7. Daire 1984/4172 E. , 1986/2726 K.
"İçtihat Metni"
Daire : YEDİNCİ DAİRE
Karar Yılı : 1986
Karar No : 2726
Esas Yılı : 1984
Esas No : 4172
Karar Tarihi : 25/11/986
ADİ ORTAKLIĞIN HÜKMİ ŞAHSİYETİ BULUNMADIĞINDAN ORTAKLARIN HERBİRİ VERGİ BORCUNU HİSSESİNE DÜŞEN KISMINI ÖDEMEKLE YÜKÜMLÜ OLUP ORTAKLARDAN BU HİSSESİNİN İSTENEBİLECEĞİ HK.
Uyuşmazlık; Adi ortaklık halinde mobilya ticareti ile uğraşan yükümlü adına ortaklığın faaliyetinin sona erdiği dönemlere ait olmak üzere tanzim ve tebliğ edilen işletme vergisine ilişkin ödeme emrini iptal eden Vergi Mahkemesi kararının; bozulması isteminden ibarettri.
Borçlar Kanununun 520. ve müteakip maddelerinde; adi şirketin tanımı yapılarak, adi şirket ortaklarının koyacakları sermayenin, sözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça şirketin gayesinin icabettiği ehemmiyet ve mahiyette yekdiğerine müsavi olması gerektiği, ortakların şirkete ait bütün kazançların aralarında taksim ile mükellef bulundukları ve yine aksine sözleşme olmadıkça her ortağın kar ve zarardan hissesinin eşit olduğu belirtilmiştir.
31.5.1982 tarihinde feshedildiği anlaşılan,....adi ortaklığının, yukarıda belirtilen dönemelere ait işletme vergisi beyannamesinin verilmemesi nedeniyle re'sen takdir yoluyla salınan ve ihbarnamesi tebliğ edilerek kesinleşen işletme vergisi için üzerine....adı yazılmak suretiyle düzenlenmiş bulunan ödeme emriniyle şirketin vergi borcunun tamamının....'dan istenildiği anlaşılmaktadır.
Borçlar Kanununun yukarda açıklanan hükümleri karşısında, adi ortaklığın hükmi şahisyeti bulunmadığından ortakların herbiri vergi borcunun hissesine düşen kısmını ödemekle yükümlü olup, her ortağın hissesi tesbit edilerek bu hisseler oranında adlarına ayrı ayrı ödeme emri düzenlenmesi gerektiğinden adi ortaklığa ait borcun tümünün bir ortaktan (davacıdan) istenilmesinde yasal isabet bulunmamakta, mahkeme kararı bu yönden yerinde görülmekte ise de, mahkemece dayanılan bu gerekçe, ödeme emrinin tamamının iptalini getirmemektedir.
Mahkemece, eşit hisseyi değiştirecek bir sözleşmenin mevcut olup olmadığı araştırılarak, sonucuna göre, kendisine ödeme emri tebliğ olunan ortağın (davacının) hissesine düşen vergi borcunun miktarı tesbit edilmek suretiyle, (olayda başka iptal nedenleri bulunmadığı takdirde) ödeme emrinin bu miktara ilişkin kısmının onanması gerekirken tamamının iptal edilmesinde isabet görülmemiştir.
Bu nedenle vergi mahkemesinin dava konusu kararın bozulmasına karar verildi.