T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/502
Karar No:2025/34
TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVACI): ...
VEKİLİ : Av. ...
2. (DAVALI): ... Belediyesi
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Afyonkarahisar ili, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde bulunan iş yeri için 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca gerekli olan mesafe uygunluk belgesi verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ...sayılı Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı işleminin iptali ile söz konusu iş yeri için mesafe uygunluk belgesinin verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından, mesafe uygunluk belgesi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun, davalı idarece, alkol satışı yapılan iş yerlerini sınırlı sayıda tutmak, gençlerin uyuşturucu ve alkol gibi alışkanlıklardan korumak, vatandaşların ve sivil toplum kuruluşlarının alkol satış izni verilmemesi yönündeki başvurularını karşılama gerekçesiyle reddedildiği, davacının talebinin alkollü içki satış izni olmadığı, davacının isteminin mesafe uygunluk belgesi verilmesine ilişkin olduğu, davalı idarenin, başvurunun reddine gerekçe gösterdiği hususların mesafe uygunluk belgesi verilmesi aşamasında değerlendirilecek hususlardan olmayıp sonraki sürece ilişkin olduğu, perakende alkollü içki satışının nerede, nasıl ve hangi şekilde yapılacağına karar verme yetkisinin Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunda olduğu, davalı idare tarafından başka bir kurum yerine geçerek işlem tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı;
Davacının, işletmesi için mesafe uygunluk belgesi verilmesi istemine ilişkin olarak ise, Mahkemelerce idarenin yerine geçecek şekilde idari işlem niteliğinde karar verilemeyeceğinden ve idari işlem mahiyetinde hüküm kurmasına yönelik talepte bulunulamayacağından, bu istemin incelenmeksizin reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, işbu kararın davacıya doğrudan tütün ve alkollü içki satışı veya mesafe uygunluk belgesi verilmesi sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece mahallinde bir ölçüm yapıldıktan sonra yetkili idare tarafından değerlendirme yapılması gerektiğinin açık olduğu belirtilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin iptaline, işletme için mesafe uygunluk belgesi verilmesi yönündeki istemin ise incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı tarafından, dava dilekçesinin hiçbir yerinde Mahkemeden mesafe uygunluk yazısı verilmesinin talep edilmediği, dilekçenin sonuç kısmında idari işlemin iptali ile davalı idarenin söz konusu yazıyı vermesinin kastedildiği, işbu sebeple yargısal makamlardan 100 metre uygunluk yazısı verilmesi talebi olmadığından incelenmeksizin ret kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalı idare üzerinde bırakılması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, kapalı kapta alkol perakende satışı yapmak fiili ile insan sağlığına zarar verildiği ve alkol satışı yapan işletmelerin sınırlı sayıda tutulabilmesi amacıyla 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümleri uyarınca mesafe uygunluk yazısı verilmediği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlem ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptali kısmen davanın incelenmeksizin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurularının reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 07/01/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.