T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/223
Karar No:2025/1720
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının, istenen bilgi ve belgeleri süresi içerisinde göndermediğinden bahisle enerji kimlik belgesi düzenleme yetkisinin askıya alınmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Samsun Valiliği Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Enerji Kimlik Belgesi Komisyonu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; enerji kimlik belgesi düzenleme yetkisi bulunan davacı tarafından düzenlenen ve incelemeye konu edilen ... sertifika numaralı enerji kimlik belgesi ile ilgili olarak Samsun Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce, denetime konu belge oluşturulurken esas alınan yapı ruhsatı ve mimari, elektrik, mekanik, tesisat ve ısı yalıtım projelerinin ilgili idarelerce kuruma ibraz edilmesinin istenildiği, talep edilen belgelerin verilen 15 günlük süre içinde ibraz edilmemesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği;
Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği'nin 26/A maddesinin beşinci fıkrasında, denetime yönelik hususların Bakanlık tarafından çıkarılacak tebliğ ile düzenleneceğinin belirtildiği, söz konusu düzenlemede yaptırımların hangi suretle uygulanacağına yönelik bir belirleme veya atıfta bulunulmadığı, Enerji Kimlik Belgesi Uzmanlarının Eğitim ve Denetimlerine Dair Tebliğ'in 10. maddesinin dördüncü fıkrasında ise anılan Yönetmeliğin lafzını aşacak şekilde yaptırıma yönelik hususların düzenlendiği ve bu düzenleme uyarınca davacının enerji kimlik belgesi düzenleme yetkisinin askıya alındığı;
Davacı tarafından düzenlenen ve incelemeye konu edilen ... sertifika numaralı enerji kimlik belgesine esas bilgi ve belgelerin verilen süre içinde kuruma ibraz edilmemesi eyleminin yaptırımının 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği'nde açıkça düzenlenmediği, anılan Yönetmeliğin 26/A maddesinin beşinci fıkrasında Bakanlık tarafından çıkarılacak tebliğ hükümlerine atıf yapıldığı görülmekle birlikte, yapılan atıfta yalnızca denetime yönelik hususlara yer verildiği ve dolayısıyla yaptırıma yönelik bir belirlemede bulunulmadığı anlaşıldığından üst normları aşan düzeyde düzenlenen ve yaptırım ihtiva eden Tebliğ doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, 3194 sayılı İmar Kanunu ile Bakanlığa verilen yetki doğrultusunda enerji kimlik belgesi düzenleme yetkisi bulunan kişilerin denetimlerinin gerçekleştirildiği, bu kapsamda mevzuata aykırı hareket edildiğinin tespit edilmesi halinde ilgililere yaptırım uygulandığı ileri sürülmektedir.
Davalı Samsun Valiliği tarafından, denetime konu enerji kimlik belgesine ilişkin belgelerin davacı şirketten istenilmesine karşın herhangi bir belge gönderilmediği, dayanak Yönetmelik ve Tebliğ'de yaptırım uygulanan ihlallerin teker teker sayılmasının beklenemeyeceği, bu doğrultuda emsal yargı kararı bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davacı enerji kimlik belgesi uzmanı sıfatı ile ilgili mevzuat çerçevesinde enerji kimlik belgesi (EKB) düzenlemektedir.
Samsun Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü tarafından yapılacak denetim kapsamında davacıya gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazı ile, davacının düzenlemiş olduğu ... sayılı EKB'ye esas yapı ruhsatı ile bu ruhsata esas mimari, elektrik, mekanik tesisat ve ısı yalıtım projelerinin 15 (on beş) gün içerisinde sunulması istenilmiş, aksi halde yetkisinin süresiz askıya alınacağı belirtilmiştir. Anılan yazı davacıya 06/07/2021 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Davacı tarafından söz konusu yazıya herhangi bir cevap verilmemesi üzerine ... tarih ve ... sayılı Samsun Valiliği Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Enerji Kimlik Belgesi Komisyonu kararıyla, davacının enerji kimlik belgesi düzenleme yetkisi süresiz olarak askıya alınmış, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. maddesinde, "Planların hazırlanmasında ve yürürlüğe konulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur. (...) g) Bakanlık; ilgili idareler, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılan mekansal planlamaya, harita ve parselasyona, etüt ve projelendirmeye, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni düzenlemeye, enerji kimlik belgesi hazırlanmasına ilişkin iş ve işlemler ile yapı malzemelerini; denetlemeye, aykırılıklar hakkında işlem tesis etmeye, aykırılıkları gidererek mevzuata uygun hale getirmeye yönelik değişiklik yapmaya ve onaylamaya, yapı tatil tutanağı tanzim etmeye, mühürlemeye, yıkım kararı almaya ve yıkımı gerçekleştirmeye, ilgililer hakkında idari yaptırım kararı vermeye yetkilidir. Bu görevlerden, yapı tatil tutanağı tanzim etmeye, mühürlemeye ve yıkım kararına ilişkin rapor düzenleme işi ile denetlemeye ilişkin görevler, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında, denetçi belgesini haiz personel tarafından gerçekleştirilir. İlgililer Bakanlık denetçileri tarafından istenilen her türlü bilgi ve belgeyi, istenilen süre içerisinde vermek zorundadırlar. Bakanlık denetçilerinin seçimi, eğitimleri, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir." kuralı yer almıştır.
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu'nun "Amaç" başlık 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı; enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılmasıdır."; "Uygulamalar" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, "(...) ç) Toplam inşaat alanı yönetmelikte belirlenen mesken amaçlı kullanılan binalarda, ticarî binalarda ve hizmet binalarında uygulanmak üzere mimarî tasarım, ısıtma, soğutma, ısı yalıtımı, sıcak su, elektrik tesisatı ve aydınlatma konularındaki normları, standartları, asgarî performans kriterlerini, bilgi toplama ve kontrol prosedürlerini kapsayan binalarda enerji performansına ilişkin usûl ve esaslar, Türk Standartları Enstitüsü ve Genel Müdürlük ile müştereken hazırlanarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle düzenlenir. Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde ilgili idare tarafından yapı kullanma izni verilmez. d) Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulacak yönetmeliğe göre hazırlanan yapı projeleri kapsamında enerji kimlik belgesi düzenlenir. Enerji kimlik belgesinde binanın enerji ihtiyacı, yalıtım özellikleri, ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ve binanın enerji tüketim sınıflandırması ile ilgili bilgiler asgarî olarak bulundurulur. Belgede bulundurulması gereken diğer bilgiler ile belgenin yenilenmesine ve mevcut binalar da dâhil olmak üzere uygulamaya ilişkin usûl ve esaslar, Bakanlık ile müştereken hazırlanarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. Mücavir alan dışında kalan ve toplam inşaat alanı bin metrekareden az olan binalar için enerji kimlik belgesi düzenlenmesi zorunlu değildir. (...)" kuralına yer verilmiştir.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97. maddesinde, "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır: (...) f) (...) yapılarda enerji verimliliğini artırıcı düzenlemeleri yapmak, buna ilişkin faaliyetleri yönetmek ve izlemek; yapı malzemelerinin denetimine ve uygunluk değerlendirmesine ilişkin iş ve işlemleri yapmak (...)"; 107. maddesinde, "(1) Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır: (...) e) (...) binalarda enerji verimliliğinin sağlanması ve ileri yapım teknolojilerinin kullanılması ve yaygınlaştırılması için gerekli tedbirleri almak (...)" kurallarına yer verilmiştir.
Fiil tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 05/12/2008 tarih ve 27075 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği'nin "Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşlar" başlıklı 26/A maddesinin beşinci fıkrasında, "Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşların bu belgelerin düzenlenmesi ile ilgili faaliyetlerinin denetimi Bakanlık tarafından yapılır veya yaptırılır. Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili olanların yetkilerini kötüye kullandıklarının veya gerçeğe aykırı belge düzenledikleri tespit edilen enerji verimliliği danışmanlık şirketleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına; diğer gerçek veya tüzel kişiler ise ilgili meslek odasına bildirilir ve haklarında yapılacak inceleme ve soruşturma sonuçlanana kadar bunların enerji kimlik belgesi verme yetkileri askıya alınır. Bakanlık tarafından yapılan bildirimler neticesinde, serbest müşavirlik ve mühendislik hizmetleri belgesi veya 5627 sayılı Kanun kapsamında aldıkları yetki belgesi iptal edilenlerin veya bu belgeleri bir yıl içinde üç defa askıya alınanların enerji kimlik belgesi verme yetkileri, bir daha verilmemek üzere Bakanlık tarafından iptal edilir." kuralı yer almaktadır.
Fiil tarihinde yürürlükte bulunan haliyle Enerji Kimlik Belgesi Uzmanlarının Eğitim ve Denetimlerine Dair Tebliğ'in (Tebliğ) "Enerji kimlik belgesi uzmanlarının ve enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşların denetimi" başlıklı 10. maddesinde, "(1) Enerji kimlik belgesi uzmanlarının denetimi, il müdürlüğü denetçileri tarafından yapılır. (2) İl müdürlüğü denetçileri, her ay rastgele seçilecek en az 10 adet EKB üzerinden denetim yapar. Ayrıca, varsa şikâyet üzerine de denetim yapar. (3) İncelenen EKB’leri hazırlayan EKB uzmanlarından, EKB’ye esas olan proje, rapor vb. her türlü bilgi ve belge talep edilir ve gönderilmesi için 15 gün süre verilir. Gelen bilgiler doğrultusunda EKB incelemesi yapılır. (4) İstenen bilgi ve belgeler süresi içerisinde gelmediği durumda EKB uzmanları ve bünyesinde çalıştığı EKB vermeye yetkili kuruluş, talep edilen bilgi ve belgelerin ilgili il müdürlüğüne sunularak inceleme ve soruşturma sonuçlanana kadar enerji kimlik belgesi verme yetkileri askıya alınır. İlgili EKB uzmanından konu ile ilgili olarak bilahare dönüş yapılması halinde ise sunulan bilgi ve belgeler doğrultusunda değerlendirilerek cezai işlem gerektiren husus tespit edilmemesi halinde askı işlemi iptal edilir. (5) İnceleme, BEP-TR yazılımı içerisinde bulunan denetim dokümanları göz önünde bulundurularak yapılır. (6) Yetkilerini kötüye kullandıkları veya gerçeğe aykırı EKB düzenledikleri tespit edilen EKB uzmanları ve bünyesinde çalıştığı EKB vermeye yetkili kuruluş, komisyon kararı ile iki ay süre ile BEP-TR sisteminde askıya alınır ve bu süre boyunca yeni EKB hazırlayamaz. Hatalı EKB’lerin düzeltilerek sisteme yüklenmesinden ilgili EKB uzmanı sorumludur. (7) İlk askıya alma süresinden itibaren bir yıl içerisinde aynı veya farklı il müdürlüklerince üç defa yetkilerini kötüye kullandıkları veya gerçeğe aykırı EKB düzenledikleri tespit edilen EKB uzmanları ve bünyesinde çalıştığı EKB vermeye yetkili kuruluşun, EKB verme yetkileri bir daha verilmemek üzere iptal edilir ve BEP-TR sistemine erişimlerine izin verilmez. (...)"; "Komisyon teşkili ve çalışması" başlıklı 12. maddesinde, "(...) (3) Komisyon tarafından alınan kararlara itirazlar yine il müdürlüğüne yapılır. Bu itirazlar il müdürlüğünde oluşturulan komisyon tarafından tekrar değerlendirilir. (4) İl müdürlüklerince verilen kararlara itirazlar, Genel Müdürlük ilgili biriminde oluşturulan, EKB uzmanı olma şartlarını haiz en az üç personelden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır." kurallarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işlem Tebliğ'in 10. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca tesis edilmiştir. İdare Mahkemesince, üst normları aşar biçimde düzenlenen ve yaptırım ihtiva eden Tebliğ doğrultunda tesis edildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bu kapsamda, Tebliğ'de yer verilen dayanak düzenlemenin "kanunilik" ve "normlar hiyerarşisi" ilkeleri yönünden incelenmesi gerekmektedir.
Tebliğ'in 10. maddesinin dördüncü fıkrası ile bu madde doğrultusunda tesis edilen bireysel işlemin iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 21/04/2025 tarih ve E:2022/5041, K:2025/1636 sayılı kararıyla, davanın reddine karar verilmiştir. Söz konusu kararda,
"Enerji Performansı Yönetmeliği (Yönetmelik) ile binalarda EKB vermeye yetkili kuruluşların denetiminin Bakanlık tarafından yapılması veya yaptırılması, bu kapsamda denetime ilişkin hususların Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak Tebliğ ile belirlenmesi öngörülmüştür. Söz konusu Yönetmelik kuralı uyarınca Bakanlık tarafından çıkarılan Tebliğ hükümlerinden, EKB uzmanlarının denetiminin il müdürlüğü denetçileri tarafından yapılacağı, inceleme kapsamında EKB'ye esas bilgi ve belgelerin talep edileceği, istenen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde gelmediği durumda EKB uzmanlarının talep edilen bilgi ve belgelerin ilgili il müdürlüğüne sunularak inceleme ve soruşturma sonuçlanana kadar enerji kimlik belgesi verme yetkilerinin askıya alınacağı, EKB uzmanının daha sonra bilgi ve belgeleri sunması halinde ise sunulan bilgi ve belgeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak cezai işlem gerektiren bir hususun tespit edilmemesi halinde askı işleminin iptal edileceğinin kurala bağlandığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından, Tebliğ ile enerji kimlik belgesi uzmanlarının belge düzenleme yetkilerinin süreli ve süresiz askıya alınması şeklinde idari yaptırım uygulanmasının öngörüldüğü ancak üst norm niteliğindeki 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu'nda bu yönde bir idari yaptırım uygulanabileceğine dair düzenleme bulunmadığı, buna rağmen dava konusu Tebliğ ile enerji kimlik belgesi hakkında askıya alma kararı alınabileceğinin düzenlendiği, bu nedenle kanunilik ilkesinin ihlal edildiği ve düzenlemenin hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.
Enerji kimlik belgeleri, 5627 sayılı Kanun'un ve Yönetmeliğin amaç maddesinde vurgulandığı üzere, enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılması için öngörülmüş bir sistemdir. Enerji kimlik belgesinin bu yönüyle tüm toplumu ilgilendiren öneminin yanı sıra aktarılan mevzuat uyarınca yapı kullanma izni alacak yeni binaların enerji tüketimi ve CO2 salınımı olarak asgari C sınıfı ve daha üstünde olması gerektiği, aksi halde yapı kullanma izni belgesi alamaması nedeniyle de tek tek kişiler üzerinde önemli hukuki, ekonomik ve mali sonuçlar doğurabildiği görülmektedir.
Enerji kimlik belgelerinin amacı ile ortaya çıkardığı sonuçlar ve belge düzenleme yetkisinin kamu adına kullanılması hususları dikkate alındığında, enerji kimlik belgelerinin gerçeğe uygun şekilde düzenlenmesi ve belge oluşturma yetkisinin kötüye kullanılmaması; Bakanlık'tan yetki alarak belge düzenleyen kişilerin de belgelerin hazırlanmasında, kendilerine verilen yetki kapsamında hareket etmeleri ve gerçeğe uygun verileri kullanarak belgeleri tanzim etmeleri gerektiği kuşkusuzdur.
Enerji kimlik belgesinin belirtilen özellikleri dikkate alınarak Yönetmeliğin 26/A maddesinin beşinci fıkrasında 19/02/2022 tarihinde yapılan değişiklik ile EKB'lerin düzenlenmesi ile ilgili faaliyetlerin denetiminin Bakanlık tarafından yapılması ve buna ilişkin hususların Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak Tebliğ ile belirlenmesi öngörülmüş, bu kapsamda çıkarılan Tebliğ'in dava konusu düzenlemesi ile de EKB uzmanından istenen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde gelmediği durumda talep edilen bilgi ve belgelerin ilgili il müdürlüğüne sunularak inceleme ve soruşturma sonuçlanana kadar enerji kimlik belgesi verme yetkisinin askıya alınması yönünde düzenleme yapılmış olup, bu yönüyle dava konusu düzenlemenin mevzuata aykırılık nedeniyle idari yaptırım uygulanmasını öngören nitelikte bir içeriğe sahip olduğu görülmektedir.
Uyuşmazlık bu yönüyle ele alındığında, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesinin (g) bendinde, enerji kimlik belgesi hazırlanmasına ilişkin iş ve işlemlerin denetlemesi, aykırılıklar hakkında işlem tesis edilmesi ve ilgililer hakkında idari yaptırım kararı verilmesi hususlarında Bakanlığın yetkili olduğunun belirtildiği, 5627 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fırkasının (d) bendinde ise EKB'de bulundurulması gereken diğer bilgiler ile belgenin yenilenmesine ve mevcut binalar da dahil olmak üzere uygulamaya ilişkin usul ve esasların Bakanlık tarafından belirleneceğinin ifade edildiği, söz konusu yetki kapsamında belirtilen usul ve esasların öncelikle Yönetmelik ile belirlendiği, ardından EKB uzmanları hakkında idari yaptırım uygulanmasını öngören dava konusu Tebliğ'in çıkarıldığı, bu bakımdan, yaptırım uygulama ve düzenleme yapma hususundaki üst hukuk normları ile davalı idareye tanınan yetki kapsamında çıkarıldığı anlaşılan dava konusu Tebliğ'in 10. maddesinin dördüncü fıkrasında bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacı tarafından dava konusu uyuşmazlıkta idari yaptırım niteliğindeki yeni bir türün düzenleyici işlem olan Tebliğ ile ihdas edilmesinin kanunilik ilkesine aykırılık teşkil ettiği iddia edilmektedir
İdari yaptırımlardan "idari cezalar"da muhatabın cezalandırılması amacı, "idari tedbirler"de ise kamu hizmetinin aksamadan ve kamu düzeninin bozulmadan işleyişine devam etmesi amacı ağır basmakta olup, hizmetin düzgün işlemesini olumsuz etkileyebilecek ihlalleri engelleyici ve durdurucu nitelik taşıyanlar "idari tedbir"; idari tedbir boyutunu aşıp tedip etme ve cezalandırma boyutuna varan yaptırımlar ise "idari ceza" olarak görülmektedir. EKB, yapı kullanma izin belgesi düzenlenebilmesi için gerekli belgeler arasında olup EKB uzmanı tarafından gerçeğe aykırı verilerle belge düzenlenmesi halinde bu durumun yapı kullanma izin belgesi düzenleyecek idare ve bina malikleri nezdinde sorunlara yol açabileceği dikkate alındığında, dava konusu kuralın enerji kimlik belgelerinin verilmesine ilişkin sürecin düzenlenmesi ve iyi işlemesinin sağlanması amacına yönelik idari bir tedbir niteliği taşıdığı kuşkusuzdur.
Bu bakımdan, idari yaptırımların türlerinden olan her türlü idari tedbirin kanunda sayılmasının hukuken mümkün olmadığı, yasal dayanağın bulunması şartıyla idarenin düzenleyici işlemleriyle de idari tedbir öngörülebileceği, dava konusu düzenleme ile idari tedbir niteliğinde bir yaptırım öngörüldüğü, düzenlemenin idari tedbirler yönünden kanunilik ilkesinin görünümü olan hukuki belirliliğin gereklerinden erişilebilir, bilinebilir ve öngörülebilir olma gerekliliklerini de taşıdığı anlaşıldığından, davacının iddiasının yerinde olmadığı ve dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
(...)
Bu itibarla, enerji kimlik belgesi uzmanlarına idari yaptırım uygulama ve konuyla ilgili usul ve esasları alt normlar ile belirleme yetkisinin aktarılan Kanun hükümleri ile Bakanlığa verildiği, söz konusu yetkinin dava konusu Tebliğ ile kullanıldığı ve EKB uzmanlarının EKB'ye ilişkin denetim kapsamında istenen bilgi ve belgeleri süresi içerisinde sunmadığı durumda talep edilen bilgi ve belgelerin ilgili il müdürlüğüne sunularak inceleme ve soruşturma sonuçlanana kadar enerji kimlik belgesi verme yetkisinin askıya alınacağına ilişkin düzenleme yapıldığı, düzenlemeyle EKB'nin gerçeğe dayalı olmayan veriler kullanılarak oluşturulması ve buna bağlı olarak mağduriyetlerin ortaya çıkmasının önüne geçilmesi için yapılacak denetimler kapsamında idare tarafından talep edilen bilgi ve belgelerin sunulmayarak denetimin engellenmesi veya işlevsiz hale getirilmesinin önlenmesinin amaçlandığı göz önünde alındığında, davalı idareye tanınan yetki kapsamında tesis edilen dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır." gerekçesine yer verilmiştir.
Her ne kadar Dairemizin anılan kararında, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği'nin "Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşlar" başlıklı 26/A maddesinin beşinci fıkrasının, 19/02/2022 tarih ve 31755 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişik hali olan, "Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşların bu belgelerin düzenlenmesi ile ilgili faaliyetlerinin denetimi Bakanlık tarafından yapılır veya yaptırılır. Denetimlere ilişkin hususlar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak tebliğ ile belirlenir." kuralı esas alınarak hukuki değerlendirme yapılmış ise de anılan kararda yapılan değerlendirmeler göz önüne alındığında, söz konusu değerlendirmelerin, Yönetmeliğin, işlem tarihi olan 23/09/2021 tarihindeki hali için de geçerli olduğu, bu bağlamda Tebliğ'in 10. maddesinin dördüncü fıkrasında "kanunilik" ve "normlar hiyerarşisi" ilkeleri yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davacı tarafından düzenlenen EKB'nin denetimi için istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde sunulmaması fiilinin sübuta erip ermediği yönünden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin dayanağı olan Tebliğ'in 10. maddesinin dördüncü fıkrasının "suçta ve cezada kanunilik" ve "normlar hiyerarşisi" ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalıların temyiz isteminin kabulüne;
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 28/04/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalıların temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.