4. Daire 1987/144 E. , 1989/2790 K.
"İçtihat Metni"
Daire : DÖRDÜNCÜ DAİRE
Karar Yılı : 1989
Karar No : 2790
Esas Yılı : 1987
Esas No : 144
Karar Tarihi : 15/06/989
TÜZEL KİŞİLİĞE SAHİP MÜSTAKİL MUHASEBESİ VE SERMAYESİ BULUNAN, ÇİFTÇİLERE ZİRAİ İLAÇ, ALET VE GÜBRE GİBİ EMTİA GRUBU ALIP SATAN VE BU SATIŞTAN DA BELLİ BİR ORANDA KAR SAĞLAYAN ZİRAAT ODALARININ BU FAALİYETLERİ NEDENİYLE KURUMLAR VERGİSİNDEN MUAF TUTULAMAYACAĞI HK.
Uyuşmazlık; ziraat odaları faaliyetinin kurumlar vergisi muafiyetine girip girmediğine ilişkin bulunmaktadır.
5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 2362 sayılı Kanunla değişik 1/C maddesinide, iktisadi kamu müesseselerinin kazançlarının kurumlar vergisine tabi tutulacağı; aynı kanunun 4.maddesi hükmünde; Devlet özel idarelere, belediyelere ve diğer kamu idarelerine ve müesseselerine, ait veya tabi olup faaliyetleri devamlı bulunan ve birinci maddenin A ve B bentleri (sermaye ve kooperatif şirketler) haricinde kalan ticari sınai ve ziraai işletmelerin iktisadi kamu müesseseleri olduğu ve bunların kazanç gayesi gütmemeleri, tüzel kişiliklerinin olmaması müstakil muhasebeleri ve kendilerine tahsis edilmiş sermayelerinin bulunmamasının mükellefiyetlerine tesir etmiyeceği açıklanmıştır. Aynı Kanunun 7/3.maddesi hükmünde de; kamu idare ve müesseseleri tarafından ilim, fen ve güzel sanatlar ile tarım ve hayvancılığı öğretmek, yaymak ıslah ve teşvik etmek maksadiyle işletilen müesseselerin, (... numune fidanlıkları, tohum ve hayvan ıslah ve üretme istasyonlari, ... emsali müesseseler) aynı maddenin 7 numaralı bendinde de; 3, 4, 5 ve 6.bentlerde yazılı müesseselerden, dernek veya vakıflara ait olup, mezkur bentlerde belirtilen maksat ve gayelerle işletildikleri, ilgili bakanların mütalaası alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca kabul edilenlerin kazançlarının vergi mevzuuna alınmıyacağı belirtilmiştir.
Olayda yükümlü ziraat odasının tüzel kişiliği olduğu, müstakil muhasebesi ve sermayesi bulunduğu gibi, çiftçilere zirai ilaç, alet ve gübre gibi emtia gurubunu alıp sattığı ve bu satıştan da belli bir oranda kar sağlamış olduğu dosyada mevcut bilanço ve kar-zarar tablosunun incelenmesinden anlaşılmakta olup, bu faaliyetin Kurumlar Vergisi Kanununun 4.maddesi kapsamında olduğu açıktır.
Kurumlar Vergisi muafiyeti anılan madde hükmünden de anlaşılacağı üzere belli faaliyetlerde belli koşullara bağlanmış olduğundan, söz konusu ziraat odası bu koşulları taşımadığından ihtirazi kayıtla verilen kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden yükümlü oda adına yapılan tahakkukta kanuna aykırılık görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan yasa hükmünden de anlaşılacağı üzere iktisadi işletme olduğu kuşkusuz bulunan yükümlü ziraat odası faaliyetinin, Kurumlar Vergisi Kanununun 7/3.maddesi kapsamında olduğu düşünülerek kurumlar vergisinden muaf bulunduğu gerekçesiyle tahakkuku terkin eden vergi mahkemesi kararında yasal isabet yoktur.
Açıklanan nedenlerle vergi dairesi temyiz isteminin kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının bozulmasına, tahakkuk eden verginin onanmasına karar verildi.
AYRIŞIK OY:
Ziraat odasının kamu kurumu niteliğinde mesleki teşekkül olması ve kanunda açıklanan hizmetleri yapması nedeniyle bir kar sağlamış olsa bile kurumlar vergisinden muaf olması gerekir. (5422 sayılı K.7/3)
Bu nedenle vergi mahkemesi kararı usul ve kanuna uygun olup, onanması gerekirken, aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.