T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/840
Karar No:2025/2863
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Nakliyat İnşaat Mahrukat ve Hububat
Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda yer alan tanklarda yeterli miktarda akaryakıt bulunmasına rağmen satış yapılmadığının tespit edildiğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca 200.378,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunda 08/03/2022 tarihinde saat 19:20 civarında şikayet sahibi tarafından motorin alınmak istendiği ancak "yakıt kalmadı satışımız yok" denilerek ilgili kişiye yakıt verilmediği, davacı şirketin belirtilen tarihte sözleşmeli dağıtıcısı olan ... Petrol Ürünleri Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin uzaktan erişim sisteminden elde edilen tank ve plaka bazlı satış verileri üzerinden yapılan kontrollerde; söz konusu akaryakıt istasyonunda 2 adet motorin ve 1 adet benzin tankı olmak üzere 3 adet tank ve bu tanklarda şikayet evrakında ifade edilen 19:20 saati itibarıyla 1 no'lu tankta 4.609,35 litre ve 3 no'lu tankta 7.140,66 litre motorin, 2 no'lu tankta ise 3.359,61 litre kurşunsuz benzin görüldüğünden istasyonda motorin ve benzin satışı yapılması için yeterli miktarda ürün bulunduğu, ancak, motorin cinsinden satışların 19:32, benzin cinsinden satışların ise 21:32 itibarıyla durdurulduğu, 08/03/2022 tarihindeki motorin satış fiyatının 21,45-TL, benzin satış fiyatının ise 19,49-TL, bir sonraki gün olan 09/03/2022 tarihinde motorin satış fiyatının 23,05-TL, benzin fiyatının ise 20,57-TL olduğu, 09/03/2022 tarihinden itibaren satışlara herhangi bir akaryakıt ikmali yapılmadan devam edildiği, akaryakıt fiyatlarında yaşanacak olan artış sebebiyle akaryakıt satışı yapılmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ... tarih ve ... sayılı başvuru ile CİMER sistemi üzerinden şikayette bulunulduğu, dağıtıcı şirketin uzaktan erişim sisteminden elde edilen tank ve plaka bazlı satış verileri üzerinden kontrollerin yapıldığı, istasyonda yapılmış ve fiyatlarda yaşanacak artış sebebi ile akaryakıt satılmadığına ilişkin bir tespitin bulunmadığı, her iki ürüne de zam geleceğine rağmen motorinde 19:32, benzinde 21:32 saatlerinde son satışların yapıldığı ve bu saatlerden sonra satış yapılmamasının sebebinin; zam geleceğinden satışlara ara vermek olmadığı gibi o saatler sonrasında müşteri gelmediğinden olduğu, genel itibarıyla, sunulan otomasyon kayıtlarından anlaşılacağı üzere istasyonda akşam saatlerinden (19:00-20:00) sonra bazen hiç, bazen bir kaç araç dışında akaryakıt satışı olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davalı idareye sunulan ... tarih ve ... sayılı başvuru ile CİMER sistemi üzerinden "..." adresinde faaliyet gösteren davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda, 08/03/2022 tarihinde saat 19:20 civarında "yakıt kalmadı satışımız yok" denilerek yakıt verilmediği hususlarına yer verilerek ihbarda bulunulması üzerine, davalı idare tarafından davacının belirtilen tarihte sözleşmeli dağıtıcısının uzaktan erişim sisteminden elde edilen tank ve plaka bazlı satış verileri üzerinden yapılan kontrollerde, satış yapılmadığı belirtilen 08/03/2022 tarih ve saat 19:32'den sonra gün sonuna kadar akaryakıt satışı (motorin) gerçekleştirilmediği ve ertesi gün dolum yapılmaksızın satışlara devam edildiğinin tespit edildiğinden bahisle davacı şirkete idari para cezası verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "İdari para cezaları" başlıklı 19. maddesinde; "Bu Kanuna veya ilgili mevzuata aykırı faaliyet gösterilmesi halinde sorumluları hakkında Kurulca aşağıdaki idari para cezaları uygulanır: … ı) Yukarıda belirtilenlerin dışında kalan ancak bu Kanunun getirdiği yükümlülüklere, ikincil mevzuat veya lisans hükümlerine, Kurul kararlarına uymayanlara Kurumca yüz on bin Türk Lirasından az olmamak ve beş yüz elli bin Türk Lirasını geçmemek üzere fiilin işlendiği tarihten bir önceki yılda ilgili lisansa konu petrol piyasası faaliyetine ilişkin net satış hasılatının binde sekizi oranında idari para cezası uygulanır." ,
Petrol Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin "Piyasaya Müdahale" başlıklı 56. maddesinde; "Kuruma ulaşan bilgi, duyum, ihbar ve şikayetlerden; a) Petrolün temin ve/veya satışı ile petrole ilişkin hizmet ifalarının sürekli ve düzenli yapılmadığı, yapılmasının engellendiği veya engellenmeye teşebbüs edildiği, b) Haksız rekabete veya rekabetin korunmasına ilişkin mevzuatın ihlaline sebebiyet verildiği, hususlarında, belirgin emarelerin oluştuğu veya bunların ulusal güvenliği veya kamu düzenini tehdit eder boyuta ulaştığına kanaat getirilmesi halinde gerekli girişimler Kurul kararıyla Kurum tarafından başlatılır. Bu kapsamda, Kurum talimatlarının yerine getirilmediğinin anlaşılması halinde, yetkili merciler nezdinde gerekli işlemlerin başlatılmasıyla birlikte, soruşturma da açılır.",
14/10/2008 tarihli ve 27024 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasası Fiyatlandırma Sistemi Yönetmeliği'nin 'Fiyat ilanı' başlıklı 13'üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; "(1) Bayilik (İstasyonlu) lisansı sahipleri; b) İlan panosunda yer alan akaryakıt türlerini istasyonunda veya köy pompalarında satışa hazır bulundurmakla,...yükümlüdür.", hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacıya ait akaryakıt istasyonunda motorin satışı yapılmadığı ihbarı üzerine uzaktan erişim sisteminden elde edilen tank ve plaka bazlı satış verileri üzerinden yapılan kontrollerde akaryakıt fiyatlarında yaşanacak olan artış sebebiyle ihbar edene akaryakıt satışı yapılmadığından bahisle verilen idari para cezasının iptali istemiyle davanın açıldığı, ihbar edenin ifadeleri ve uzaktan erişim sisteminden elde edilenin dışında somut ve yerinde bir denetim ya da tespitin yapılmadığı, dosyaya sunulan belgelerden ve Dairemizin 19/03/2025 ve 17/06/2025 tarihli ara kararlarına cevaben dosyaya sunulan belgelerden satış yapılmadığı iddia edilen saatten sonra ihbarda bahsedilen istasyonlarda satış yapıldığı, ilçe nüfusunun az ve davacıya ait istasyonun da ilçe çıkışında olması sebebiyle akşam saatlerinden sonra (19:00-20:00 sonrası) bazen hiç, bazen bir kaç araç dışında akaryakıt satışı olmadığı, idari para cezasının ihbar eden şahsın ifadesine ve uzaktan erişim sisteminden elde edilen tank ve plaka bazlı satış verilerine dayandığı, uzaktan erişim sistemi verilerine göre de ihbarda belirtilen saatten (19:20) sonra 19:32 ve 21:34 saatlerinde satış yapıldığı, bu bakımdan, ihbar edenin ifadesini doğrulayan veya bu iddiayı destekleyen başkaca herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamadığı, bu haliyle davacı hakkındaki isnadın sübuta erdiğine ilişkin somut bir tespit ve delil bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 29/09/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.