10. Daire 1986/1413 E. , 1989/897 K.
"İçtihat Metni"
Daire : ONUNCU DAİRE
Karar Yılı : 1989
Karar No : 897
Esas Yılı : 1986
Esas No : 1413
Karar Tarihi : 26/04/989
YABANCI UYRUKLU BİR KİŞİNİN MÜLKİYETİNDE OLUP İCRADA YAPILAN İHALE SONUCU TAŞINMAZI İKTİSAP EDEN DAVACININ ADINA TESCİL YAPILMASI İSTEMİNİN TAŞINMAZIN TAPUDA KAYITLI MALİKİNİN SURİYE UYRUKLU OLMASI, SURİYE UYRUKLULARIN 1602 SAYILI KANUN UYARINCA MALLARINA EL KONULMASI HÜKME BAĞLANDIĞINDAN REDDİ GEREKECEĞİ HK.
Dava, davacının … mıntıkada, … parsel taşınmazın lehine tapuda tescil işleminin yapılmamasına ilişkin işlemlerin iptali isteğiyle açılmıştır.
İdare mahkemesi, her ne kadar tescil işleminin yapılması yolundaki istem taşınmazın asıl malikinin Suriye uyruklu olduğu ve 1602 sayılı Kanun uyarınca taşınmazın takyidata tabi olduğu gerekçesiyle reddedilmiş ise de, davaya konu taşınmaza 1602 sayılı Kanun uyarınca takyidat konulmadığına ilişkin bir kararın mevcut olmadığı, satıştan önce tapu kayıtlarında herhangi bir şerhin bulunmadığğ öte yandan satışın iptali içinde dava açılmadığı anlaşıldığından ve başka bir sakınca da gösterilmediği gerekçeleriyle dava konusu işlemi iptal etmiştir.
743 sayılı Türk Medeni Kanununun 925 Maddesi "İspat ve tevsik edilemiyen her talep reddolunur. Bununla beraber eğer tescil tadil veya kaydın terkinini mucip olan sebep mevcut olup da buna ait vesaikin noksanını ikmali ihtiyaç bulunursa talip malikin muvafakiyetiyle veya hakimin kararına binaen sicile muvakkaten şerh verdirilir" hükmüne yer verilmiş olup Tapu Sicil Tüzüğünün 25.maddesinde talebin bu tüzüğün 12-14.maddelerinde aranılan şartlara tevafuk etmediği ve Medeni Kanunun 921.maddesinin ikinci fıkrasına göre muvakkat şerhe de imkan bulunmadığı takdirde tapu memurunun talebi reddedeceği esası getirilmiştir.
Yukarıda belirtilen maddelerin incelenmesinden de anlaşılacağı üzere Tapu Sicil Muhafızına akit ve tescil iştemlerinde kanuna ve tüzüğe aykırılık görmesi halinde istemi reddetme yetkisi verilmiştir. Öte yandan 1602 sayılı yasaya dayanılarak Bakanlar Kurulunun 1.10.1986 gün ve 6/7104 sayılı kararı ile mukabele bilmisil tedbiri olarak Suriye uyrukluların Türkiye'deki taşınmaz mallarına el koyma kararı alınmıştır.
Yine Türk Parasının Kıymetinin Korunması hakkındaki 1567 sayılı kanuna dayanılarak çıkarılan 17 sayılı karar ve buna ilişkin tebliğlerde yurt dışında mukim gerçek ve tüzel kişilerin Türkiye'de sahibi bulundukları taşınmaz mal ve buna ilişkin hertürlü haklarını bir bedel karşılığında devir etmeleri halinde Türk Parasının Kıymetini koruma amacıyla blokaj hükümleri getirilmiştir.
Dava ve temyiz dosyalarındaki mevcut belgelerin incelenmesinden Tapuda ... adına kayıtlı olup ... mıntıkada bulunan … parsel sayılı taşınmaz malın sicili üzerinde 2.3.1978 gün ve … yevmiye ile tescil edilen 200.000 liralık haciz alacaklısı olan …’nın bu alacağını temlik ettiği, davacıya taşınmaz malın … İcra Memurluğunun 22.6.1978 gün ve … sayılı dosyasında cebri icra yolu ile satışının yapıldığı … İcra Memurluğunun 22.6.1978 gün ve … sayılı tezkeresi ile davacı adına tescilinin bildirilmesi üzerine davacı tarafından tescil isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Sözkonusu tescil talebi üzerine … kambiye Müdürlüğünün Tapu Sicil Muhafızlığına gönderdiği yazıda ...'un yurt dışında bulunduğunun belirtilmesi üzerine söz konusu taşınmazın tapuda kayıtlı sahibi olan ... hakkında gerekli araştırmalar yapıldığı, … Milli Emlak Müdürlüğünün yazısında ...'un halen Halepte oturduğu, Suriye uyruklu olduğunun Maliye Bakanlığınca Dışişleri Bakanlığı aracılığı ile yaptırılan tahkikattan anlaşıldığının bildirilmesi üzerine 3.11.1981 tarihinde … Tapu Sicil Muhafızlığınca tapuya şerh düşüldüğü kayıt malikinin Suriye uyruklu olması nedeniyle 1062 sayılı Kanun ve Türk Parasının Kıymetinin Korunması hakkındaki Kanuna dayanılarak çıkarılan 17 sayılı karar gereğince isteminin reddedildiği anlaşılmaktadır.
Davacı her ne kadar icraca yapılan satışın iptali ve sözkonusu parselin hazineye intikali için herhangi bir dava açılmadığının, ...'un Suriye uyruklu olduğunun tesbit edilemediğini ileri sürmekte ise de … Milli Emlak Müdürlüğü yazılarında söz konusu kişinin Suriye uyruklu olduğunun tesbit edildiği ve Suriye uyrukluların 1062 sayılı kanun uyarınca mallarına el konulacağı hükme bağlandığına göre davacının satışın iptali yolunda dava açılmadığı satışın geçerli olduğu sürece tescil işleminin yapılması gerektiği yolundaki iddiasının bu kanun gereğince hukuki dayanağı bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle davalının 2577 Sayılı Yasanın 49.maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulma sına, işin esasına inilerek belirtilen gerekçelerle davanın reddine ka rar verildi.
AYRIŞIK OY: 15.6.1988 tarihli ara kararı ile dava konusu yerin hazine adına tescili için dava açılıp açılmadığı sorulmuş olup verilen cevaptan ihale feshi ve hazine adına tescil davalarının açılmadığı bildirildiğinden satış işleminin varlığını koruduğu sürece tescil işleminin yapılması gerekeceğinden İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği oyu ile aksine verilen çoğunluk kararına katılmıyorum.