T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/384
Karar No:2025/1031
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İhracat Ticaret ve
Sanayi Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bornova Belediye Başkanlığınca ... tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "... Spor Tesisleri Bakım ve Onarım İşi" ihalesi üzerinde kalan davacı şirketin mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. ve 26. maddeleri uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 14/05/2024 tarih ve 32546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketle imzalanmış olan sözleşmenin 06/10/2022 tarihinde feshedildiği, 11/10/2022 tarihinde yasaklama işlemlerine başlanıldığı, yasaklama talebi ile ilgili dosya hazırlanarak 13/10/2022 tarihinde başkanlık makamının onayına sunulduğu, ancak söz konusu yazının başkanlık makamınca onaylanmadığı ve evrakın 10/03/2023 tarihinde idareye iade edildiği, akabinde evrakın 17/03/2023 tarihinde tekrar onaya sunulduğu, fakat yine başkanlık tarafından onaylanmadığı, 31/03/2024 tarihli yerel seçimler sonrası göreve başlayan Başkana konunun iletildiği, 26/04/2024 tarihli yazı ile de başkanlık makamı yazısının davalı idareye iletildiği, davalı idarece de 14/05/2024 tarihinde yasaklama kararının verildiği;
4964 sayılı Kanun'un 35. maddesinin gerekçesindeki, “Katılmaktan yasaklama kararlarının bağlı veya ilgili bulunulan bakanlıklar tarafından verildiği durumlarda, taşradaki ihalelere ilişkin yazışma ve karar verme sürecinin uzunluğu ve gecikmeler nedeniyle sürenin dolması hâlinde ceza verilemeyeceği göz önünde bulundurularak azami otuz günlük süre kırkbeş güne çıkarılmaktadır.” ifadelerinden, yasaklama taleplerine ilişkin yazıların Bakanlığa gönderilmesinde yaşanabilecek gecikilen gün sayısının en fazla 15 gün civarı olabileceğinin Kanun koyucu tarafından da kabul edilmiş olduğu;
Bu durumda, 4734 sayılı Kanun'da belirtilen kırk beş günlük yasaklama süresinin hak düşürücü nitelikte olduğu ve anılan süre içerisinde yasaklama kararının verilmemesi halinde ihaleden yasaklama kararı verilemeyeceği göz önünde bulundurulduğunda, her ne kadar davalı idareye 2 yıl sonra gönderilen yasaklama istem yazısından sonra yasaklama kararı verilmiş ise de, sözleşmenin feshedildiği tarihten itibaren ve yasaklama yazısının başkanlıkta beklediği 2 yıllık uzunca bir sürede yasaklamayı gerektiren fiil ve davranışın tespit edilmemiş olduğundan söz edilemeyeceği ve idarenin 2 yıl gibi uzun bir süreçte dosyayı bekletmesinin sonuçlarının davacıya yükletilemeyeceği dikkate alındığında, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilmeyip çok uzun bir süre sonra verilen yasaklama işleminde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; yasaklama kararlarının 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında bulunan herhangi bir yasak fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen 45 gün içinde verilmesi gerektiği, yargısal içtihatlarla bu sürenin, sözleşmeyi uygulayan bakanlığa veya ihaleyi gerçekleştiren idarece ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirimin yapıldığı tarihte başlayacağının kabul edildiği;
Uyuşmazlıkta ise, sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediği gerekçesiyle davacı ile yapılan sözleşmenin feshi üzerine davacı şirketin ihalelere katılmaktan 1 (bir) yıl süreyle yasaklanması talebinin 26/04/2024 tarihinde Bakanlık kaydına girdiği, davalı bakanlığın 09/05/2024 tarihli kararı ile 45 günlük süre içinde davacı şirketin 4735 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca 1 yıl süre ile bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmasının yasaklanmasına karar verildiği;
Öte yandan, Bornova Belediye Başkanlığının ... Spor Tesisleri Bakım ve Onarım İşi ihalesine ilişkin sözleşmenin ... tarihinde imzalandığı, işin süresinin 210 gün olarak belirlendiği, 06/08/2021 tarihinde yer teslimi yapıldığı, ancak dava dosyasında yer alan ve fotoğraflarla belgelenen tutanaklardan, verilen ek sürelere rağmen iş programının gerisinde kalındığı ve işin tamamlanmadığının görüldüğü, bu haliyle davacının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirdiğinden söz edilemeyeceğinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 4734 sayılı Kanun’da tanımlanan hak düşürücü sürenin dolduğu, yasaklama nedenlerinin idarece öğrenilmesinden iki yıl sonra yasaklılık kararının tesis edildiği, ihale konusu işin hak edişinin ve kesin hesabının yapılmaması nedeniyle ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan E:... sayılı dosyanın derdest olduğu, ayrıca sözleşmenin feshinin de hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 04/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.