T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/179
Karar No:2025/1100
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Endüstrisi A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay İl Emniyet Müdürlüğünce ... tarihinde gerçekleştirilen 61 adet muhtelif cins ve modelde taşıtın 11.386.000,25-TL muhammen bedel karşılığında mübadelesine yönelik ihalenin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) tarafından satın alınan veya çeşitli yollarla temin edilen taşıt, silah, mühimmat, makine ve teçhizat ile mal ve malzemeden ihtiyaç fazlası olanlar veya standart dışı durumuna düşenler ile HEK (Hizmette kullanılabilme vasfını kaybeden veya arızalı hale geldiklerinde onarımları ekonomik olarak mahzurlu olan taşıt, silah, mühimmat, makine ve teçhizat ile mal ve malzeme) durumunda olan veya hurdaya ayrılanların tasfiyesi ve değerlendirilmesi amacıyla 4645 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış, Hibe, HEK ve Hurda Durum ve İşlemleri ile Hizmet Satışına Dair Kanun'un, kamu kurum ve kuruluşlarına bedelsiz olarak devredileceğine, gerçek veya tüzel kişilere satılacağına, bunların ürettikleri veya sahip oldukları mal veya malzeme ile mübadele edilebileğine, mübadele yoluyla satılmasına karar verilen taşıt, silah, mühimmat, makine ve teçhizat ile mal ve malzemelerin satış işlemin açık artırma usulü ile yapılacağına ilişkin düzenlemeler içerdiği, davalı idarece oluşturulan teknik komisyonun incelemeleri sonucu düzenlenen raporlarda mübadele suretiyle ihaleye konu edilen araçların çalışır ve yürür durumda olduğu, fiili kullanımlarının devam ettiği ancak ekonomik ve teknolojik ömrünü doldurdukları, işletme ve bakım maliyetlerinin etkin olmaması nedeniyle mübadeleye uygun olacakları yönünde değerlendirmelere yer verildiği, dava dosyasında yer alan araç tespit tutanakları, raporlar ve araçların görselleri incelendiğinde mübadeleye konu araçların hurda niteliğinde olmadığının anlaşıldığı, bu durum dikkate alındığında, davalı idarenin 3284 sayılı Bazı Maden Hurdalarının Dışarı Çıkarılmasının Yasak Edilmesi ve Satın Alınması Hakkında Kanun kapsamında olmadığı anlaşılan ihaleye konu araçların davacı şirkete devretmeye zorlanamayacağı gibi EGM'nin ihtiyaç fazlası ve standart dışı malzemelerinin bedelli veya bedelsiz devir işlemlerinin 4645 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılacağının kurala bağlanması nedeniyle Emniyet Genel Müdürlüğü yönünden özel düzenlemeler içeren 4645 sayılı Kanun'un uygulanması gerektiği hususları dikkate alındığında, 3284 sayılı Kanun kapsamında davacı şirkete satışı veya devri mümkün olmadığı anlaşılan 61 adet muhtelif cins ve modelde taşıtın mübadelesine yönelik usulüne uygun olarak yürütülen ihale işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 237 sayılı Taşıt Kanunu'nun Ek 2. maddesi uyarınca ihalenin Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca gerçekleştirilmesi gerektiği, HEK niteliğindeki araçların hurda vasfını haiz olduğu, ihale konusu araçların öncelikle kendilerine teklif edilmesi gerektiği, hurda niteliğindeki araçların satışı ve devri konusunda tanınan hakkın davalı idareleri de kapsadığı, dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
237 sayılı Taşıt Kanunu'nun "Kanunun şümulü" başlıklı 1. maddesinde, "a) Genel bütçeye dahil dairelerle katma ve özel bütçeli idareler ve bunlara bağlı sabit ve döner sermayeli müesseseler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri, b) İktisadi Devlet Teşekkülleri ve özel kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan her çeşit banka ve teşekküller, c) Yukardaki (a) ve (b) fıkralarında yazılı daire, idare, banka, teşekkül ve müesseselerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları teşekkül ve müesseseler, d) Kamuya yararlı derneklerden Cumhurbaşkanlığınca lüzumlu görülenler tarafından kullanılacak taşıtlar bu Kanun hükümlerine tabidir."; 10. maddesinin birinci fıkrasında, "Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler ve döner sermayelerin yıl içinde her ne şekilde olursa olsun edinebilecekleri taşıtların cinsi, adedi, hangi hizmette kullanılacağı ve kaynağı yılı bütçe kanunlarına bağlı (T) işaretli cetvelde gösterilir."; 7. fıkrasında, "Emniyet Genel Müdürlüğüne, Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ait taşıtlar, 12/4/2001 tarihli ve 4645 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış, Hibe, HEK ve Hurda Durum ve İşlemleri ile Hizmet Satışına Dair Kanun hükümleri çerçevesinde merkezî yönetim bütçe kanununa bağlı (T) işaretli cetvelde gösterilmelerine gerek bulunmaksızın, cinsi ve adedi Cumhurbaşkanı kararında belirlenmek kaydıyla 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olmaksızın yenileri ile mübadele edilebilir..." kuralları yer almaktadır.
26/07/2024 tarih ve 32613 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesi ile 237 sayılı Taşıt Kanunu'na eklenen Ek 2. maddesinde, "10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler, özelleştirme kapsam ve programına alınmış hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşlar, fonlar, döner sermayeler ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşlarının (il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile kurdukları birlik, müessese ve işletmeler hariç) 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan taşıt ve iş makineleri ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına devredilen bu neviden taşıt ve iş makinelerinin idareler adına satılmasına yönelik esas ve usulleri belirlemeye ve belirlenen esas ve usuller kapsamında açık ihale ve/veya eihale yöntemiyle ihaleleri yapmaya Özelleştirme İdaresi Başkanlığı yetkilidir. Bu madde kapsamında yapılacak satış işlemlerinde 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun ve 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz." kuralına yer verilmiştir.
Davacı tarafından, temyiz aşamasında mübadeleye konu araçların hurda olmadığının kabul edilmesi halinde 237 sayılı Taşıt Kanunu'nun Ek 2. maddesi uyarınca bu araçların ihale edilmesinde tek yetkili kuruluşun Özelleştirme İdaresi Başkanlığı olduğu ileri sürülmekte ise de, aynı Kanun'un 10. maddesinin yedinci fıkrasında Emniyet Genel Müdürlüğüne, Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ait taşıtların mübadelesi yönünden özel düzenleme bulunduğundan, Kanun'un Ek 2. maddesinde yapılan düzenlemenin sayılan idarelere ait araçların mübadelesine ilişkin ihalelerde uygulanmayacağı sonucuna varılmış olup davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 06/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.