T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/3408
Karar No:2025/380
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Kuyumculuk İletişim Petrol Tekstil Gıda Turizm
Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait istasyonda 08/04/2016 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, istasyonda otomasyon sisteminin sağlıklı çalışmadığının ve sisteme bağlı olan ödeme kaydedici cihazlardan alınan mali hafıza raporları ile otomasyon sisteminde gözüken satış miktarının birbirini tutmadığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi ile aynı fıkranın (f) bendi uyarınca 84.575,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunda 08/04/2016 tarihinde yapılan denetim sonucunda istasyonda otomasyon sisteminin sağlıklı çalışmadığı, şirketin ödeme kaydedici cihazlarındaki mali verilere göre 1.367.819 litre akaryakıt satışının yapıldığının gözüktüğü, istasyon otomasyon sisteminde ise satış miktarının 655.233 litre olarak gözüktüğü, dağıtıcı şirketinden alınan akaryakıt miktarının ise 251.551 litre olarak gözüktüğü, tüm bu hususların ... tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporu ile de sabit olduğu anlaşıldığından, 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1 ve 2 fıkraları, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 18. maddesinin 1. ve 2. fıkraları ile 27/06/2007 tarih ve 1240 sayılı Petrol Piyasasında Dağıtıcı Lisansı Sahiplerinin Bayi Denetim Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Kurul kararının mülga 5. maddesinin 14. fıkrasına ve yürürlükte olan 5. maddesinin 2. fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine aykırı eylemi sebebiyle davacının 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrası ile Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesi Uyarınca 2016 Yılında Uygulanacak Para Cezaları Hakkında Tebliğ gereğince 84.575,00-TL idari para cezası ile cezalandırıldığı, öte yandan, her ne kadar davacı tarafından cezanın üst sınırdan takdir edilmesinin hukuka aykırı olduğu iddia edilmekte ise de; işlenen fiilin niteliği göz önüne alındığında cezanın üst sınırdan takdir edilmesinde hukuka ve hakkaniyet aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından çeşitli tarihlerde meydana gelen arızalar sebebiyle hatalı verilerin ortaya çıkmış olabileceği iddiası incelendiğinde ise, akaryakıt istasyonlarında meydana gelen arızaların davalı idare nezaretinde ve gözetiminde giderilmesi gerektiği, arıza sonucunda verilerde oluşan tutarsızlıkların mer'i mevzuat uyarınca giderilmediği, bu iddianın cezadan kurtulmaya yönelik olarak yapıldığı anlaşıldığından, bu iddiasına da itibar edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince, Dairemizin 18/12/2023 tarih ve E:2019/3652, K:2023/5899 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; davalı idare tarafından, bayilik lisansı ile faaliyet gösteren davacıya ait akaryakıt istasyonunda 08/04/2016 tarihinde yapılan denetimde, lisansı ile tanınan haklar dışında faaliyet göstererek otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı çalışmamasına rağmen akaryakıta konu eylem gerçekleştirilmek suretiyle, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca "sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterildiği" gerekçesiyle dava konusu işlemin tesis edildiğinin anlaşıldığı;
Dava konusu Kurul kararına dayanak teşkil eden 5015 sayılı Kanun'un -dava konusu işleme ilişkin fiil tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan- 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendinde, lisans sahiplerinin kendilerine verilen lisansta belirtilen faaliyet konuları ve tanınan haklar dışında başka bir konuda ve alanda piyasa faaliyetinde bulunulması hâlinde uygulanacak idari para cezasına ilişkin bir düzenleme olduğunun görüldüğü;
Lisans ile tanınan hakların, 5015 sayılı Kanun'un, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan kayıtlı hususların bir bütün olarak dikkate alınması suretiyle belirlenmesi gerektiği;
Bayilik lisansı ile faaliyet gösteren davacıya isnat edilen "otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı çalışmamasına rağmen akaryakıta konu eylemin gerçekleştirilmesi" fiilinin, 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının ihlali anlamına geleceğinin kabulü ve davacıya 5015 sayılı Kanun'un 4. madde hükümlerini ihlal ettiğinden bahisle aynı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca ceza verilmesinin mümkün olmadığı;
Zira, anılan hükümlerin bu şekilde yorumlanmasının, ikincil düzenlemelerde yer alan herhangi bir yükümlülüğün ihlali halinde, piyasada faaliyet gösteren lisans sahiplerinin 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal etmiş olacağı ve tümüne 19. maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca ceza verilmesi gerekeceği anlamına geleceği ve bu durumun 19. maddenin düzenlenme biçimi ve amacıyla çelişeceği gibi, kanunilik ilkesine de aykırılık oluşturacağı;
Bunun yanında, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrasının dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde, maddede belirtilenlerin dışında kalan, ancak anılan Kanun'un getirdiği yükümlülüklere aykırı davranılması durumunda ne şekilde ceza verileceği kurala bağlanmış olduğundan, ikincil mevzuatın ihlâli hâlinde verilecek olan idari para cezası miktarının tayininde 5015 sayılı Kanun'un 19. maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendinin mi yoksa anılan Kanun'un 19. maddenin yedinci fıkrasının mı uygulanacağı şeklinde bir belirsizlik doğacağı ve bu durumun da kanunilik ilkesine aykırılık oluşturacağı;
Bu itibarla, sahip olduğu lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterdiğinden bahisle davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 22/01/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.