T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/818
Karar No:2024/1846
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Odası (... Şubesi)
VEKİLİ : Av. ...
DİĞER DAVACI: ... Odası (... Şubesi)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: .... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı'nca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "TRT Genel Müdürlüğü Önü Kavşağı Katlı Kavşak Yapım İşi" ihalesinin ve ihaleye çıkma kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesi'nce, davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kararın Dairemizin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla bozulması üzerine işin esasına yönelik verilen kararda; TRT Genel Müdürlüğü önü kavşağı katlı kavşak yapım işinin yapılabilmesi hususunda verilen Başkanlık Makamının 14/07/2021 tarihli oluru üzerine ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ... ihale kayıt numaralı "TRT Genel Müdürlüğü Önü Kavşağı Katlı Kavşak Yapım İşi" ihalesinin 4734 sayılı Kanun'un 19. maddesine göre açık ihale usulü ile 25/08/2021 tarihinde gerçekleştirildiği, söz konusu ihalenin KDV hariç 27.800.000,00 TL teklif eden ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, davacılar tarafından, söz konusu ihale ile yapılacak projenin; trafik problemine geçici bir çözüm olduğu ve uzun vadede herhangi bir fayda sağlamayacağı, söz konusu projenin yakın çevresine etkilerine ilişkin çevresel etki değerlendirmesi yapılmadığı, nazım imar planları veya ulaşım ana planı olmadan yapılan her parçacıl müdahalenin kamu yararına aykırı neticeler doğuracağı, söz konusu ihale ile gerçekleştirilecek olan kavşak projesinin dayanağı olan herhangi bir imar planı bulunmadığı, davaya konu ihalenin üst ölçekli plan kararlarıyla çeliştiği, ulaşım politikalarına, planlama bilimi ve kent merkezi düzenleme ilkelerine aykırı olduğu şeklindeki iddialar ile sözü geçen ihalenin ve ihaleye çıkma kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, davalı idarece dava konusu ihalenin amacının, ... Bulvarı üzerinde yaşanılan trafik problemlerinin (kaza, sıkışıklık, zaman ve yakıt kaybı vb.) gözlemlenmesi üzerine ... yolu ile ... yolu arasındaki trafiğin kesintisiz sağlanması şeklinde açıklandığı, dava konusu ihale alanının, 1/25.000 ölçekli ... Nazım İmar Planı kapsamında kaldığı, Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli ve ... sayılı kararı ile onaylı "1/5000 ölçekli ... Rekreasyon Alanı Projesi Nazım İmar Planı" ve Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli ve ...sayılı kararı ile onaylı "... Nazım İmar Planı" kapsamında söz konusu güzergahın "1.derece otoyollar" olarak tanımlandığı ve "35 metre" genişliğinde yol kullanımında bulunduğu, Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğünce hazırlanan ve Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli "... ayrımı ...Yolu İmar Planı değişikliği" kapsamında söz konusu yol güzergahının "35 metre" olacak şekilde belirlendiği, ... kent bütününde bir ulaşım ana planı geliştirilmesi ve bu plana dayalı olarak il genelinde ulaşım sisteminin bütüncül olarak planlanıp yönlendirilmesinin 1/25.000 ölçekli ... Nazım İmar Planının bir öngörüsü olduğu ve bu öngörünün şehircilik ve planlama ilkeleri yönünden olumlu bir planlama yaklaşımı olduğu anlaşılmakta ise de, il genelinde ulaşım ana planı yapılmasının zorunluluk arz ettiğine dair mevzuatta açık bir düzenlemenin yer almadığı gibi bugüne kadar hazırlıkları yapılmış olsa da ... il genelinde bir ulaşım ana planının onaylanıp yürürlüğe sokulmadığı, bu haliyle tek başına ulaşım ana planının yapılmamış olması ve dolayısıyla dava konusu kavşak düzenlemesinin ulaşım ana planında yer alamamasının dava konusu ihaleyi sakatlamayacağı,
Diğer taraftan, dava konusu ihaleye konu alanın 1/5000 ölçekli İmar Planında 1. derece otoyol olarak tanımlandığı ve"35 metre" genişliğinde yol kullanımında bulunduğu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 26.maddesine göre, idarelerin, tasarrufu altındaki yol üzerindeki kamu hizmetlerinin yürütülebilmesi için, kavşak düzenlemelerini yapmak veya yaptırmakla yükümlü olduğu, dolayısıyla imar planında yol kullanımında bulunan alanlarda idarenin kavşak yapma yükümlülüğü bulunduğu dikkate alındığında davalı idarenin mevcut imar planlarına aykırı davrandığı yönündeki iddiaya itibar edilemeyeceği, davacı tarafından, bir ulaşım ana planına dayanmaması nedeniyle yapılan her parçacıl müdahalenin kamu yararına aykırı olduğu belirtilmekte ise de, ... Bulvarı üzerinde yaşanılan trafik problemlerinin (kaza, sıkışıklık, zaman ve yakıt kaybı vb.) gözlemlenmesi üzerine Konya yolu ile Samsun yolu arasındaki trafiğin kesintisiz sağlanması amacıyla katlı kavşak düzenlemesi yapılması gereği doğduğu, noktasal bazda oluşan ihtiyaç durumuna istinaden yapılan bu müdahalelerin parçacıl niteliği nedeniyle kamu yararına aykırı olduğundan söz edilemeyeceği, kaldı ki ortada bir ulaşım ana planı da olmadığı görüldüğünden bu yönüyle dava konusu ihalede hukuka aykırı bir yön bulunmadığı,
Ayrıca davacı tarafından, ihaleye konu alanda, yaya ulaşımı dikkate alınmaksızın taşıtlara öncelik verilerek çağdaş ulaşım politikalarına aykırı yaklaşım benimsendiği belirtilmekte ise de, söz konusu alanda yeni bir ulaşım aksı önerilmediği, yalnızca mevcutta olan bir ana arter üzerinde kavşak düzenlemesi getirildiği, bu durumun tek başına bireysel araç kullanımını arttıran bir yönünün olamayacağı anlaşıldığından söz konusu iddiaya itibar edilmediği, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile yapılan açıklamalar kapsamında dava konusu "TRT Genel Müdürlüğü Önü Kavşağı Katlı Kavşak Yapım İşi" ihalesi ve ihaleye çıkma kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı TMMOB Mimarlar Odası tarafından, ulaşım ana planının zorunluluk arz etmediği düşüncesinin plansızlık ve karmaşaya neden olacağı, kent içi ulaşım ağına ilişkin problemlerin tekil işlemlerle çözülemeyeceği, bölge ve kentin ulaşım ağı içindeki konumunun analiz edilerek bütüncül bir şekilde planlanması gerekirken parça parça hayata geçirilmeye çalışılmasının kamu yararına aykırı olduğu, dava konusu projenin bağlantının sağlandığı diğer yollara olan etkisinin, yol kapasitesinin ve güzergahın neye göre belirlendiğine dair bir verinin bulunmadığı, katlı kavşak yapılmasına ilişkin bir talebin olup olmadığının bilimsel analizler neticesinde açıklanması ve kamuoyu ile paylaşılması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 29/04/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacılardan TMMOB Mimarlar Odası ile dava konusu ihale arasında somut, güncel ve meşru bir menfaat alakasının bulunmadığı gerekçesiyle ilgili Oda bakımından davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddine ilişkin temyize konu kararın TMMOB Mimarlar Odasına ilişkin kısmı bakımından gerekçeli olarak onanması gerektiği görüşüyle kararın bu kısmına katılmıyorum.