T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/1842
Karar No:2025/3025
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Taahhüt Hazır Beton Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü (...)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce (MAPEG) 08/11/2017 tarihinde gerçekleştirilen Antalya ili hudutlarında bulunan ER: ... sayılı II. Grup maden sahası ihalesi üzerinde bırakılan davacı şirket tarafından söz konusu maden sahasında madencilik faaliyeti yapılamayacağının anlaşıldığından bahisle ihale bedelinin (535.000,00-TL), işletme ruhsat bedelinin (25.096,00-TL) ve işletme ruhsat taban bedelinin (12.548,00-TL) ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı MAPEG işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu maden sahası ihalesinin 535.000,00-TL ihale bedeli ile davacı şirketin üzerinde bırakıldığı, 04/12/2018 tarihinden geçerli olmak üzere işletme ruhsatı düzenlendiği, maden arama ruhsatı ve işletme ruhsatı alınmasının tek başına maden çıkarmak için yeterli olmadığı, ruhsat sonrası işletme izni alınarak maden işletme aşamasına geçilebilmesi için 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7/2. maddesinde sayılan koşulların varlığı (Mülkiyet, ÇED, GSM) durumunda, yetkili yerlerden gerekli izinlerin alınması gerektiği, bu kapsamda davacı tarafından Burdur ili, Bucak ilçesi, Kızılkaya Köyü sınırları dahilinde 211.754,41 m²'lik alan için yapılan izin müracaatının bahse konu alanın "madencilik faaliyetlerinin değerlendirmeye alınamayacak sahalar" kapsamında bulunduğundan bahisle reddedildiği ve akabinde davacı şirketin yetkili yerlerden gerekli izinleri alamadığından bahisle maden sahası ihalesinin iptaline karar verildiği;
Bu durumda, ruhsat aşamasından sonra izinlerin alınamadığı ve Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nin "Sorumluluklar ve yaptırımlar" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve bu kurala paralel olarak düzenlenen Maden Sahaları İhale Şartnamesi'nin 14. maddesi uyarınca 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesinde belirtilen izinler ile ilgili sorumluluğun müracaatçıya ait olduğu dikkate alındığında, ruhsat aşamasından sonra yetkili yerlerden alınması gerekli olan izinlerin alınamaması nedeniyle ihale iptal edilmiş olduğundan ilgili mevzuat uyarınca ihale bedelinin, işletme ruhsat bedellerinin ve işletme ruhsatı taban bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte iadesi isteminin reddine ilişkin davalı idare işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihale ve ruhsat sürecinde 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesinde belirtilen izinlere ilişkin gerekli araştırma yapılmış ise de ruhsat düzenlenmeden önce ilgili kurumlarca taraflarına bilgi verilmediği, madencilik faaliyeti yapılamayacak bir alan için ihaleye çıkıldığı, ruhsat düzenlendiği, 03/03/2014 tarih ve 2014/1 sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı Genelgesi'nde tepe kapalılık oranı %71'den fazla olan verimli orman alanlarının I. Grup ve II-a Grubu madencilik faaliyetlerinde değerlendirmeye alınmayacak alanlar arasında sayıldığı, Anayasa ve orman mevzuatı uyarınca ormanlar üzerinde tasarruf hakkı Tarım ve Orman Bakanlığına ait olup anılan Genelge ile açıkça maden sahası olarak kullanılamayacağı belirtilmiş bir alan için ihale düzenlendiği, bu alan için tarafından alınan muhtelif bedellerin iadesinin gerektiği, bu bağlamda idarenin söz konusu zararı tazmin etmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü ve Sekizinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca birlikte yapılan toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davalı idarece 08/11/2017 tarihinde Antalya ili hudutlarında bulunan ER: ... sayılı II. Grup maden sahası ruhsatı ihalesi gerçekleştirilmiş, ihale 535.000,00-TL bedelle davacı şirketin üzerinde bırakılmış, 04/12/2018 tarihinden geçerli olmak üzere işletme ruhsatı düzenlenmiştir.
Davacı, söz konusu maden sahasında madencilik faaliyetlerine başlayabilmek için "II-A Grubu Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi" açılması planlanan Burdur ili, Bucak ilçesi, ... Köyü sınırları dahilindeki 211.754,41 m²'lik alanın orman olup olmadığına, orman arazisinde kalıyor ise izin müracaatında bulunulabilen alanlardan olup olmadığına dair görüş bildirilmesi talebiyle orman idaresine başvurmuştur. ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü Isparta Orman Bölge Müdürlüğü İzin ve İrtifak Şube Müdürlüğü işlemiyle, söz konusu alanın orman sınırları içerisinde kaldığı, meşcere haritasında Cza3 ve Çzbc3 meşceresi olup (3) kapalı olduğu tespit edildiğinden ilk defa izin verilecek sahalarda ilgili mevzuat uyarınca madencilik faaliyetlerinin değerlendirmeye alınmayacağı sahalar kapsamında bulunduğu, dolayısıyla söz konusu alanın izin müracaatında bulunulamayacak alanlardan olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Davalı idarece 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde belirtilen izinlerin alınması aşamasında davacının orman izni talebinin kabul edilmediğinden bahisle uyuşmazlığa konu maden sahası ihalesinin iptaline karar verilmiştir.
Davacı tarafından 10/04/2020 tarihli dilekçeyle madencilik faaliyeti yapılamayacak bir saha için ihale gerçekleştirildiği ve ruhsat düzenlendiğinden bahisle uyuşmazlığa konu ihale nedeniyle ödenen ihale bedelinin (535.000,00-TL), işletme ruhsat bedelinin (25.096,00-TL) ve işletme ruhsat taban bedelinin (12.548,00-TL) ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte iadesi istemiyle davalı idareye başvurulmuştur.
Davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nin 26. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile Maden Sahaları İhale Şartnamesi'nin 14. maddesi uyarınca anılan başvurunun reddine karar verilmiş, bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun, işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "Madencilik faaliyetlerinde izinler" başlıklı 7. maddesinde, "Madencilik faaliyetlerinin yapılması ve ruhsatlandırma işlemlerinin yürütülmesi ile ilgili olarak yeni verilecek ruhsat alanlarına maden işletme yöntemi, faaliyetin yapıldığı bölge, madenin cinsi, yapılacak yatırımın çevresel etkileri, şehirleşme ve benzeri hususlar dikkate alınarak, temdit talepleri dahil ruhsat verilen alanlarda kazanılmış haklar korunmak kaydıyla, ilgili kurumların görüşleri alınarak Bakanlık tarafından kısıtlama getirilebilir. İlk müracaat veya ihale yolu ile yapılacak ruhsatlandırmalarda müracaatın yapılacağı alanlar diğer kanunlar ile getirilen kısıtlamalar gözönüne alınarak Bakanlıkça ruhsat müracaatına kapatılabilir. Kısıtlama gerekçesi ortadan kalkan alanlar ihale yoluyla aramalara açılır. Bu Kanun dışında madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak yapılacak her türlü kısıtlama ancak kanun ile düzenlenir.
Özel çevre koruma bölgeleri, milli parklar, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları, muhafaza ormanları, 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre korunması gerekli alanlar, 1 inci derece askeri yasak bölgeler, 1/5000 ölçekli imar planı onaylanmış alanlar, 1 inci derece sit alanları ile madencilik amacı dışında tahsis edilen ve Genel Müdürlük tarafından uygun görüş verilen elektrik santralleri, organize sanayi bölgeleri, petrol, doğalgaz ve jeotermal boru hatları gibi yatırım alanlarına ait koordinatlar ilgili kurumlar tarafından Genel Müdürlüğe bildirilir.
Bu alanlara yapılan ruhsat müracaatlarının hak sağlaması halinde iki ay içinde harç ve teminatın yatırılmasından sonra bu alanlara ilişkin ilgili kurumlardan izin alınması için müracaat sahibine bir yıl süre verilir. Bu süre içinde izin alınması durumunda Kanunun 16 ncı maddesine göre ruhsat düzenlenir, izin alınamaması halinde müracaat reddedilir. Müraacat alanının bir kısmının bahse konu alanlarla çakışması halinde, çakışan alan dışındaki serbest alana ilişkin olarak iki aylık süre içinde Kanunun 16 ncı maddesine göre müracaatta bulunulması halinde ruhsat düzenlenir. Aksi halde tüm müracaat alanı bu süre sonunda müracaatlara açık hale gelir.
Devlet ormanları içinde yapılacak maden arama ve işletme faaliyetleri ile bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici tesislere 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre izin verilir. (...)
Madencilik faaliyeti yapılan alanların, izne tabi alan olmaları halinde, ilgili olduğu kanun hükümlerine göre gerekli izinlerin alınması zorunludur. Ancak, Genel Müdürlükçe işletme ruhsatı verildikten sonra, işletme ruhsat alanının diğer kanunlara göre izne tabi alan haline gelmesi durumunda ilgili kanunların öngördüğü yükümlülüklerin yerine getirilmesi suretiyle kazanılmış haklar korunarak faaliyetler sürdürülür. Diğer kanunlara göre izne tabi alanlar, Genel Müdürlüğün görüşü alınarak belirlenir. (...)" kuralına yer verilmiştir.
6831 sayılı Orman Kanunu'nun (işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle) 16. maddesinde, "Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır. (...)
Ruhsatname veya imtiyaz almış olanlarla, ruhsatname veya imtiyaz alacaklar, işe başlamadan evvel çalışma sahalarını orman idaresine haber vermeye ve ormana zarar gelebilecek hallerde, orman idaresinin göstereceği tedbirleri almaya ve yapmaya mecburdurlar.(...)
Maddenin uygulanması ile ilgili tanım, şekil, şart ve esaslar yönetmelikle düzenlenir." kuralı yer almıştır.
18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve işlem tarihinde yürürlükte olan Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Kısıtlamalar" başlıklı 29. maddesinin birinci fıkrasında, "Muhafaza ormanları, gen koruma alanları, tohum meşcereleri ile orman içi dinlenme yerlerinde Maden Kanununun 2 nci maddesindeki I(a), I(b) ve II(a) grup madenler ile kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanılan her türlü yapı hammaddesi üretimi için yapılacak madencilik faaliyetlerine izin verilmez. Ancak muhafaza ormanlarında gen koruma alanları, tohum meşcereleri ile orman içi dinlenme yerlerinde; bu gruplardaki madenlere Bakanlıkça bu Yönetmeliğin yayımından önce verilen izinlerin süre uzatım talepleri Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenerek izne konu edilebilir." kuralına yer verilmiştir.
Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nin (işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle) "Sorumluluklar ve yaptırımlar" başlıklı 26. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "(1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılan ihalelerde; (...) b) Müracaatçılar, Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen izinler ile ilgili araştırmayı ihaleden önce yapmaları zorunludur. Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen izinler ile ilgili sorumluluk müracaatçıya aittir. İhaleden sonra, ruhsat düzenlenmeden önce veya ruhsat düzenlendikten sonra Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen izinlerin alınamaması ve/veya ruhsatın herhangi bir neden ile iptal edilmesi durumunda işletme ruhsat taban bedeli, ihale bedeli ve ruhsat bedeli iade edilmez. Ancak, bu sahaların Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen özel alanlardan birisi ile çakıştığının tespit edilmesi durumunda ve müracaatçının talebi halinde ruhsat düzenlenmeden önce ihale bedeli iade edilir, işletme ruhsat taban bedeli iade edilmez, ruhsat düzenlendikten sonra ise işletme ruhsat taban bedeli, ihale bedeli ve ruhsat bedeli iade edilmez." kuralına yer verilmiştir.
Uyuşmazlığa konu ihaleye ait Maden Sahaları İhale Şartnamesi'nin "Diğer Hususlar" başlıklı 14. maddesinde, "Müracaatçılar, Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen izinler ile ilgili araştırmayı ihaleden önce yapmaları zorunludur. Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen izinler ile ilgili sorumluluk müracaatçıya aittir. İhaleden sonra, ruhsat düzenlenmeden önce veya ruhsat düzenlendikten sonra Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen izinlerin alınamaması ve/veya ruhsatın herhangi bir neden ile iptal edilmesi durumunda işletme ruhsat taban bedeli, ihale bedeli ve ruhsat bedeli iade edilmez. Ancak, bu sahaların Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen özel alanlardan birisi ile çakıştığının tespit edilmesi durumunda ve müracaatçının talebi halinde ruhsat düzenlenmeden önce ihale bedeli iade edilir, işletme ruhsat taban bedeli iade edilmez, ruhsat düzenlendikten sonra ise işletme ruhsat taban bedeli, ihale bedeli ve ruhsat bedeli iade edilmez." düzenlemesi yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3213 sayılı Kanun'un 7. maddesinde, ilk müracaat veya ihale yoluyla yapılacak ruhsatlandırmalara konu alanlara ilişkin olarak iki türlü kısıtlamaya gidilebileceği, bunlardan birincisinin Maden Kanunu'ndan, ikincisinin ise diğer kanunlar ile getirilen kısıtlamalardan kaynaklanabileceği anlaşılmaktadır.
Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrasında, ilk müracaat veya ihale yoluyla yapılacak ruhsatlandırmalarda müracaatın yapılacağı alanların, diğer kanunlar ile getirilen kısıtlamalar göz önüne alınarak Bakanlıkça ruhsat müracaatına kapatılabileceği, kısıtlama gerekçesi ortadan kalkan alanların ihale yoluyla aramalara açılacağı ve bu kanun dışında madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak yapılacak her türlü kısıtlamanın ancak kanunla yapılabileceği belirtilmiş; ikinci fıkrasında, özel çevre koruma bölgeleri, milli parklar, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları, muhafaza ormanları, 3621 sayılı Kıyı Kanunu'na göre korunması gerekli alanlar, 1. derece askeri yasak bölgeler, 1/5000 ölçekli imar planı onaylanmış alanlar, 1. derece sit alanları ile madencilik amacı dışında tahsis edilen ve Genel Müdürlük tarafından uygun görüş verilen elektrik santralleri, organize sanayi bölgeleri, petrol, doğalgaz ve jeotermal boru hatları gibi yatırım alanlarına ilişkin olarak izin sistemi getirilmiş; dördüncü fıkrasında, Devlet ormanları içinde yapılacak madencilik faaliyetleri ile bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici tesislere 6831 sayılı Orman Kanunu hükümleri uyarınca izin verileceği kurala bağlanmıştır.
Orman mevzuatından, Devlet ormanları içinde madencilik faaliyeti ve bu faaliyetler için zorunlu tesislere Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verileceği; ruhsatname veya imtiyaz alacakların, işe başlamadan evvel çalışma sahalarını orman idaresine haber vermeye ve ormana zarar gelebilecek hallerde, orman idaresinin göstereceği tedbirleri almaya ve yapmaya mecbur oldukları anlaşılmaktadır.
Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nde, 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesinde belirtilen izinler ile ilgili sorumluluğun müracaatçıya ait olduğu, bu izinlerin alınmaması durumunda ihale bedelinin iade edilmeyeceği ana kural olarak düzenlendikten sonra, bu sahaların Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen alanlardan birisi ile çakıştığının tespit edilmesi durumunda ihale bedelinin iade edileceğine ilişkin istisnai hükme yer verilmiş, Kanun'un 7. maddesinin dördüncü fıkrasında Devlet ormanlarındaki madencilik faaliyetiyle ilgili izin alınamaması durumu ise bu istisnai hükmün kapsamı dışında bırakılmıştır.
Hukuk devletinin en önemli unsurlarından biri de ölçülülük ilkesidir. Ölçülülük ilkesi, bir hukuki tasarruf ile elde edilmek istenen amaç ve kullanılan araç arasında hakkaniyete uygun adil bir dengenin bulunması gereğini ifade eder.
İdareler, takdir yetkisine sahip oldukları ya da bir değerlendirme yapma durumunda bulundukları her bir somut olayın özelliklerini göz önüne alarak konuyu değerlendirmeli, yaptıkları düzenlemelerde ve tesis ettikleri işlemlerde, kendilerine tanınan takdir yetkisini, kanunların sınırları içinde adalet, hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak ve ölçülülük ilkesini dikkate alarak kullanmalıdır.
3213 sayılı Kanun’un 7. maddesinin birinci fıkrasında, ilk müracaat veya ihale yolu ile yapılacak ruhsatlandırmalarda müracaatın yapılacağı alanların, Maden Kanunu ve diğer kanunlar ile getirilen kısıtlamalar göz önüne alınarak Bakanlıkça ruhsat müracaatına kapatılabileceği belirtilerek idareye sorumluluk yüklenmiştir. Bu durumda idareden beklenen, madencilik faaliyetinin yapılması yasak olan veya uygun olmadığı sonradan anlaşılan alanların madencilik faaliyetlerine kapatılmasıdır. Başka bir anlatımla, ihale konusu edilen maden sahasının madencilik faaliyeti için yasak bir alanda olmaması ve maden arama ve işletmeye uygun olması ihaleyi yapan ve ruhsatı veren idarenin sorumluluğundadır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu ihalenin davacı şirketin üzerinde bırakıldığı, geçerli işletme ruhsatı düzenlendiği, ancak orman idaresince, uyuşmazlığa konu maden sahasının ilk defa izin verilecek sahalarda ilgili mevzuat uyarınca madencilik faaliyetlerinin değerlendirmeye alınmayacağı sahalar kapsamında bulunduğu, dolayısıyla söz konusu alanın izin müracaatında bulunulamayacak alanlardan olduğundan bahisle anılan maden sahasında madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için gerekli olan orman izninin verilmediği, orman izni verilmediğinden uyuşmazlığa konu ihalenin iptal edildiği, davacı tarafından madencilik faaliyeti yapılamayacak bir sahanın ihale edilip ruhsat düzenlendiğinden bahisle bu ihale nedeniyle ödenen ihale bedelinin, işletme ruhsat bedelinin ve işletme ruhsat taban bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte iadesi istemiyle yapılan başvurunun Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nin 26. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile Maden Sahaları İhale Şartnamesi'nin 14. maddesi uyarınca reddedildiği anlaşılmıştır.
İdarenin, madencilik faaliyeti yapılması uygun olmayan bir alanı (uyuşmazlıkta, meşcere haritasında Cza3 ve Çzbc3 meşceresi olup (3) kapalı olduğu tespit edildiğinden madencilik faaliyetlerinin değerlendirmeye alınmayacağı sahalar kapsamında bulunan sahayı) ruhsat müracaatlarına kapatması gerekirken, bu alanı madencilik faaliyetlerine açması ve madencilik faaliyeti yürütülmesinin mümkün olamamasından kaynaklanan sorumluluğu ihale üzerinde bırakılan istekliye yüklemesi hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz.
Nitekim Danıştay Sekizinci ve Onüçüncü Dairelerince 2575 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi uyarınca birlikte yapılan toplantı neticesinde alınan 15/12/2020 tarih ve E:2019/245, K:2020/3673 sayılı karar ile, ihale bedelinin iadesi yönünden madencilik faaliyetleri açısından kısıtlanan veya kısıtlanması gereken alanlarda hak sahibi tarafından izin alınamaması hali ile bu kapsamda bulunmayan yerlerle ilgili izinlerin alınamaması halinin birbirinden tam olarak ayrılmadığı, böylece idarenin ihaleye çıkmaması gereken bir alanı, başka bir anlatımla, madencilik faaliyeti yapılması yasak olan bir alanı ihaleye çıkartmasındaki sorumluluğun tümüyle ihale alıcılarına yüklendiği gerekçesiyle Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nin 26. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iptaline karar verilmiş, anılan karar İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/04/2022 tarih ve E:2021/1947, K:2022/1551 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
Dolayısıyla, davalı idarenin öncelikle üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirerek madencilik faaliyeti için uygun olmayan uyuşmazlığa konu saha için ihaleye çıkmaması gerekirken, söz konusu alanın madencilik faaliyetlerine elverişli olmamasından kaynaklanan sorumluluğu istekliye yüklemesi hakkaniyet ve ölçülülük ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.
Buna göre, ihaleye konu alanın, 3213 sayılı Kanun veya diğer kanunlarla madencilik faaliyetinin yasaklanması gereken bir alan olduğu, fiili imkansızlık nedeniyle bu alanda madencilik faaliyeti yapılamayacağının ihale sonrasında anlaşıldığı, bu nedenle hakkaniyet ve ölçülülük ilkeleri gereği uyuşmazlığa konu ihale kapsamında ödenen ihale bedelinin, işletme ruhsat bedelinin ve işletme ruhsat taban bedelinin iadesi gerektiği açıktır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.