T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/1599
Karar No:2025/2727
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Ürünler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU:... İdare Mahkemesinin ......tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Sinop İl Sağlık Müdürlüğünce 29/05/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2024/475039 ihale kayıt numaralı "24 Aylık Puan Usulü Kit Karşılığı 11 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı" işinin 1. kısmına yönelik davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun görev yönünden reddine ilişkin... tarih ve... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun... tarih ve... sayılı Kurul kararı ile ...... tarih ve ... Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu gerekçesiyle görev yönünden reddine karar verildiği, anılan Kurul kararlarında başvuru sahibinin davacı değil dava dışı ... Laboratuvar ve Sağlık Sistemleri A.Ş.'nin (...) olduğu, ... tarafından yapılan itirazen şikayet başvurularında tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işlemine itiraz edildiği, dava konusu olayda ise davacı tarafından dava dışı ... ihale kapsamında teklif ettiği cihazların Teknik Şartname'de aranılan şartları sağlamadığı hususunun ileri sürüldüğünün görüldüğü, bu durumda, başka başvurucuların iddialarının farklı Kurul kararlarında incelenmesinin davacı açısından bir değerlendirme olarak görülemeyeceği, davacının ilk defa yaptığı başvuru ile ihale üzerinde kalan ...'in teklifinin Teknik Şartname'yi karşılamadığına yönelik iddiasının incelenmeyip, davacının iddiasının Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğundan bahisle görev yönünden reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, İdare Mahkemesince uyuşmazlık konusu Kurul kararının iptal gerekçesi olarak daha önceki Kurul kararlarının başvurucusunun farklı olması ifade edilmiş ise de, başvurucusu farklı olsa da ileri sürülen iddianın aynı olduğu, ... tarafından yapılan itirazen şikayet başvurularında İdari Şartname'de yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen hususların tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında incelenemeyeceğinin ileri sürüldüğü, Kurulca yapılan değerlendirmede ise ...'in itirazının "... ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen hususlara ilişkin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bir değerlendirme yapılamayacağı ve iddia konusu hususun sözleşmenin yürütümü aşamasına yönelik olduğunun anlaşıldığı..." gerekçesiyle kabul edildiği ve düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, davacının uyuşmazlık konusu itirazen şikayet başvurusundaki iddiasının ise ...'in ihale kapsamında teklif etmiş olduğu cihazların Teknik Şartname'ye aykırı olduğuna yönelik olduğu, bu iddianın daha önceki Kurul kararlarında incelendiği ve tekliflerin değerlendirilmesi aşamasına değil sözleşmenin ifası aşamasına yönelik olduğuna karar verildiği, dolayısıyla davacının itirazen şikayet başvurusunun Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğundan başvurunun görev yönünden reddine karar verildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY:
Sinop İl Sağlık Müdürlüğünce 29/05/2024 tarihinde açık ihale usulü ile "24 Aylık Puan Usulü Kit Karşılığı 11 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı" işi ihalesi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu ihalenin uyuşmazlık konusu 1. kısmına yönelik dört istekli tarafından teklif sunulmuş, yaklaşık maliyeti 141.985.838,21-TL, sınır değeri 77.655.591,72-TL olarak belirlenen ihalede davacı şirket 81.310.164,12-TL bedel ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir. ...'in ihale kapsamında sunmuş olduğu 43.599.286,77-TL tutarındaki teklifi ise ihaleye yönelik sunulan cihazların Teknik Şartname'nin 7.18. maddesini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.
... tarafından 29/07/2024 tarihinde, İdari Şartname'nin 7.5.5. maddesinde anılan maddede sayılan belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmayacağının düzenlendiği, Teknik Şartname'nin 7.18. maddesine aykırılık nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.
Kurulun ... tarih ve... sayılı kararıyla "(...) Teknik şartnamenin ilgili düzenlemesinin ihalenin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli kriterler olduğu, ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen hususlara ilişkin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bir değerlendirilme yapılamayacağı ve iddia konusu hususun sözleşmenin yürütümü aşamasına yönelik olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. (...)" ifadelerine yer verilmek suretiyle ...in itirazen şikayet başvurusu kabul edilerek, ... teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir. Akabinde ihale komisyonu tarafından düzeltici ihale komisyon kararı alınarak dava dışı ... ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, davacı şirket ise en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.
Bunun üzerine davacı şirket tarafından ihaleyi yapan idareye özetle "dava dışı ...'in ihale kapsamında sunmuş olduğu cihazların Teknik Şartname'nin üç farklı maddesinde istenilen koşulları sağlamadığı belirtilerek demonstrasyon yaptırılması" talebiyle yapılan şikayet başvurusu kabul edilerek 08/10/2024 tarihinde ...'in ihale kapsamında teklif ettiği cihazlara ilişkin demonstrasyon gerçekleştirilmiştir. Yapılan demonstrasyon sonucunda ...'in ihale kapsamında teklif ettiği cihazların Teknik Şartname'de istenilen koşulları sağlamadığı tespit edilerek teklifi bir kez daha değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Akabinde ... tarafından davalı idareye yapılan itirazen şikayet başvurusunda özetle "(...) İdari Şartname'de yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen bir hususta işlem yapılamayacağı, idarenin demo yapılacağına ilişkin yazısına taraflarınca verilen cevapta demo yapılmasının ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenmemesine rağmen yine de teknik üyelerin talebini yerine getirmek adına resmi geçerliliği olmayan bir demonun yapılabileceğinin belirtildiği, demo sonucunda teklif edilen ürünün istenilen özellikleri karşıladığının görülmesine rağmen teknik üyelerce ısrarla yanlış ve gerçek dışı yorumlamalar yapıldığı ve yanlış beyanlar üzerinden tutanak tutulduğu (...)" iddiaları ileri sürülmüştür. Davalı idarece yapılan değerlendirmede "(...) anılan maddede demonstrasyon değerlendirmesi yapılacağına dair herhangi bir düzenleme bulunmadığından ihalede demonstrasyon yapılması suretiyle yeterlik değerlendirmesi yapılamayacağı, somut olayda Teknik Şartname'de teknik kriterlerin karşılanıp karşılanmadığına ilişkin olarak gerekli görüldüğü taktirde demonstrasyon gerçekleştirilebileceği düzenlemesine yer verildiği görülmekte ise de İdari Şartname'nin yeterlik kriterlerini düzenleyen 7'nci maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen hususlara ilişkin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bir değerlendirilme yapılamayacağı, bu itibarla idarece demonstrasyon yapılarak Teknik Şartname'yi karşılamadığından bahisle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı tespit edilmiş olup, iddia uygun bulunmuştur. (...)" gerekçesiyle ...'in itirazen şikayet başvurusu kabul edilmiş ve düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir. Bu karar doğrultusunda ihale komisyonu tarafından düzeltici ihale kararı alınarak ... ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, davacı şirket ise en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.
Bu kez davacı tarafından "(...) ...'in ihale kapsamında teklif etmiş olduğu cihazın Teknik Şartname'ye uymadığı, bu durumun komisyon tarafından yapılan demonstrasyon ile de tespit edildiği, bu aykırılığın sözleşmenin uygulanması aşamasında da giderilebilecek veya tamamlanacak bir özellik olmadığı, ihalenin ...'e verilmesi halinde muayene aşamasında bu durumun tespit edileceği ve o aşamaya kadar şirketlerinin hak kaybına uğrayacağı (...)" iddiasıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunulması üzerine ... tarih ve .../... sayılı dava konusu Kurul kararıyla, söz konusu iddiaların 21/08/2024 ile 04/12/2024 tarihli Kurul kararlarına itiraz niteliğinde olduğu, Kurulun karara bağladığı hususları yeniden inceleme görevinin bulunmadığı, şikayetler ile ilgili Kurul tarafından verilen nihai kararların dava konusu edilebileceği belirtilerek başvurunun görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54. maddesinin birinci fıkrasında, "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler."; aynı maddenin onuncu fıkrasında, "Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline, b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine, c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir..."; "Yargısal inceleme" başlıklı 57. maddesinde, "Şikayetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür." kurallarına yer verilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in "Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler" başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasında, "(1) Başvurular öncelikle; a) Başvuru konusunun Kurum'un görev alanında bulunup bulunmadığı, ... yönlerinden sırasıyla incelenir."; "Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar" başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasında, "16. maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir."; "Kurum tarafından inceleme" başlıklı 18. maddesinde, "(1) İtirazen şikayet başvuruları; a) İlan veya ön yeterlik/ihale dokümanına yapılan başvurular, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlarla sınırlı incelenir. b) İhale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden incelenir. (...) " kuralı yer almıştır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ'in "Kurul kararlarına karşı başvuru" başlıklı 17. maddesinde, "4734 sayılı Kanun'un 57. maddesi uyarınca Kurul kararları idari yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4734 sayılı Kanun'da, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği, Kurulca başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurum'un görev alanında bulunmaması gibi hallerde başvurunun reddine karar verilebileceği, şikayetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararların dava konusu edilebileceği; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ'de ise, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle başvuruda bulunulmamasının önem arz ettiği belirtilmiştir.
Uyuşmazlık konusu ihale kapsamında sunmuş olduğu cihazların Teknik Şartname'de aranılan özellikleri karşılamadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan dava dışı ...'in, İdari Şartname'de yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen hususlarla ilgili tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında değerlendirme yapılmasının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla yaptığı itirazen şikayet başvurularının 21/08/2024 ile 04/12/2024 tarihli Kurul kararlarıyla kabul edilerek düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, bunun üzerine davacı tarafından yapılan uyuşmazlığa konu itirazen şikayet başvurusunda ...'in teklif kapsamında sunduğu cihazların Teknik Şartname'ye aykırı olduğunun iddia edildiği, davalı idare tarafından yapılan değerlendirmede ise bu iddianın daha önceki Kurul kararlarında incelendiği ve bu hususun tekliflerin değerlendirilmesi aşamasına değil sözleşmenin ifası aşamasına yönelik olduğuna karar verildiği, davacı şirketin yapmış olduğu başvurunun da anılan Kurul kararlarına itiraz niteliğinde olduğu gerekçesiyle görev yönünden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının uyuşmazlık konusu itirazen şikayet başvurusunda yer verilen "...'in ihale kapsamında sunduğu cihazların Teknik Şartname'de aranılan özellikleri taşımadığı" yönündeki iddiası ile ...'in yapmış olduğu 29/07/2024 tarihli başvuruya ilişkin 21/08/2024 tarihli Kurul kararında "... Teknik Şartname'nin ilgili düzenlemesinin ihalenin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli kriterler olduğu, ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen hususlara ilişkin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bir değerlendirme yapılamayacağı ve iddia konusu hususun sözleşmenin yürütümü aşamasına yönelik olduğu anlaşıldığından..." değerlendirmeleri ile 11/11/2024 tarihli başvurusuna ilişkin 04/12/2024 tarihli Kurul kararında "... İdari Şartname'nin yeterlik kriterlerini düzenleyen 7'nci maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen hususlara ilişkin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bir değerlendirme yapılamayacağı..." değerlendirmelerinin örtüştüğü, İdare Mahkemesince, 21/08/2024 ile 04/12/2024 tarihli Kurul kararlarına yönelik başvuruyu yapan isteklinin davacı olmadığı, dava dışı isteklinin yaptığı başvuruya ilişkin alınan Kurul kararlarının davacı açısından değerlendirme olarak kabul edilemeyeceği belirtilmiş ise de, ...'in yaptığı başvurulara yönelik alınan Kurul kararlarında davacının ileri sürdüğü iddianın karara bağlandığının görüldüğü, bu haliyle davacının itirazen şikayet başvurusundaki iddiasının anılan Kurul kararlarına itiraz niteliğinde olduğu anlaşıldığından, davacının itirazen şikayet başvurusunun görev yönünden reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...TL ilk derece yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5. ...-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Posta giderleri avansından artan tutar ile istemi halinde kullanılmayan ...-TL temyiz yürütmeyi durdurma harcının davalı idareye iadesine,
7. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
8. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 17/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.