T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/85
Karar No:2024/1721
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1. ... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
2. ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 18/05/2023 tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde Köprü ve Viyadüklerde Otokorkuluk Tesis Edilmesi Yapım İşi” ihalesi üzerinde bırakılan davacıların oluşturduğu iş ortaklığının şartname gereği istenilen belgeleri idareye sunmaması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi üzerine 1.090.602,00-TL tutarlı geçici teminatın gelir kaydedildiğinden bahisle, söz konusu geçici teminatın iade edilmesi için 13/07/2023 tarihinde yapılan başvurunun reddine ilişkin Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü'nün 14/07/2023 tarihli işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı vekilinin 05/09/2023 havale tarihli dilekçesi ile dava konusu yapılan geçici teminatın davalı idare tarafından ödendiği ve davanın konusuz kaldığının bildirildiği, dilekçe ekinde sunulan bilgi ve belgelerden geçici teminatın davalı idare tarafından ödendiğinin anlaşılması karşısında konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı, bununla birlikte davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden dolayı yargılama giderlerinin davalı idareye yüklenmesi gerektiği, dava konusu olayda; savunma süresi bitimine kadar davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacılar lehine (davalı idare aleyhine) tam değil, yarı oranında vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacıların aynı konuya ilişkin olarak Kamu İhale Kurumu'na da itirazen şikâyet başvurusunda bulundukları, Kamu İhale Kurulu'nun kararına istinaden teminat mektubunun davacılara iade edildiği, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin aleyhlerine hükmedilmesinin hatalı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 18/05/2023 tarihinde açık ihale usulü ile “Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde Köprü ve Viyadüklerde Otokorkuluk Tesis Edilmesi Yapım İşi” ihalesi gerçekleştirilmiştir.
İhale davacıların oluşturduğu iş ortaklığının üzerinde kalmış, sonrasında şartname gereği sunulması istenen bazı belgelerin idareye sunulması davacılardan istenmiş, davacılar tarafından ilgili belgelerin tedarik edilemeyeceğinin idareye bildirilmesi ve en avantajlı ikinci teklif sahibinin de anılan belgeleri sunamaması sonrasında idarece ihalenin iptaline karar verilerek davacıların oluşturduğu iş ortaklığının geçici teminatı irat kaydedilmiştir.
Davacıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından geçici teminatın iadesi için 13/07/2023 tarihinde idareye şikâyet başvurusu yapılmış, 14/07/2023 tarihli işlem ile şikâyet başvurusunun reddine karar verilmiştir. Anılan işlemin iptali istemiyle 24/07/2023 tarihinde bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinde, açılan davada idarî merci tecavüzü bulunup bulunmadığının inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde ise, idarî merci tecavüzü bulunması hâlinde dava dilekçesinin görevli idare merciine tevdiine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 53. maddesinin (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde, ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerin 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmanın Kamu İhale Kurumu'nun görev ve yetkileri arasında bulunduğu; 54. maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, 4734 sayılı Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idarî başvuru yolları olduğu; 55. maddesinde, şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla, bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hâllerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı; 56. maddesinde, idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hâllerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği; 57. maddesinde, şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihaî kararların Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde dava konusu edilebileceği kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde ihale makamı tarafından yapılan işlemlere karşı, istekli veya istekli olabilecekler tarafından doğrudan dava açılamayacağından, bu işlemlere karşı, anılan Kanun hükümlerinde öngörülen usullere göre ihaleyi yapan idareye yapılacak şikâyet başvurusundan sonra, Kamu İhale Kurumu'na yapılacak itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından verilen kararlara karşı dava açılabilmesi mümkündür.
Dosyanın incelenmesinden, geçici teminatın iadesi isteminin Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından reddi üzerine açılan işbu davada idari merci tecavüzü bulunduğundan, davanın esasının incelenmesi mümkün olmamakla birlikte; davacılar tarafından aynı zamanda itirazen şikâyet başvurusunun da yapıldığı, itirazen şikâyet başvurusunun Kurum tarafından incelenerek ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği ve bu Kurul kararı doğrultusunda davacıların geçici teminatının davalı idarece iade edildiği anlaşıldığından, itirazen şikâyet yoluna başvurulan aynı istemle ilgili işbu davada İdare Mahkemesi tarafından davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiğinden, davanın konusu kalmadığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyize konu ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVANIN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
5. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Davalı idare harçtan muaf olduğundan, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca temyiz aşamasında tahsil edilmeyen toplam ...-TL temyiz harcının davacılardan tahsil edilerek Hazine'ye irat kaydedilmesine, gereği için Mahkemece ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
7. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
8. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
9. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 18/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.