T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/2363
Karar No:2025/3083
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Mühendislik Müşavirlik Turizm Madencilik Ticaret ve Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediyesi Personel A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Belediyesi Personel A.Ş.'nce gerçekleştirilen "Osmangazi Belediyesi Sınırları İçindeki Katı Atıkların Toplanması, Taşınması ile Temizlik Hizmetleri Operasyonu İçin Gerekli Olan Her Türlü Aracın, Ekipmanın, Sarf Malzemesinin Kiralanması İşi" ihalesi üzerinde bırakılarak 06/04/2018-30/09/2019 dönemini kapsayan sözleşme imzalanan davacı şirket tarafından, 20/02/2019 tarih ve 2019/DK.D-48 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararı gerekçe gösterilmek suretiyle 12 no.lu hak edişten ÖTV fiyat farkı kesinti tutarı adı altında 714.419,67-TL kesinti yapılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince Dairemizin 22/12/2021 tarih ve E:2020/1236, K:2021/5297 sayılı kararıyla bozularak gönderilen dosyada Bölge İdare Mahkemesince bozmaya uyularak davanın görev yönünden reddine ilişkin Mahkeme kararının kaldırılması ve işin esası hakkında karar verilmek üzere dosyanın Mahkemeye gönderilmesi üzerine dosyanın yeniden incelenmesi suretiyle verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin dayanağı olan 20/02/2019 tarih ve 2019/DK.D-48 sayılı "2018/11818 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Çerçevesinde Özel Tüketim Vergisindeki Değişikliklere Bağlı Fiyat Farkı Uygulaması"na ilişkin Kurul kararında, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu kararının uygulandığı dönemde geçerli olmak üzere, "b1" ve "b3" katsayısının hesaplanmasında esas alınan miktarın uygulama ayına karşılık gelen kısmı için ÖTV'de birim başına meydana gelen değişiklik miktarının hesaplanmasına ilişkin olarak formüllere yer verildiği, kararın, anılan Bakanlar Kurulu kararının idarelerce nasıl uygulanacağına dair açıklama niteliğinde olduğu ve uygulamada yaşanan tereddütlerin giderilmesinin amaçlandığı, Bakanlar Kurulu kararının uygulandığı dönem için geçerli olduğu belirtildiğinden, bu durumun geriye yürümezlik ilkesinin ihlâli niteliğinde yorumlanamayacağı, öte yandan, söz konusu Kurul kararının tesis edilmesinin ÖTV'deki değişimden kaynaklandığı dikkate alındığında sözleşmeye müdahale olarak da nitelendirilemeyeceği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, hiçbir gerekçeli karar yazısı gönderilmeksizin, beyan alınmaksızın, süre verilmeksizin ve konuyla ilgili herhangi bir bildirimde bulunulmaksızın adeta el koymak suretiyle, hukuka tamamen aykırı bir işlemle doğrudan mevcut ve muaccel hak edişten kesinti yapıldığı, uyuşmazlığın idari işlemden kaynaklandığı, usul esastan önce gelir ilkesi gereği kesintinin öncelikle usul bakımından haksız olduğunun tespitinin gerektiği, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesinin tüm içtihatlarının davalının kamu gücü kullanarak tek yanlı takas veya resen el koyma işlemini gerçekleştiremeyeceğini ifade ettiği, mülkiyet hakkına müdahale edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... Belediyesi Personel A.Ş.'nce gerçekleştirilen "Osmangazi Belediyesi Sınırları İçindeki Katı Atıkların Toplanması, Taşınması ile Temizlik Hizmetleri Operasyonu İçin Gerekli Olan Her Türlü Aracın, Ekipmanın, Sarf Malzemesinin Kiralanması İşi" ihalesi davacı şirket üzerinde üzerinde bırakılarak 06/04/2018-30/09/2019 döneminine ilişkin olarak sözleşme imzalanmıştır.
Devamında davalı tarafından 20/02/2019 tarih ve 2019/DK.D-48 sayılı Kurul kararı gerekçe gösterilmek suretiyle davacı şirketin 12 no.lu hak edişinden ÖTV fiyat farkı kesinti tutarı adı altında 714.419, 67-TL kesinti yapılmıştır.
Bunun üzerine davacı tarafından söz konusu kesinti yapılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un "Olumlu görev uyuşmazlığı çıkarma" başlıklı 10. maddesinde, "Görev uyuşmazlığı çıkarma; adli ve idari bir yargı merciinde açılmış olan davada ileri sürülen görev itirazının reddi üzerine ilgili Başsavcı veya Başkanunsözcüsü tarafından görev konusunun incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesinden istenmesidir.
Yetkili Başsavcı veya Başkanunsözcüsünün Uyuşmazlık Mahkemesinden istekte bulunabilmesi için, görev itirazının, hukuk mahkemelerinde en geç birinci oturumda, idari yargı yerlerinde de dilekçe ve savunma evresi tamamlanmadan yapılmış olması ve yargı yerlerinin de kendilerinin görevli olduklarına karar vermiş bulunmaları şarttır.
Görev itirazının yargı merciince yerinde görülerek görevsizlik kararı verilmesi halinde, görev konusunun Uyuşmazlık Mahkemesince incelenebilmesi, temyizen bu kararın bozulmuş ve
yargı merciince de bozmaya uyularak görevli olduğuna karar verilmiş bulunmasına bağlıdır.
Uyuşmazlık çıkarma isteminde bulunmaya yetkili makam; reddedilen görevsizlik itirazı adli yargı yararına ileri sürülmüş ise Cumhuriyet Başsavcısı, idari yargı yararına ileri sürülmüş ise Danıştay Başkanunsözcüsüdür.";
"Yargı merciince yapılacak işlemler" başlıklı 12. maddesinde, "Görev itirazında bulunan kişi veya makam, itirazın reddine ilişkin kararın verildiği tarihten, şayet bu kararın tebliği gerekiyorsa tebliğ tarihinden, itiraz yolu açık bulunan ceza davalarında ise ret kararının kesinleştiği tarihten başlayarak onbeş gün içinde, uyuşmazlık çıkarılmasını istemeye yetkili makama sunulmak üzere iki nüsha dilekçeyi itirazı reddeden yargı merciine verir.
Bu yargı mercii, dilekçenin bir nüshasını ve varsa eklerini yedi gün içinde cevabını bildirmesi için diğer tarafa tebliğ eder. Tebligat yapılan taraf, süresi içinde bu yargı merciine cevabını bildirmezse, cevap vermekten vazgeçmiş sayılır.
Yargı mercii, itiraz dilekçesi üzerine verdiği itirazı ret kararını kaldırarak görevsizlik kararı vermediği takdirde; yetkili makama sunulmak üzere kendisine verilen dilekçeyi, alınan cevabı ve görevsizlik itirazının reddine ilişkin kararını, dava dosyası muhtevasının onaylı örnekleriyle birlikte uyuşmazlık çıkarma isteminde bulunmaya yetkili makama gönderir.
Bir davada uyuşmazlık çıkarılması için yalnız bir kez başvurulabilir." kuralları yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, adli veya idari yargı mercilerinde açılan davalarda, görev itirazında bulunulması halinde, başkaca bir usuli işlem yapılmadan ve dosyanın esasına girilmeden, görev itirazı hakkında bir karar verilmesi ve itirazın reddedilmesi halinde bu kararın tebliğ edilerek görev itirazında bulunan kişi veya makama görev uyuşmazlığı çıkarma imkanı tanınması gerektiği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığın adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiğinden bahisle davanın görev yönünden reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Dairemizin 22/12/2021 tarih ve E:2020/1236, K:2021/5297 sayılı kararıyla, uyuşmazlığın görüm ve çözümünün idari yargının görev alanına girdiğinden bahisle anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği, bunun üzerine yargı çevresi değişikliği nedeniyle dosyanın gönderildiği ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla davanın görev yönünden reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve işin esası hakkında karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine karar verildiği;
... İdare Mahkemesince ... tarih ve E:... sayılı kararla yürütmenin durdurulması isteminin davalının savunması alındıktan ve ara kararı gereği yerine getirildikten sonra incelenmesine karar verildiği, davalı vekilince süresinde sunulan savunma dilekçesinde, Danıştay tarafından verilen idari yargının görevli olduğu yönündeki karara karşı direnme kararı verilmesi gerektiği belirtilerek görev itirazında bulunulduğu, ancak Mahkemece görev itirazı hakkında "görevlilik kararı" alınmaksızın dosyanın esası hakkında karar verildiği, karara yönelik istinaf başvurusunun ise temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla reddedildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, görev itirazında bulunulması halinde öncelikle 2247 sayılı Kanun hükümleri gereğince görev itirazının karara bağlanması, uyuşmazlığın görüşülüp çözümlenmesinde öncelikle İdare Mahkemesince "görevlilik kararı" verilmesi, görevlilik kararının tebliği üzerine ilgilinin başvurusu üzerine yetkili makamca görev uyuşmazlığı çıkarılması halinde görev uyuşmazlığının sonucu beklenerek ya da uyuşmazlık çıkarılması için tanınan 15 günlük süre içinde uyuşmazlık çıkarılması için başvurulmaması halinde, anılan süre geçtikten sonra, uyuşmazlığın esasının görüşülmesi gerektiği; bakılan davada, davalı tarafından verilen savunma dilekçesinde görev itirazında bulunulduğu görüldüğünden, bu itiraz üzerine 2247 sayılı Kanun'da öngörülen süreç işletilmeden, başka bir anlatımla, görevlilik kararı verilmeden, İdare Mahkemesince dosyanın esası hakkında karar verilmesinde usul hükümlerine uygunluk bulunmadığından, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.