T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/3428
Karar No:2025/556
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Madenler ve Altın A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: "... Mahallesi, ... Yolu Caddesi, No:..., ... AVM Nilüfer/BURSA" adresinde faaliyet gösteren davacı şirkete ait iş yerinde izin alınmadan döviz alım satımı yapıldığından bahisle 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tekerrür sebebiyle faaliyetinin sürekli olarak durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü işlemi ile anılan işlem doğrultusunda iş yerinin mühürlenmesine ilişkin ... tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Hazine ve Maliye Bakanlığı kontrolörlerince hazırlanan ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu'nun uyuşmazlık konusu iş yerine ilişkin kısımları incelendiğinde, "... tarihli ticari kira sözleşmesinin ... AVM sahibi ... Gayrimenkul Tic. A.Ş. İle ... Kıymetli arasında imzalandığı, kiralananın kiracı tarafından münhasıran döviz bürosu olarak kullanılacağı, kiracının "... Döviz" işletme adı "... Kıymetli Madenler ve Altın A.Ş." ticari ünvanı, "... Döviz" markası ile kendi nam ve hesabına faaliyet göstereceği, kiracının kiraya verenin yazılı izni olmadan kullanım şeklini, işletme adını, ünvanını, markasını, ve ürün gamını değiştiremeyeceği, öte yandan şirket çalışanı tarafından iş yerinde döviz alım satım faaliyeti yapılmadığının beyan edildiği, iş yerinde yoklama memurlarınca ... tarihinde gerçekleştirilen kontrolde, iş yeri çalışanı tarafından yetkililerin içeriye alınmadığı, iş yerinde denetim yapılmasına izin verilmediği, bu nedenle iş yerinde bulunan bilgisayar ekranları ve masa üzerindeki evrakın görülemediği, çevre esnaf ile yapılan görüşmede söz konusu iş yerinde döviz alım satım faaliyeti yapıldığının beyan edildiği" ifadelerine yer verildiği;
Davacı şirkete ait uyuşmazlık konusu iş yerinde ... tarihinde gerçekleştirilen denetim neticesinde düzenlenen e-yoklama fişinde, " tabela ünvanının ... olduğu, iş yeri duvar ya da tabela ünvanlarında döviz satışı yaptığına dair herhangi bir elektronik pano tabela bulunmadığı, denetim anında döviz alımı yapan bir müşteriye rastlanmadığı, iş yerinde dışarıdan gözlemlemede ve dışarıdan çekilen fotoğraflarda içeride altın fiyatlarını gösteren ekran, para sayma makinası, bilgisayar, altın cins ve fiyatlarını gösteren bir adet elektronik tabela bulunduğu, denetim anında adı-soyadı bilinmeyen bir erkek müşterinin 1 adet yarım altın bozdurma işlemi yaptığı, müşteriye 1 adet mali geçerliliği bulunmayan yarım ibareli müşteriye verilecek parayı gösteren gayrı resmi bir belge verildiği, ödevli kurum tarafından 1 adet gider pusulası ya da yasal herhangi bir belge düzenlenmediği hususlarının tespit edildiği" ifadelerine yer verildiği; bu durumda, davacının döviz alım satımı yaptığı hususunun tereddüte yer bırakmayacak şekilde hukuken kabul edilebilir somut bilgi ve belgelerle ve yaygın denetim ve raporlarla ortaya koyulamadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu'nun bütününe bakıldığında davacı şirketin uyuşmazlık konusu iş yeri de dahil olmak üzere bütün iş yerlerinde döviz alım satımı yapıldığı ve bunun bir meslek haline getirildiğinin görüleceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 04/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.