla uyumlu bir iş süresi belirlenmiş olsaydı en az 1200 gün olması gerektiği, davacı şirketin 3. kısım ihalesine teklif vermediği, daha önce davalı idare iş yapmadığından ihaleye davet edilmediği, kamu zararı bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, 3. kısım ihalesi açık ihale usulüyle gerçekleştirilirken dava konusu ihalenin pazarlık usulüyle gerçekleştirilmesinin hiçbir hukuki dayanağının bulunmadığı, ihalenin fahiş fiyatla sonuçlandırıldığı, rekabet ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkelerine uyulmadığı, ivedilik şartının gerçekleşmediği, ihale konusu işin uzmanlık gerektirmediği, 3. kısım ihalesinde alt yüklenici olmasına rağmen ihaleye davet edilmediği, asıl yüklenicinin dahi davet edilmediği, davet edilse idi ihalenin daha uygun bedelle sonuçlandırılabilecek olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Km: 11+780,00 ~ 34+180,00 arasında kazı ve dolgu işleri, sedde teşkili, istifli taş tahkimat, çift taraflı korkuluk yapılması, korkuluk montajı için çift taraflı C25/30 ile harpuşta betonu, uyarı levhaları imalatları ve yerleştirilmesi, Batman Çayı güzergahında bulunan yan dere bağlantılarında, toplam 20 adet Karayolları Standart Kutu Menfez Tip Kesitleri tablolarına uygun 5x5 ebatlarında yerinde dökme betonarme kutu menfezler ile uygulama projeleri, iş sonu projeleri ve CBS yapılması kapsamında 2024 Yılı Personel, Mal ve Hizmet Alımı, Cari Transfer, Sermaye Giderleri Programı ve Uygulama Planı'nda yer alan "Batman Çayı Islahı 4. Kısım" ihalesine çıkılmıştır.
İhalede yaklaşık maliyet 1.799.661.457,50-TL olarak belirlenmiş, 7 isteklinin davet edildiği 09/08/2024 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 istekli katılmış ve ihale 1.779.997.000,00-TL bedel ile ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunan müdahil ... Yapı İnşaat A.Ş. üzerinde bırakılmıştır.
Bunun üzerine, ihaleye davet edilmeyen davacı şirket tarafından ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5. maddesinin birinci fıkrasında, idarelerin, bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu; dördüncü fıkrasında, bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulünün ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu, diğer ihale usullerinin Kanun'da belirtilen özel hallerde kullanılabileceği; 18. maddesinde, idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinde uygulanacak usullerin; açık ihale usulü, belli istekliler arasında ihale usulü ve pazarlık usulü olduğu kurala bağlanmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Pazarlık usulü" başlıklı 21. maddesinde, "Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:
a) Açık ihale usûlü veya belli istekliler arasında ihale usûlü ile yapılan ihale sonucunda
teklif çıkmaması.
b) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hâllerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.
...
(b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen halerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir. ..." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4734 sayılı Kanun'a göre yapılacak ihalelerde, açık ihale usulü ile belli istekliler arasında ihale usulünün temel ihale usulü olduğu ve dolayısıyla 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerce yapılacak ihalelerde öncelikle açık ihale usulünün ve belli istekliler arasında ihale usulünün uygulanması gerektiği, diğer ihale usullerinin Kanun'da belirtilen özel hallerde uygulanabileceği, idarelerin, ihaleleri pazarlık usulü ile yapabilmeleri için, 4734 sayılı Kanun'un 21. maddesinde aranan şartların gerçekleşmesi gerektiği açıktır.
4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi uyarınca gerçekleştirilen pazarlık usulü, doğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı tehlikesi gibi âni ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması şeklinde belirlenen ihtimallerden birinin veya birden fazlasının varlığının ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması şartı ile birlikte gerçekleşmesi durumunda uygulama alanı bulabilecektir.
Pazarlık usulünün uygulanabilmesi için işin niteliği ve 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesinde belirtilen tüm şartların birlikte değerlendirilmek suretiyle ivedilik şartının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi gerekmektedir.
Davalı idarece ihalenin pazarlık usulüyle gerçekleştirilmesine gerekçe olarak, Karayolları Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğü ve Batman Valiliği İl Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğünce DSİ 10. Bölge Müdürlüğüne yazılan yazılarda belirtilen hususlar ve DSİ Taşkın Kontrol Dairesi Başkanlığınca işin sorumluluk alanında bulunan DSİ 10. Bölge Müdürlüğüne yazılan yazıyla, işe ait metrajların, yaklaşık maliyetin, özel teknik şartnamenin, birim fiyat tariflerinin ve ihale dokümanında bulunması gerekli görülen diğer evrak ve/veya ek dokümanların ve ayrıca ihale usulünün belirlenmesine ilişkin gerekçe raporunun gönderilmesinin talep edilmesi üzerine hazırlanan Batman Çayı Islahı 4. Kısım İnşaatı İşi Gerekçe Raporunda belirtilen hususların esas alındığı belirtilmiştir.
Karayolları Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğünce DSİ 10. Bölge Müdürlüğüne yazılan ... tarih ve ... sayılı yazıda, "Bölge Müdürlüğümüz 97. Şube (Batman) Şefliği yol ağında bulunan 955-10 K.K. No lu Batman-Üçyol Devlet Yolumuzun 13+000 km'sinde Batman Barajı kapaklarının açılmasıyla Batman Çayının taşması sonucu yolumuzun gövdesini boşaltmış ve 300 metrelik kesimde banketin çökmesine sebep olmuştur. 16/04/2023 tarihinde meydana gelen olayla ilgili Şube Şefliğimizle gerekli trafik tedbirleri alınmıştır. Bahse konu kesimde taş tahkimatları ve havzanın düzenlenmesi çalışmalarının yapılarak gerekli tedbirlerin alınması hususunda gereğini arz ederim.";
Batman Valiliği İl Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğünce DSİ 10. Bölge Müdürlüğüne yazılan ... sayılı yazıda, "İlimizdeki yatırımcıların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Samanyolu, Bıçakçı ve İkiztepe köylerinin sınırlarını kapsayan yeni bir Organize Sanayi Bölgesi kurulması planlanmaktadır.
Bu kapsamda ekli haritalarda belirtilen alanların Organize Sanayi Bölgesi olarak değerlendirilmesi için ivedilikle Batman Çayı havzasında gerekli ıslah çalışmalarının yapılması hususunu rica ederim.";
Taşkın Kontrol Şube Müdürü, Bölge Müdür Yardımcısı ve inşaat mühendisi tarafından hazırlanan Batman Çayı Islahı 4. Kısım İnşaatı İşi Gerekçe Raporunda, "... Batman Çayı yatağının hem geniş olması hem de eğiminin düşük olmasından kaynaklı olarak sürekli yer değiştirmektedir. Bu durum tarım arazilerine zarar vermesine, kıyı oyulmaları ve ürün zararına neden olmaktadır. Bunun yanında daha kritik olan konusu yüksek bir debi aralığının bulunması sebebi ile yayılım gösterdiği alanda olası ani yağışlarla birlikte mansabında bulunan bitmiş tesisler de proje bütünlüğü henüz sağlanmadığı için yüksek risk altındadır. Taşkın hadiselerinde suyun ani kabarması ve yayılım göstererek sürükleme potansiyeli ancak saatler mertebesinde anlaşılabilmektedir. Günler öncesinden bir tahmin ya da öngörü oluşturulması mümkün değildir. Nasıl ki deprem potansiyeli taşıyan faylar üzerinde oluşabilecek enerji aralığı her ne kadar bilinse de zamanı bilinememektedir. Benzer şekilde taşkınlarda bu yüzden her an
olma potansiyeli olduğu için tek bir gün dahi bazen bir felaketi önlemek için çok değerli bir zaman kazanımıdır. Mevcut diğer bitmiş projelerin ve yatırımların da korunabilmesi için ivedi aksiyon alınması büyük önem taşımaktadır. Söz konusu ıslah projesinin yapılmasıyla akış düzenlenerek ani oluşabilecek taşkın zararlarının önlenmesi amaçlanmıştır. Bir diğer önemli unsur membadan mansaba yoğun bir yağış yüksekliği olması durumunda çok ciddi zararların mansap bölgesinde özellikle olma durumu söz konusudur. Ayrıca iklim değişikliğine bağlı havzalarda yaşanan ani değişimler taşkın projelerinde gecikmeksizin hızlı aksiyon alınmasını zorunlu hale getirmiştir." hususları belirtilmiştir.
Bu itibarla, davalı idarece Batman Çayı Islahı Projesinin 1 ve 2. kısımlarının tamamlandığı, 3. kısım inşaatı ise devam ettiğinden taşkın açısından ciddi risk yaşanmaması, can ve mal güvenliğinin korunabilmesi adına hem taşkın riski zararlarının azaltılması hem de kamu zararı oluşturulmaması için, bütüncül olarak membada yer alan projenin zaman kaybetmeksizin ivedi olarak 4. kısmının da tamamlanması gerektiği, zira daha kritik olan yüksek bir debi aralığının bulunması sebebiyle yayılım gösterdiği alanda olası ani yağışlarla birlikte mansabında bulunan bitmiş tesislerin de proje bütünlüğü henüz sağlanmadığı için yüksek risk altında olduğu ve aktarılan yazılarda ve gerekçe raporunda belirtilen hususlar kapsamında 4734 sayılı Kanun'un 21. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ihalede, anılan maddede belirtilen ivedilik şartının sağlandığı anlaşıldığından, dava konusu ihalede hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, İdare Mahkemesince Dairemizin 26/11/2019 tarih ve E:2019/3697, K:2019/3846 sayılı kararı emsal olarak belirtilmiş ve dava konusu ihalenin iptaline karar verilmiş ise de, söz konusu davada Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce 16/04/2019 tarihinde 4734 sayılı Kanun'un 21/1-(b) maddesi uyarınca pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı ''Batman Çayı Islahı İkmali'' ihalesinin iptalinin istenildiği, ihalede yapım işi süresinin 900 gün olarak belirlendiği ve "... davalı idarenin yapım işinin bir an önce tamamlanması gerektiği, bölgenin hava şartlarının inşaatın mevcut kısmını yıpratacağı, çayın etrafındaki projeleri ve tarım arazilerini olumsuz etkileyeceği iddialarının ise, işin süresinin iki buçuk yıl olarak belirlenmesi hususu göz önüne alındığında istisnai bir yöntem olan pazarlık usulü ile ihaleye çıkılması için yeterli bir gerekçe olmadığı, bu itibarla, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanabilmesi için açıklık ve rekabetin sağlanmasının kamu yararı açısından gerekli olduğu, 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesinde belirtilen şartların oluştuğuna dair hukuken geçerli bir neden gösterilmeksizin söz konusu ihalenin pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verildiği dikkate alındığında, anılan ihalenin dava konusu ihale ile farklı özellikler arz ettiği anlaşılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı ile davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5. ...-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Müdahil tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idare yanında müdahile verilmesine,
7. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflar ile müdahile iadesine,
8. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davalı yanında müdahile iadesine,
9. Davalı idare harçtan muaf olduğundan, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca temyiz aşamasında tahsil edilmeyen toplam ...-TL temyiz harcının davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydedilmesine, gereği için Mahkemece ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
10. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
11. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 29/01/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.