T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/3397
Karar No:2025/378
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrokimya A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Madeni yağ lisansı sahibi davacı şirketin 2015 ve 2016 yıllarında "2710.12.25.00.00" GTİP numaralı "Konsantre hafif yağ müstahzarları" adlı ürünü uygunluk yazısı olmaksızın dava dışı üçüncü kişilerden temin ettiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca 422.879,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan (Kurum) Akaryakıt Haricinde Kalan Petrol Ürünlerinin Yurt İçi ve Yurt Dışı Kaynaklardan Teminine İlişkin Uygunluk Yazısı Başvurusu kapsamında baz yağ talebinde bulunduğu, söz konusu başvuru çerçevesinde tespit edilen eksik evrakların ve istenilen evrakların davacıya bildirildiği, davacı tarafından Kuruma gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının "2710.12.25.00.00" GTİP numaralı "Konsantre hafif yağ müstahzarları" adlı üründen, 2015 yılında ... Kimyevi Ltd. Şti.'den toplam 167.400 kg 2016 yılında ... Kimyevi Ltd. Şti.'den toplam 280.600 kg 2016 yılında ... Kimyevi Ltd. Şti.'den toplam 545.722 kg temin ettiği; ayrıca, davacı şirketin gönderdiği Özel Tüketim Vergisi Beyannamelerinden yukarıda belirtilen şirketlerden temin ettiği "2710.12.25.00.00" GTİP numaralı ürünü üretimde kullandığını bildirerek vergi iadesi aldığı, bu çerçevede, davacı şirket tarafından, 2015 ve 2016 yıllarında Akaryakıt Haricinde Kalan Petrol Ürünlerinin Yurt içi ve Yurt Dışı Kaynaklardan Teminine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'in "Uygunluk Yazısı Yükümlülüğü" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasına aykırı olarak, 2710.12.25.00.00 GTİP numaralı "Konsantre hafif yağ müstahzarları" adlı ürünün yurt içinden Kurum'dan uygunluk yazısı alınmadan temin edildiğinin tespit edildiği, Kurum kayıtlarında yapılan incelemede, ... Kimyevi Ltd. Şti.'nin "... Mahallesi ... Bulvarı No:... Kazan ANKARA" adresinde, ... Kimyevi Ltd. Şti.'nin "... Mahallesi ...Cadde No:... Kazan ANKARA" adresinde faaliyet gösterdikleri ve Kurum'dan alınmış herhangi bir lisanlarının olmadığının tespit edildiği, öte yandan, davacı şirketin soruşturma kapsamında verdiği yazılı savunmasında, "Soruşturma raporunda bahsi geçen müstahzarın 5015 sayılı Kanun kapsamında izne tabi olmadığı düşüncesi ve aynı işleme ilişkin Kurum tarafından uygunluk yazısının yenilenerek verilmiş olması nedenleriyle uygunluk yazısının gerekmeyeceği düşünülerek söz konusu müstahzarın ikmal edildiği" beyanına yer verdiği; bu durumda, 2015 ve 2016 yıllarında "2710.12.25.00.00" GTİP numaralı "Konsantre hafif yağ müstahzarları" adlı ürünü uygunluk yazısı olmaksızın adı geçen şirketlerden temin ettiği sabit olan davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Dairemizin 06/02/2024 tarih ve E:2020/871, K:2024/545 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; 2015 ve 2016 yıllarında "2710.12.25.00.00" GTİP numaralı "Konsantre hafif yağ müstahzarları" adlı ürünü uygunluk yazısı olmaksızın dava dışı üçüncü şirketlerden temin ettiği, dolayısıyla 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca "sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterdiği" gerekçesiyle dava konusu işlemin tesis edildiğinin anlaşıldığı;
Dava konusu Kurul kararına dayanak teşkil eden 5015 sayılı Kanun'un -dava konusu işleme ilişkin fiil tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan- 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendinde, lisans sahiplerinin kendilerine verilen lisansta belirtilen faaliyet konuları ve tanınan haklar dışında başka bir konuda ve alanda piyasa faaliyetinde bulunulması hâlinde uygulanacak idari para cezasına ilişkin bir düzenleme olduğunun görüldüğü;
Lisans ile tanınan hakların, 5015 sayılı Kanun'un, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan kayıtlı hususların bir bütün olarak dikkate alınması suretiyle belirlenmesi gerektiği;
Madeni yağ lisansı ile faaliyet gösteren davacıya isnat edilen 'Konsantre hafif yağ müstahzarları' adlı ürünü uygunluk yazısı olmaksızın temin etme" fiilinin, 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının ihlali anlamına geleceğinin kabulü ve davacıya 5015 sayılı Kanun'un 4. madde hükümlerini ihlal ettiğinden bahisle aynı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca ceza verilmesinin mümkün olmadığı;
Zira, anılan hükümlerin bu şekilde yorumlanmasının, ikincil düzenlemelerde yer alan herhangi bir yükümlülüğün ihlali halinde, piyasada faaliyet gösteren lisans sahiplerinin 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal etmiş olacağı ve tümüne 19. maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca ceza verilmesi gerekeceği anlamına geleceği ve bu durumun 19. maddenin düzenlenme biçimi ve amacıyla çelişeceği gibi, kanunilik ilkesine de aykırılık oluşturacağı;
Bunun yanında, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrasının dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde, maddede belirtilenlerin dışında kalan, ancak anılan Kanun'un getirdiği yükümlülüklere aykırı davranılması durumunda ne şekilde ceza verileceği kurala bağlanmış olduğundan, ikincil mevzuatın ihlali hâlinde verilecek olan idari para cezası miktarının tayininde 5015 sayılı Kanun'un 19. maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendinin mi yoksa anılan Kanun'un 19. maddenin yedinci fıkrasının mı uygulanacağı şeklinde bir belirsizlik doğacağı ve bu durumun da kanunilik ilkesine aykırılık oluşturacağı;
Bu itibarla, sahip olduğu lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterdiğinden bahisle davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Kurum tarafından yetkilendirilmeyen ve uygunluk yazılarının bulunmadığı tespit edilen davacı şirkete yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 22/01/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.